Księga Micheasza 4

 ¹ I stanie się w dniach ostatecznych, że góra ze świątynią Pana będzie stać mocno jako najwyższa z gór i będzie wyniesiona ponad pagórki, a ludy tłumnie będą do niej zdążać.

² I pójdzie wiele narodów, mówiąc: Pójdźmy w pielgrzymce na górę Pana i do świątyni Boga Jakuba, i będzie nas uczył swoich dróg, abyśmy mogli chodzić jego ścieżkami, gdyż z Syjonu wyjdzie zakon i słowo Pana z Jeruzalemu!

³ Wtedy rozsądzać będzie liczne ludy i rozstrzygać sprawy wielu narodów.

I przekują swoje miecze na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy. Żaden naród nie podniesie miecza przeciwko drugiemu narodowi i nie będą się już uczyć sztuki wojennej.

⁴ I będzie siedział każdy pod swoim szczepem winnym i pod drzewem figowym, i nikt nie będzie szerzył popłochu. Zaiste, usta Pana Zastępów to powiedziały.

⁵ Niech wszystkie ludy, każdy z nich postępuje w imieniu swojego boga, lecz my będziemy postępowali w imieniu Pana, naszego Boga, po wiek wieków.

⁶ W owym dniu, mówi Pan, zbiorę chromych,

zgromadzę to, co rozproszone, i tych, których utrapiłem.

⁷ Z tego, co chrome, stworzę resztkę, a z tego, co rozproszone, potężny naród;

a Pan będzie nad nimi królował na górze Syjon, odtąd aż na wieki.

⁸ Lecz ty, wieżo trzody, wzgórze córki Syjonu, do ciebie wróci i przyjdzie panowanie jak dawniej, królestwo córki Jeruzalemu.

⁹ Czemu teraz tak bardzo krzyczysz? Czy króla nie ma u ciebie?

Czy twój doradca zginął, że cię ogarniają bóle jak rodzącą?

¹⁰ Wij się z bólu i jęcz, córko syjońska, jak rodząca!

Gdyż wkrótce będziesz musiała wyjść z miasta i zamieszkasz na polu, i pójdziesz aż do Babilonu. Tam będziesz wyratowana, tam wykupi cię Pan z ręki twoich nieprzyjaciół.

¹¹ Lecz teraz zebrały się przeciwko tobie liczne narody, mówiąc: Niech będzie zhańbiona, aby nasze oko mogło się napawać widokiem Syjonu!

¹² Lecz oni nie znają zamysłów Pana i nie rozumieją jego planu,

że zebrał je jak snopy na klepisku.

¹³ Wstań i młóć, córko syjońska, gdyż zrobię ci róg z żelaza, zrobię ci kopyta ze spiżu, abyś mogła zdeptać wiele ludów, poświęcić Panu ich mienie, a ich bogactwo władcy całej ziemi.

¹⁴ A teraz zrań się wieloma nacięciami!

Usypano wały przeciwko nam, kijem biją po twarzy sędziego Izraela.

Warto najpierw krótko omówić sytuację, w której działał prorok Micheasz (patrz Słowo nr. 21, wrzesień 2012).

Po rozdziałach zawierających zapowiedzi kary i sądu, nagle prorok zmienia ton. Teraz Micheasz używa języka nadziei, mówiąc o odnowieniu po wygnaniu, o przyszłości, w której Jeruzalem zmieni się z góry gruzów w nowe miejsce na górze Syjon. Są to słowa, które znajdujemy w różnych miejscach Biblii (Jeremiasza 31,38; Ks. Objawienia 21-22).

W poprzednich rozdziałach była mowa o końcu obecnego Izraela, a teraz prorok mówi o początku nowego Izraela.

w. 1-2

Nowy Testament potwierdza, że to proroctwo zostało spełnione w Jezusie Chrystusie i Jego Kościele (Ew. Łukasza 24,44; Dz. Apostolskie 3,24; 1 Piotra 1,10). W Nowym Testamencie nie znajdziemy jednoznacznego nauczania dotyczącego powrotu królestwa Izraela. (Rzymian 11 nie mówi o tym, że Izrael znowu będzie królestwem).

W swoim kazaniu podczas Pięćdziesiątnicy, Apostoł Piotr cytuje proroka Joela, ale przy tym zmienia tekst (Dy. Apostolskie 2,17ö Joel 2,28). Gdzie Joel mówi, potem wyleje,… Piotr mówi: i stanie się w ostatnich dniach, nawiązując w ten sposób do Izajasza 2,2 i Micheasza 4,1.

W ten sposób Piotr łączy wylanie Ducha Świętego z proroctwami Izajasza i Micheasza mówiąc o przyszłości i odnowieniu Izraela.

Na starożytnym Bliskim Wschodzie, góra świątynna posiadała symboliczne znaczenie. Symbolizowała:

- obecność boga wśród swego ludu

- zwycięstwo boga nad chaosem

- bramę do nieba, do miejsca zamieszkania bogów.

- rządy boga nad krajem, gdzie znajdowała się góra.

Jeśli Micheasz mówi, że góra Syjon jest najwyższa, oznacza to, że PAN Bóg Izraela jest Bogiem nad wszystkimi innymi bożkami i narodami, co spowoduje, że z całego świata będą przychodzić tu narody. W Starym Testamentu tylko Izrael pielgrzymował do góry Syjon, w czasach ostatecznych, wszystkie narody pielgrzymują do Boga.

Hebrajski tekst dosłownie mówi: tłumy do niego płyną, co jest bardzo dziwnym dla Jeruzalem, gdzie w okolicy nie ma ani jednej rzeki, po której można byłoby płynąć.

Jest to reakcja na pogańską religię babilońską. W Babilonie, uznającym siebie za centrum świata, na coroczne święta dla najważniejszego boga Marduka, ludzie ze wszystkich stron świata dosłownie płynęli statkami do Babilonu.

W dniach ostatecznych ludzie popłyną do jedynego prawdziwego Boga, PANA Izraela.

W czasie Micheasza Babilon był tym, czym Rzym był dla Europy wczesnego Średniowiecza, był centrum świata. Rzeczywistością jest jednak, że PAN jest centrum świata.

W ostatnich dniach narody chcą same z siebie iść drogami PANA, żyć według Jego Prawa. Jest to kompletne odwrócenie historii z czasów Micheasza. Narody są teraz częścią prawdziwego Izraela (por. Galacjan 3,26-29); dotyczą ich obietnice Przymierza (Jeremiasza 31,31-34; Izajasza 42,6; Ezechiela 36,24-31) przez Jezusa Chrystusa (Hebrajczyków 8,6).

w. 3

Bóg rządzi i sądzi miądzy narodami, pokazując drogę PANA (Izajasz 11,3-4).

Miecz i włócznia stanowiły najważniejszą broń żołnierza (1 Samuela 17,47). W opisanej nowej sytuacji panuje pokój, nikt nie chce walczyć, nie ma potrzeby wojny.

Oznacza to nie tylko koniec wojen, ale także koniec polityki, propagandy, stereotypów, napięć kulturowych. Oznacza to zmianę człowieka.

w. 4

Skutkiem pokoju jest to, że każdy może w bezpieczeństwie rozkoszować się owocami własnej pracy.

W czasie Micheasza ludzie nie mogli spokojnie siedzieć pod figami. Albo tracili swój dorobek przez długi i działanie bogatych, albo został on zniszczony przez armię asyryjską, albo wreszcie było to zbyt niebezpiecznym, aby nadal mieszkać na wsi.

Szczep winny i winnice są wyjątkowo bogatym symbolem w Starym Testamencie, często wspominane są razem. Stanowią w Izraelu symbol błogosławieństwa Bożego (Ks. Powt. Prawa 8,8; Ozeasza 2,14.17), jak było to pod panowaniem króla Salomona (1 Królewski 4,25); oraz są też jednym z głównych źródeł dochodów (1 Królewski 21,1-4). Są też symbolem mesjańskiej przyszłości (Zachariasza 3,10).

Opis oznacza, że każdy będzie bezpiecznie żył w pełnym pokoju i dobrobycie. Będzie to czas szczęśliwy, jak za czasów Salomona (1 Królewski 4,20; 5,5).

…nie będzie szerzył popłochu (Dosł.: nikt nie będzie zagrażał) jest językiem mesjańskim, który też jest używany kiedy Biblia mówi o odnowieniu po sądzie Bożym (Ks. Kapłańska 26,6; Jeremiasz 30,10; Ezechiela 34,28; 39,26; Sofoniasza 3,13).

Por. Izajasz 11,6-9, który dodaje, że nie będzie już zagrożeń od strony przyrody (por. też Ks. Kapłańska 26,6 i Ezechiela 34,38). Pokój Chrystusa przewyższa wszelki rozum (Filipian 4,7).

Pan Zastępów, jest tytułem wojskowym Boga. Oznacza to, że stoi nad wszelkimi armiami (1 Samuela 17,45; Psalm 68,12; 103,21; 148,2; Izajasza 40,26; 45,12).

Wersety 3-4 mówią o pokoju, który był nierealny dla słuchaczy. Pamiętajmy, że Micheasz wypowiedział te słowa w sytuacji zagrożenia wojną. To jakby mówić o pokoju i dobrym życiu w Polsce, w sierpniu 1939 r.

w. 5

… w imieniu swojego boga oznacza, że żyje według nauczania tych bogów.

Wierna resztka na wieczność żyje według Prawa Bożego. W tej chwili jeszcze istnieje religijny chaos na świecie. Wygląda na to, że inni bogowie są silniejsi. Religie mimo obietnic nie zapewniają pokoju i dobrobytu, lecz raczej powodują niesprawiedliwość i wojny. Wierni przy tym wiedzą, że PAN Bóg rządzi i stanie się, co On obiecuje.

Po wiek wieków oznacza na zawsze, bez końca.

w. 6-7

w owym dniu, czyli, w tych dniach w przyszłości, o których pisano w poprzednich wersetach.

W tych wersetach znajdujemy obraz Króla jako troszczącego się pasterza, obraz doskonale znany na Bliskim Wschodzie (por. Micheasza 2,12-13).

Wierna resztka przeżyje sąd Boży i zmieni się w silny naród.

Pojęcie „resztka” było ważnym w religijnej kulturze Bliskiego Wschodu. ‘Resztka’ jest tą częścią narodu, która przeżyje zniszczenia wojenne i wygnanie. ‘Resztka’ oznacza życie i przeżycie dla ludzi, dla społeczeństwa, dla klanu, dla narodu. Jeśli nie ma ‘resztki’, oznacza to koniec istnienia narodu (por. słowa Amosa o Filistynów, Amos 1,8).

W Starym Testamencie ‘resztka’ oznacza tą część, która została wierna i przeżywa dzięki zbawieniu Bożemu (Amos 5,3; Izajasza 11,11-16; 37,31; 46,3). ‘Resztka’, która przeżyje stanowi jądro nowego narodu i zostaje odnowiona (Micheasza 5,6-8; Izajasza 60,22). Resztka to duchowy naród (Rzymian 4,16; 11,5).

w. 8

Jest to werset przejściowy między poprzednim i następnym fragmentem.

Jeruzalem będzie odnowione i znowu będzie posiadało wieże (twierdze) gwarantujące bezpieczeństwo jak za czasów Dawida i Salomona. W poprzednich wersetach była mowa o rządzeniu PANA, teraz o królowaniu rodu Dawida, co będzie bardziej wyraźnym w Micheasza 5,1.

Werset ten przygotowuje czytelnika do następnych akapitów mówiących o panowaniu Mesjasza.

Wzgórze córki Sion – wyraz wzgórze (po hebrajsku ofel = wzgórze) jest nazwą twierdzy. Po hebrajsku użyto słowa Ofel, nazwy twierdzy w Jeruzalemie (2 Chronik 27,3; 33,14). Ofel oznacza dla Izraela wspomnienie dawnej chwały Dawida, oznacza silną twierdzę.

W przyszłości rządzić będzie Król z rodu Dawida, jak PAN obiecał (2 Samuela 7,13).

w. 9

Czy króla nie ma u Ciebie? Jest to dwuznaczne pytanie. Jednostronne pytanie powodujące wstyd. Już nie ma króla, który sprawiedliwie rządzi, a podczas wygnania już w ogóle nie ma króla.

Ale jednocześnie jest to nadzieja, mimo faktu, że wydaje się, że już nie ma Króla, doradcy, On ma wielkie plany i wróci.

w. 10

ból = ból porodowy. Cierpienie Izraela jest porównywane z bólami porodu. Potem prorok wyjaśnia na czym to polega. Najpierw Córka Syjonu musi opuścić kraj (por. 2 Królewska 25,2-7; Jeremiasza 52,7). Potem zamieszkają na polu (nie w domach), aż w końcu dojdą do Babilonu (2 Królewska 24,16; 25,7; Jeremiasza 34,4).

Babilon był symbolem świata pogańskiego i stanowił wielki kontrast z Jeruzalem. Jest to jeden z najwcześniejszych jasnych zapowiedzi wygnania babilońskiego w Starym Testamencie.

Król Hiskiasz zawarł przymierze z pogańskim królem Babilonu. Zamiast zaufać Bogu, zaufał sobie i przymierzu z Babilonem. Dlatego Izrael zostaje wyprowadzony na wygnanie i wszystkie złoto Jeruzalem przewiezione do Babilonu (2 Królewska 20,12-19; Izajasza 39).

Po tych bolesnych wydarzeniach, PAN wróci, aby zbawić swój lud, jak kiedyś zbawił i wyzwolił swój lud z Egiptu.

Wyraz wykupić (hebr. ga’al) ma znaczenie prawne: wykupienie z niewolnictwa lub spłacenie długów dla kogoś należącego do klanu.

w. 11-12

w tym tekście nie jest jasnym, kim są te liczne narody (albo też: wielkie narody). W innych miejscach czytamy, że chodzi o armię asyryjską (pod przywództwem Sechanneryba), składającą się z wielu narodów (Izajasz 8,9; 17,12-14).

Niech będzie zhańbiona ­– oznacza profanowanie. Kiedy armia podbiła wroga, profanowała i plądrowała świątynie, aby zawstydzić podbitego i udowodnić, że są silniejsi niż bogowie wroga. Dla narodów na Bliskim wschodzie stanowiło to ostateczną klęskę.

Narody walczą przeciwko Izraelowi, ale Pan sam walczy dla Izraela i przyniesie ich jak snopy na klepisko. Potem córka Syjońska sama kompletnie zniszczy wrogów, gdyż PAN sam da jej narzędzia do tego celu.

w. 13

Wstań (hebr. qum) wspomina stare nawoływanie do świętej wojny (Ks. Liczb 10,35-36).

Młóć (hebr. ruš) oznacza proces młócenia przez woły (Ks. Powt. Prawa 25,4; Ozeasza 10,11), więc oznacza zniesienie i kompletne zniszczenie (Izajasza 21,10; 41,15; Amos 1,3). 

Róg symbolizuje moc Izraela (Ks. Powt. Prawa 33,71; 1 Samuela 2,10;  2 Samuela 22,3). Także w starożytności róg oznaczał władzę i moc, a żelazo oznaczało wytrwałość (Jeremiasza 17,11; 1 Królewski 22,11). Kopyta oznaczają także moc (Izajasza 5,28; Jeremiasza 47,3, Ezechiela 26,11). Brąz natomiast jako twardy materiał oznacza wytrwałość (Sędziów 16,11; 2 Chronik 33,11).

Zdeptać wiele ludów (dosł. sproszkować, zetrzeć na proch) wskazuje na ostateczne i totalne zniszczenie wrogów. Nic nie pozostaje po nich. Wrogie narody zostaną starte na proch; zostaną wytarte z ziemi (2 Samuela 22,43; 2 Królewski 23,6.15). Tak się skończy z każdym, kto zechce sprofanować miasto Boże.

Wszystko co poganie ukradli i sprofanowali, zostaje teraz poświecone BOGU.

w. 14

ten werset jest wersetem przejściowym jako wstęp do następnego proroctwa o wyzwoleniu, dlatego będzie omówiony przy następnym rozdziale.

Ważne elementy do zastosowania w przygotowaniu kazania

1. Lęk o przyszłość

Wielu ludzi boi się o przyszłość, zarówno prywatną jak i światową, globalną. Martwimy się o nasze emerytury, o nasze zdrowie, o nasze dzieci. Martwimy się o wielkie globalne problemy jak ocieplenie ziemi, zagrożenia wojenne. Strach budzi w nas niepewność jutra. Zastanawiamy się z niepokojem, kiedy Iran będzie miał bombę nuklearną i co z tym zrobi, kiedy i gdzie nastąpi następny atak terrorystyczny itd. Można byłoby tu mnożyć przykłady. Wygląda na to, że zło jest coraz większe i powszechne w świecie.

Podobne ogólne poczucie narastającego zagrożenia istniało też w czasach Micheasza. Mimo faktu, że wygląda to inaczej, Bóg zwyciężył zło w Chrystusie. Jego śmierć i zmartwychwstanie są dowodem tego, że zło zostało pokonane. ‘Resztka’, która zostaje wierna Bogu, ma udział w tej przyszłości. Nie oznacza to, że już nie jest strasznym to, co się dzieje wokół nas, ale widzimy to przez Chrystusa w całkiem innej perspektywie.

2. Przyszłość idealna

Obraz, który Micheasz opisuje jest idealny, bajkowy i dla naszego poczucie nie realistyczny. Ludzi kładą nadzieję w Narodach Zjednoczonych i innych organizacjach, mających za cel pokój na ziemi. Ale każdy wie, że nie przynoszą pokoju, wydaje nam się, że jest coraz więcej wojen. Ludzie nie są w stanie przynieść pokoju na ziemi. Tylko Chrystus jest pokojem (Ew. Łukasza 2,14). Każda droga, który szuka pokój na ziemi bez Chrystusa kończy się klęską. Tylko w Chrystusie jest pokój. W Chrystusie ta przyszłość, która wydaje się nierealna i bajkowa, jest realna i rzeczywista, a każdy, kto jest w Chrystusie może być częścią tej przyszłości.

3. Nauczanie Boże przyciąga narody…

Współczesne Kościoły czynią wiele rzeczy, aby być atrakcyjnymi. Wymyślają przeróżne programy, działania społeczne. I rzeczywiście przyciągają tym ludzi do Kościoła, ale czy rzeczywiście na stałe?

Tekst mówi o tym, że ludzie chcą dobrowolnie pójść na górę Pana, ponieważ tam jest nauczana Droga Pana, i to jest dla nich atrakcyjne.

To jest też wezwanie dla wierzących, aby chodzić jego ścieżkami, gdyż z Syjonu wyjdzie zakon i słowo Pana z Jeruzalemu! Jedyna Prawda i jedyne życie jest w Syjonie, to znaczy, w Chrystusie.

Jezus jest Słowem Bożym (Ew. Jana 1,14). Jezus jest świątynią (Ew. Jana 2,19-21). Jezus jest spełnieniem Pisma Świętego (Ew. Mateusza 5,17).

4. Bóg zgromadzi wszystkie narody

Bóg wybiera nie tylko Izrael, lecz wybiera wszystkie narody. Wszystkie narody wchodzą do Syjonu (por. Izajasza 56,7). Jest to spełniona obietnica, którą Bóg dał Abrahamowi: ustanowiłem cię ojcem mnóstwa narodów (Ks. Rodzaju 17,5; por. Rzymian 4,17).

Wszelkie napięcia i wrogość między ludźmi i między narodami znikną. To jest społeczeństwo według woli Bożej, gdyż w Chrystusie nie masz Żyda ani Greka… (Galacjan 3,28). Wśród chrześcijan powinno to już być widocznie, ale po powrocie Chrystusa stanie się to prawdą w pełni. Jest to możliwym tylko przez Jezusa Chrystusa. Jezus jest jedyną drogą do Boga, do Syjonu (Ew. Jana 14,6), tylko Chrystus jednoczy narody.

Z Syjonu wejdzie Zakon… Po zmartwychwstaniu Jezusa i wylaniu Ducha Świętego Ewangelia zostaje głoszona na całym świecie (Dz. Apostolskie 1,8). We wszystkich narodach są ludzie naśladujący Jezusa, ludzie uczący się i idący drogą Pana (w. 2). Pierwsi chrześcijanie byli nazywani: „Ludźmi Drogi”.

Księga Micheasza 3,1-12

¹ Wtedy rzekłem: Słuchajcie wy, naczelnicy Jakuba, i wy wodzowie domu Izraela:

Czy nie waszą rzeczą jest znać prawo?

² Lecz wy nienawidzicie dobrego, a miłujecie złe.

Zdzieracie z nich skórę i mięso z ich kości.

³ Jecie mięso mojego ludu, zdzieracie z niego skórę i łamiecie jego kości;

krajecie to tak jak mięso w garnku i jak pieczeń na patelni.

⁴ Będziecie kiedyś wołać do Pana, lecz On was nie wysłucha:

zakryje wtedy swoją twarz przed wami, ponieważ popełniliście złe czyny.

⁵ Tak mówi Pan o prorokach, którzy zwodzą mój lud,

gdy zęby ich mają co gryźć, zwiastują pokój,

lecz przeciwko temu, który im nic do ust nie da, ogłaszają świętą wojnę.

⁶ Dlatego zaskoczy was noc i nie będzie widzenia,

zapadnie ciemność i nie będzie wieszczby;

słońce zajdzie nad prorokami i dzień stanie się im ciemnością.

⁷ Jasnowidze będą zawstydzeni, a wieszczkowie zawiedzeni;

wszyscy zakryją sobie twarze, bo nie będzie odpowiedzi Boga.

⁸ Lecz ja jestem pełen siły,

ducha Pana, prawa i mocy,

aby oznajmiać Jakubowi jego przestępstwo,

a Izraelowi jego grzech.

⁹ Słuchajcie tego, wy, naczelnicy domu Jakuba,

i wy, wodzowie domu Izraela, którzy czujecie wstręt do prawa

i wykrzywiacie wszystko, co proste!

¹⁰ Budujecie Syjon, przelewając krew,

a Jeruzalem, popełniając zbrodnię.

¹¹ Jego naczelnicy wymierzają sprawiedliwość za łapówki,

a jego kapłani nauczają za zapłatę,

jego prorocy wieszczą za pieniądze,

   i na Pana się powołują, mówiąc: Czy nie ma Pana wśród nas?

Nie spadnie na nas nieszczęście!

12 Dlatego z powodu was Syjon będzie zorany jak pole,

Jeruzalem stanie się kupą gruzu,

a góra świątyni zalesionym wzgórzem.

W poprzednich rozdziałach czytaliśmy, że Micheasz prorokuje zniszczenie miast Izraela z powodu niesprawiedliwości bogatych oraz korupcji liderów i elit religijnych Izraela.

Struktura tekstu

3,1-4    poniżające i okrutne traktowanie biednych przez przywódców Izraela

3,5-7    fałszywi prorocy

3,8       prawdziwy prorok

3,9-12  odnowienie Jerozolimie

w. 1

Król posiadał ostateczną odpowiedzialność dopilnowania sprawiedliwości społecznej. W każdym mieście i wsi starsi byli odpowiedzialni za sprawiedliwość i działali jako sędziowie. Poza tym król ustanowił oficjalnych sędziów w kraju, delegując ich tak jak Mojżesz (por. Ks. Wyjścia 18,13-26 i Ks. Powt. Prawa 1,15-18). Najwyższy sąd składający się z kapłanów i sędziów i ostatnie miejsce odwołania znajdowało się w Jerozolimie (Ks. Pot. Prawa 17,8-13).

Obok sędziów kapłanie byli też odpowiedzialni za nauczanie oraz dopilnowanie przestrzegania Prawa Bożego.  

Jeśli sprawiedliwi przywódcy Izraela miłują Prawa Boże (Psalm 1,2; 19,8-12; 119,1) i decydują w sprawach w sposób sprawiedliwy, wtedy sprawiedliwość powoduje, że w kraju jest dobrze dla wszystkich (por. Amos 5,24).

Przywódcy w czasach Micheasza jednak pogardzili sprawiedliwością i dobrem kraju (Izajasz 1,17-26; 5,7 I 23). Znać PANA oznacza czynienie sprawiedliwości (Jeremiasza 22,15-16).

Zwrot „znać Prawo” oznacza nie tylko intelektualną znajomość przypisów, ale też czynienie prawa oraz moralne poczucie sprawiedliwości. Znajomość Prawa oznacza, że sprawiedliwość i miłość rządzą.

w. 2-3

nienawidzicie dobrego, a miłujecie złe.

Po hebrajsku brzmi to bardzo mocno. Wyraz nienawiść (hebr. sane) oznacza mocną nienawiść z pragnieniem pozbycia się znienawidzonego. Także wyraz miłowanie (hebr. ‘aheb) jest bardzo mocnym wyrazem.

Zamiast być dobrymi pasterzami, przywódcy stają się ludożercami.

Micheasz opisuje obszernie ucztę ludożerców, bo to jest to, co bogaci i przywódcy czynią. Ich niesprawiedliwość oznacza niszczenie i śmierć biednych.

w. 4

Sąd nad nimi jest sprawiedliwy: tak jak oni nie słuchają, kiedy cierpiący biedni wołają, tak PAN nie będzie słuchał, kiedy oni będą wołali. Wyraz wołanie (Hebr. z’q) oznacza mocne, emocjonalne wołanie kogoś o pomoc w chwili wielkiego niebezpieczeństwa. Wyraz ten też jest używany, aby opisać modlitwę podczas wielkiej klęski.

PAN zakryje lub odwróci swoją twarz, co oznacza, że już nie będzie miłosierdzia dla nich.

Najgorszą formą sądu dla człowieka jest kompletna nieobecność PANA Boga.

Historia Izraela pokazuje, że Bóg jest wierny swoim obietnicom i słucha wołania Izraela (np. Ks. Liczb 20,16; Ks. Powt. Prawa 26,7; Jozuego 24,7 i inne). Ale PAN Bóg wobec niesprawiedliwych, którzy się nie nawrócą, jest twardy i bez miłosierdzia, dokładnie taki, jakimi oni sami byli. (Por. Przysłów 21,13; Ew. Mateusza 6,14-15). Jest czymś strasznym wpaść w ręce rozgniewanego Boga (Przysłów 1,26; Ew. Mateusza 15,11-13; Ew. Łukasza 16,26; 2 Koryntian 6,2; Hebrajczyków 10,31; 12,17).

w. 5

Prorocy i duchowi przywódcy powinni na podstawie Prawa Bożego potępiać działanie przywódców kraju, ale zamiast tego dołączają się do nich i do ich ‘ludożerstwa’, co oznacza, że ich wspierają. Michaesz oskarża zarówno magistraty (władzę cywilną) jak i proroków, że odwrócili porządek świata.

Fałszywymi prorokami są ci, którzy zwodzą mój lud.

Wyraz zwodzić (hebr. t’h) oznacza błądzić, nie wiedzieć dokąd iść (Ks. Rodzaju 21,14)

Wyraz gryźć (Hebr. našak) jest zazwyczaj używany, aby opisać śmiertelne ukąszenie węża. Wskazuje to na śmiertelny efekt fałszywych proroków dla społeczeństwa.

Prorokują pokój (hebr. Sjalom). Oznacza to spełnienie, pewien rodzaj doskonałości w życiu, który jest czymś o wiele większym niż cokolwiek co samemu można osiągnąć. W Starym Testamencie sjalom jest zawsze darem od Boga dla tych, którzy są w przymierzu przez słowa proroków (Psalm 85,9-14).

Zarówno fałszywi jak i prawdziwi prorocy głosili sjalom. Fałszywi prorocy głosili, że skoro są w przymierzu, sjalom jest dla Izraela. Wskazywali na obietnice Boże jako gwarancje, przy tym omijając warunki przymierza. Udawali, że wszystko jest w porządku.

Czynili to i głosili to, co bogaci, którzy im płacili, chcieli słyszeć. Nie Boże Słowo, lecz pieniądze decydowały o tym, co głosili jako prawdę.

w. 6-7

Kara za ich korupcję będzie straszna. Tekst wskazuje na to, że kiedyś ci fałszywi prorocy rzeczywiście otrzymali Prawdy od Boga, ale jako karę za ich nadużycia stracą możliwości rozumienia Bożej prawdy i będą żyli w ciemności.

Wieszczby i wróżby (hebr. qesem) były praktykami surowo zabronionymi przez Boga (Ks. Powt. Prawa 18,10; Jozue 13,22; 1 Samuela 15,23), ale fałszywi prorocy korzystali z nich.

Będą się wstydzili. Występuje tu też aluzja, że będą nieczyści jak trędowaci, gdyż zasłanianie brody było znakiem trędowatych (hebr. tekst mówi raczej o zakrywaniu brody, a nie twarzy; por. Ks. Kapłańska,/ 3. Mojż. 13,45)

w. 8

Micheasz mówi o sobie, jako o przykładzie wiernego proroka.

On jest pełen siły, aby móc znieść cierpienie i prześladowanie. To siła dana przez Ducha Świętego. Tylko w Duchu jest możliwym służyć Panu w prawdziwie.

Wyraz tłumaczony jako moc (hebr. gebura), jest wyrazem wojskowym, który oznacza  zarówno siłę jak i spryt w walce, prowadzące do zwycięstwa. Taka jest siła Micheasza w walce z fałszywymi prorokami. Można by parafrazować: Micheasz jest pełen siły, otuchy i sprytu, aby walczyć za sprawiedliwość.

Sprawiedliwość bez siły jest bezsilna i nic nie daje. Siła bez sprawiedliwości jest tyranią.

Duch Boży daje też poczucie sprawiedliwości (por. Izajasza 11,2-9; 42,1; 61,1).

w. 9-10

Te wersety tworzą kulminację proroctwa, które dotyczy przywódców, kapłanów oraz fałszywych proroków.

Najpierw Micheasz wymienia różne rodzaje przywódców (por. Izajasza 3,2).

Zamiast żyjąc w przymierzu i miłości wobec Boga i siebie wzajemnie, Izrael stał się narodem, rządzonym przez przestępczą oligarchię.

Jeruzalem został wybranym przez PANA religijnym centrum świata, ale Izrael budował to miasto na niesprawiedliwości i krwi.

W Jerozolimie realizowane były wtedy wielkie projekty budowlane, mające ambicje dorównania świetności miasta za czasów Salomona (por. 2 Chronik 32,27-29). Tunel Syloama z tego okresu zachował się aż do dzisiaj.

Widząc eksploatację biednych pracujących przy realizacji tych projektów, Micheasz porównuje ją do przelewania krwi przy budowie (por. Micheasza 2,2).

Sformułowanie „przelewanie krwi” od razu przywołuje w Izraelu świadomość, że Bóg będzie wymagał za to zapłaty (Ks. Rodzaju 4,10; 9,6; Ks. Liczb / 4 Mojż. 53,33; Ks. Powt. Prawa / 5 Mojż. 19,13; 21,9; i inne).

Niesprawiedliwość, korupcja i nadużywanie prawa w końcu skutkują śmiercią niewinnych biednych.

w. 11

Naczelnicy (przywódcy i sędziowie) byli skorumpowani, sprawiedliwość można było u nich kupić. Sprawiedliwość za pieniądze jest ostro potępiana w Biblii (Ks. Wyjścia 23,8; Ks. Powt. Prawa 10,17; 16,19; 27,25: Izajasz 1,23; 5,23; 33,15). Prawa zabraniające korupcji były dość unikalne na Bliskim Wschodzie.

Poza Biblią nie ma tekstów pochodzących ze starożytności, które zabraniałyby korupcji i brania łapówek. W Asyrii natomiast transakcje dokonywane za pomocą łapówek były postrzegane jako całkowicie legalne.

Kapłani i prorocy kierowali się miłością do pieniędzy. Kapłani powinni dopilnować przestrzegania Prawa (Ks. Powt. Prawa 17,8-10; 33,10). Teraz jednak pieniądze decydowały o tym co i gdzie było nauczane, więc nauczanie było dyktowane przez bogatych.

Druga połowa wersetu pokazuje, że byli oni przekonani, że Bóg stoi po ich stronie, więc nic im się złego nie stanie.

w. 12

Kara odpowiada przestępstwu. Wszystkie nowo zbudowane piękne budynki zostaną kompletnie zniszczone, a także świątynia, dająca fałszywą nadzieję i nadużywana do własnych celów.

Góra świątynna stanie się zalesionym wzgórzem, lub lepiej: wzgórzem w lesie, co oznacza, że będzie to miejsce nieczyste i nie święte, podobnie jak wzgórza pogańskich bogów. Jeruzalem, najbardziej święte miasto w Izraelu, stanie się jego najbardziej nie-świętym miastem.

Także inni prorocy zapowiadali, że dzikie zwierzęta będą mieszkały w Jeruzalemie (Izajasza 13,21-22; 34,11-17; Jeremiasza 50,39; Sofoniasza 2,13-15)

Jeremiasz cytuje ten werset, zaznaczając, że pochodzi on od Micheasza (Jeremiasza 26,18).

Archeolodzy odkryli, że we wcześniejszym okresie (X wiek p.n.e.) wszystkie domy w Izraelu były jeszcze mniej więcej podobne do siebie. W VIII wieku p.n.e. (czas Micheasza) już bardzo wyraźnie widać, że bogaci mieli o wiele większe domy niż reszta i mieszkali w osobnej części miasta. Monarchia i świątynia tworzyły w Izraelu elitę bogatych, posiadającą władzę i siłę, stającą się coraz bardziej bogatą na koszt biedniejszych.

Ważne w przygotowaniu kazania

Co ten tekst ma nam do powiedzenia, skoro większość z nas nie jest prorokiem, ani królem, ministrem, czy burmistrzem?

1. Ponowne podkreślenie zdrowego nauczania

Podobnie jak w poprzednim rozdziale, Micheasz ostro potępia fałszywych nauczycieli. Fałszywe nauczanie jest bardzo niebezpieczne dla Kościoła. Głosi pokój oraz, że wszystko jest w porządku, zapominając o sądzie. Tu fałszywe nauczanie jest szczególnie związane z pieniędzmi.

2. Motywacja

Jaka jest nasza motywacja do służy Bogu? Motywacją przywódców i fałszywych proroków były pieniądze i status bogatego. Królestwa Bożego przecież nie można kupić.

Jedyną właściwą motywacją jest bojaźń PANA. To znaczy, że miłujemy PANA, ale też, że mamy wielki respekt dla Niego. Wiemy Kim On jest.

Możemy udawać, jako Kościół i osobiście, że żyjemy według Bożej woli, ale sam Bóg widzi nasze serca i widzi jak naprawdę jest. Możemy oszukać świat, ale Boga nigdy nie jesteśmy w stanie oszukać.

3. Arogancja i zarozumiałość

Tekst ostrzega przed arogancją i zarozumiałością. Przywódcy i fałszywi prorocy byli przekonani, że Bóg jest po ich stronie, mimo faktu, że przekroczyli Jego Prawo.

Fałszywe poczucie bezpieczeństwa (jestem ochrzczony, jestem w Kościele, więc nic mi się nie stanie) może prowadzić także do arogancji i poczucia wyższości nad innymi.

Wielu ludzi żyje w jakimś rodzaju pychy i zarozumiałości. To przeszkadza w życiu według woli Bożej.

4. Micheasz jako przykład

Czytamy w tym tekście jak nie powinno być, ale w wersecie 8 Micheasz daje siebie jako przykład służby PANU - Wierzący jest pełen siły, nie własnej siły, lecz siły PANA. Musimy zaufać Bogu, że da nam odpowiednie siły (por. np. Dzieje Apostolskie 1,8; 2 Koryntian 12,9).

Wierzący jest pełen Prawa i prawdy, co oznacza, że myśli i postępuje sprawiedliwie, zawsze i wszędzie, w wielkich i w małych sprawach.

Wierzący ufa Duchowi PANA, czyli Duchowi Świętemu, który nas prowadzi i pozwala się Mu prowadzić.

Naszym zadaniem jest głoszenie Prawdy, co również należy głosić tym, którzy żyją w grzechu, należy powiedzieć im, że grzeszą i nawoływać ich do nawrócenia. Często boimy się głosić tę prawdę, ale Bóg daje nam siły, tak jak dał je Micheaszowi.

5. Odpowiedzialność za socjalną sprawiedliwość.

Podobnie jak w poprzednim rozdziale, tu także widzimy jak PAN Bóg strasznie się gniewa z powodu wszelkiej niesprawiedliwości. Bóg zainteresowany jest nie tylko duchowymi sprawami i naszym zbawieniem, ale tak samo ‘ziemskimi’ sprawami, jak socjalna sprawiedliwość i dobrobyt ludzi.

Bóg karze w straszny sposób tych, którzy powodują i kultywują niesprawiedliwość społeczną. Zarówno w poprzednim jak i w omawianym rozdziale widzimy, że nie ma zbawienia dla nich.

To jest ostrzeżenie. 

Chrześcijanie mają różne zdania co do tego, o ile państwo jest także odpowiedzialne za biednych i pomoc im, między innymi poprzez ograniczenie możliwości bogatych. W kazaniu należy być bardzo ostrożnym co do przyjmowania stanowiska w polityce.

W tym tekście widać pewną odpowiedzialność przywódców politycznych i religijnych, ale nie chodzi o politykę w ogóle, lecz o przywódców wybranego narodu Bożego, z którym Bóg zawarł przymierze. Głoszenie proroków dotyczące sprawiedliwości wskazuje na Królestwo Boże, które będzie rządziło na całej ziemi.

Nasze społeczeństwo nie składa się z ludu, który żyje w przymierzu z Bogiem. Ludem przymierza jest Kościół. Kościół ma żyć według Słowa Bożego i powinien pokazać alternatywne, Boże społeczeństwo.

Należy podkreślać, że tekst mówi do nas wszystkich. Odpowiedzialność społeczna dotyczy każdego z nas.

Żyjemy w społeczeństwie egoistycznym, gdzie każdy jest przede wszystkim zainteresowany własnymi interesami, często kosztem innych. Zachodnia kultura głosi, że każdy musi siebie rozwijać i szukać najlepszych dróg dla siebie. Właśnie tu chrześcijanie powinni pokazać, że przez wiarę, jesteśmy całkiem inni niż świat (por. Efezjan 4,20).

Tekst pokazuje, że miłość do pieniędzy jest korzeniem wszelkiego zła (1 Tymoteusza 6,10). Nie tylko pieniądze, ale też egoizm, który za tym się kryje. To jest ostrzeżenie i zagrożenie także dla wierzących.

6. Magia

W naszym społeczeństwie mają miejsce różne rodzaje magicznego myślenia, zabobony i przesądy. To jest bardzo popularne. Wielu nie widzi problemu w korzystaniu z horoskopów lub wróżb. Nieraz nawet łączone to jest z wiarą chrześcijańską. Bóg to jednak bardzo ostro potępia.  

Księga Micheasza 2,1-13

¹ Biada tym, którzy leżąc na swych łożach, obmyślają zbrodnię i knują zło,

a gdy świta poranek, popełniają je, gdyż jest to w ich mocy.

² Gdy pożądają pól, grabią je, a gdy domów, zabierają je;

gnębią męża i jego dom, właściciela i jego dziedzictwo.

³ Dlatego tak mówi Pan:

Oto Ja obmyślam dla tego rodu klęskę, z której nie będziecie mogli wyciągnąć szyi

ani się z niej podnieść, gdyż będzie to czas zły.

⁴ W owym dniu zanucą o was pieśń szyderczą i odezwie się skarga tej treści:

Jesteśmy doszczętnie zniszczeni!

Posiadłość mojego ludu jest pomierzona, nikt mu jej nie odda.

Nasze pola podzielono między tych, którzy nas wzięli do niewoli,

⁵ i nie będzie nikogo, kto by wam przydzielił cząstkę i rzucił los w zgromadzeniu Pana!

⁶ Nie kraczcie złowieszczo - tak mówią.

Czegoś takiego nie powinno się przepowiadać. Nie spotka nas taka hańba!

⁷ Czy dom Jakuba jest przeklęty? Czy duch Pana jest ukrócony?

Czy takie miałyby być jego dzieła?

Czy jego słowa nie są życzliwe dla tego, kto postępuje w sposób prawy?

⁸ Lecz to wy występujecie jako nieprzyjaciele mojego ludu!

Niewinnego pozbawiacie odzienia,

płaszcz ściągacie z tych, którzy niczego złego nie przeczuwają, jak ci, którzy wracają z wojny.

⁹ Żony mojego ludu wypędzacie z miłych ich domów,

ich niemowlętom zabieracie na zawsze moją chwałę.

¹⁰ Wstańcie i odejdźcie! Tu nie wasze miejsce na pobyt.

Z powodu nieczystości jest ono zgubione, a zguba ta jest nieodwracalna.

¹¹ Gdyby ktoś przyszedł i w duchu kłamstwa i fałszu mówił:

Będę wam prorokował o winie i trunku - to byłby kaznodzieja dla tego ludu!

¹² Na pewno zbiorę całego Jakuba, na pewno zgromadzę resztkę Izraela.

Skupię go jak owce w ogrodzeniu, jak trzodę na wygonie,

i będzie to gwarny tłum ludzi.

¹³ Przed nimi pójdzie ten, który będzie łamał szyki,

przełamie opór na przedzie, przejdą przez bramę i wyjdą.

Przed nimi będzie kroczył ich Król, a Pan będzie na ich czele.

Imię Micheasza funkcjonuje jako temat całej księgi i oznacza: Kto jest jak PAN?

Drugi rozdział Księgi Micheasza pokazuje straszną sytuację społeczną w Izraelu, a jednocześnie reakcje na to PANA Boga: pełną gniewu i osądzenia. W poprzednim rozdziale Micheasz mówił ogólnie o grzechu Izraela, teraz omawia go szczegółowo. Grzech Izraela ma implikacje socjalne i teologiczne. Socjalne implikacje: bogaci niszczą Izrael wzbogacając się w skrajny sposób na koszt biednych. Jest to przekroczenie Prawa Bożego.

Teologiczne implikacje: bogaci myślą, że ziemia należy do tego, kto ma siłę i moc aby ją zdobyć i utrzymać, zapominając, że ziemia należy do PANA i jest dana każdej rodzinie w dzierżawę (Ks. Kapłańska 25,23).

Struktura tekstu

w. 1-5    Ostrzeżenie gnębicieli biednych

w. 6-11   Oskarżenie chciwych bogatych i zapowiedź wygnania

w. 12-13 Zebranie ‘resztki’ Izraela do Jeruzalem przez Boga

Egzegeza

w. 1

a gdy świta poranek, popełniają je, gdyż jest to w ich mocy (w. 1b)

W nocy złodzieje wykonują swoje złe czyny a czas poranku na Bliskim Wschodzie to czas na sprawiedliwość po ciemnej nocy. (Por. np. Psalm 104,20-22). W różnych tekstach biblijnych znajdujemy oczekiwanie Bożej sprawiedliwości o poranku (np. 2 Samuela 15,2; Job 7,18; Psalm 37,6; 73,14; 90,14; 143,8; Jeremiasza 21,12, i inne). Królowie sądzili zazwyczaj w godzinach rannych.

Wyraźnie dostrzec można ironię w tym tekście: zamiast sprawiedliwości o poranku ludzi Izraela spotyka niesprawiedliwość.

Przestępcy czują, że stoją ponad Prawem, ponieważ są silni. Jedyne co się liczy jest moc i siła. Silniejszy ma prawo po swojej stronie.

w. 2

Micheasz oskarża na podstawie Prawa Bożego. Dziesiąte przykazanie: Nie pożądaj… (Ks. Wyjścia / 2 Mojż. 20,17). Pożądać oznacza chcieć czegoś na podstawie wyglądu lub wartości materialnej. Pożądanie wskazuje na serce człowieka jako źródło złych zachowań.

W rolniczym społeczeństwie Izraela, pole było dla ludzi źródłem dochodów, nie posiadający pól człowiek zmuszony był do pracy jako najemnik lub niewolnik. Posiadanie pól więc gwarantowało niezależność i wolność w społeczeństwie. Dlatego Bóg dał każdej rodzinie kawałek ziemi (Ks. Liczb 26,52-56). Prawo Boże gwarantowało, że każdy posiadał swoją ziemię jako dziedzictwo na zawsze (Ks. Kapłańska / 3 Mojż. 25,10; Ks. Liczb / 4 Mojż. 36,1-12).

Ekonomicznym i społecznym ideałem dla Izraela był naród wolnych ludzi posiadających ziemię, zarabiających sami na siebie. Nie było tu miejsca dla niewolników lub najemników.

Ziemia stanowiła więc nie jakiś kawałek nieruchomości, który możesz kupić lub sprzedać, lecz święte dziedzictwo.

Bogaci w nielegalny sposób używając siły przywłaszczali ziemię innych (por. 1 Królewski 21).

Wyraz tłumaczony jako gnębią (Hebr. asiaq) oznacza zabranie od słabszego jego źródła dochodów. Może to zawierać korupcje, kradzież, lub inne.

Bardzo możliwym jest, że chodzi tu o pożyczki na bardzo niekorzystnych warunkach, przez co biedniejsi, nie mając innych możliwości, zostali związani, podobnie jak obecnie dzieje się  to w wielu krajach południowej Ameryki i w Afryce.

Wyraz dziedzictwo (Hebr. nahălă) oznacza wszystko, co rodzina otrzymała od PANA na zawsze jako zapewnienie wolności w obiecanej ziemi.

w. 3-4

Wszystkie straszne grzechy nie pozostaną bez kary. Bogaci traktujący bardzo źle słabszych zostaną ukarani i potraktowani jeszcze gorzej. Istnieje pewna analogia miedzy tym co czynili a karą która ich spotka: zostanie im zabrane wszystko co posiadają i staną się niewolnikami. Podobnie jak oni zabrali biedniejszym wszystko, pozbawiając ich środków utrzymania i czyniąc ich niewolnikami, im również zostanie zabrane wszystko.

Jest to zapowiedź wygnania. Asyryjczycy nie są dosłownie wspomniani, ale zostało to wypełnione przez wygnanie do Asyrii.

Wyraz tłumaczony jako zniszczeni (Hebr. šadad) wyraża bardzo mocne zniszczenia, jak np. podczas wojny.

Posiadłość (Hebr. heleq) oznacza szczególnie ziemie rolne. Chodzi wiec o posiadłości, które są gwarancją dochodów.

Znowu ironia: przestępcy zostaną ukarani w ten sam sposób jak potraktowali innych: tak jak oni jako silniejsi w Izraelu zabierali innym ziemię, tak ktoś jeszcze silniejszy zabierze im wszystko.

PAN, Który jest Właścicielem ziemi, dał każdej rodzinie ziemię jako dzierżawę. Nastąpiło to przez los (Ks. Jozuego, 12-22) Właścicielem ziemi jest nadal PAN Bóg, dał on ją bowiem każdej rodzinie nie na własność, lecz w dzierżawę. Dlatego nie mogli sprzedać ‘swojej’ ziemi (Ks. Kapłańska / 3 Mojż. 25,23). Skoro jest jej właścicielem, PAN ma w każdej chwili prawo ją odebrać i dać wrogom (Ks. Kapłańska / 3 Mojż. 26,33; Ks. Powt. Prawa / 5 Mojż. 28,49-68).

Niektórzy komentatorzy widzą problem w tym, że cały naród zostaje ukarany za grzech dotyczący tylko części narodu. Jednak w Biblii istnieje pojęcie kooperacyjnej winy, gdzie cała rodzina lub klan, związany razem, odpowiada za grzechy jednego członka(por. np. 2 Samuela 24,17).

Po złym czasie dla pognębianych i uciskanych, nadejdzie zły czas dla całego narodu, jako kara.

 Pozostałości domu z czasów Micheasza

(odkrycie archeologiczne w Tel Shikmona w Izraelu)

w. 5

Tu następuje ostry punkt kulminacyjny: bogaci nie będą w przyszłości mieli nikogo, kto ich reprezentuje. Oznacza to wieczną śmierć, nie będą mieli udziału w nowej ziemi, kiedy na nowo ziemia zostanie rozdzielona.

Micheasz głosi wygnanie, podczas którego ziemia będzie Izraelowi odebrana i dana wrogom. Ale ponieważ Bóg obiecał Abrahamowi ziemie jako wieczne dziedzictwo, Bóg da w przyszłości ziemię z powrotem. Lecz ci, którzy zgrzeszyli, już jej nie otrzymają. Nie otrzymają oni miejsca w zgromadzeniu PANA, co oznacza, że znikną: czeka ich wieczna śmierć.

Wyraz zgromadzenie (Hebr. qahal) oznacza święte zgromadzenie, szczególnie kiedy Bóg zbiera Izrael. W greckim tłumaczeniu Starego Testamentu ten wyraz zostaje przetłumaczony jako ekklesia, co w Nowym Testamencie oznacza kościół.

Z lektury dalszego ciągu Księgi Micheasza wynika,  że tymi, którzy otrzymają w przyszłości znowu udział w zgromadzeniu, będą ci stanowiący resztkę, która pozostała wierna Bogu (Ks. Micheasza 2,13; 4,6-7, por. też Jeremiasza 31,31-34).

Tylko ta resztka może mieć nadzieje na przyszłość na podstawie Bożych obietnic (Ks. Rodzaju 17,8; Ks. Powt. Prawa 30,1-10; 2 Samuela 7,16; Micheasza 7,20).

w. 6-7

W Izraelu było wielu fałszywych proroków (por. 1 Królewski 22,24; Jeremiasza 2,8; 6,13; 23,9-32; Ezechiela 13,1-9, i inne). Tworzyli oni religijne i polityczne elity, byli oficjalnymi teologiami w Izraelu, reprezentującymi poglądy większości.

Przekazywali oni ludowi tylko pół prawdy, głosząc tylko miłość i dobroć Bożą, a nie chcąc głosić sądu Bożego.

Fałszywi prorocy sami stali się wrogami Izraela, chcącymi uciszyć Prawdy Boże. Byli przeciwni Micheaszowi głoszącemu sąd Boży (por. Izajasza 30,10; Amosa 7,10-13).

Werset 7 jest podsumowaniem treści głoszenia fałszywych proroków. Za tym stoi fałszywe zrozumienie przymierza. Izrael myślał, że skoro Bóg zawarł z nimi przymierze, będzie ich kochał, niezależnie jak żyją. Czuli się bezpieczni i zapomnieli o warunkach przymierza, o Prawie Bożym.

Kiedy Izrael, lud przymierza, odrzuca Prawo Boże, nie trzymając się warunków przymierza, staje się wrogiem Boga (por. Ew. Mateusza 7,24-37; 12,50 i inne).

Głoszenie prawdziwych proroków: podkreślają lojalność wobec PANA w trzymaniu się Prawa (Ks. Powt. Prawa 13,2-6) oraz głoszą co nastąpi (Ks. Powt. Prawa 18,21-22).

w. 8-9

Fałszywi prorocy głoszący to, o czym czytaliśmy w poprzednich wersetach, są wrogami Izraela, wprowadzając lud w błąd. To ma bardzo poważne konsekwencje, bowiem fałszywe proroctwo prowadzi do niemoralnego zachowania i tworzy fałszywy światopogląd.

Bogaci w Izraelu, bogacąc się na koszt słabszych zachowują się w taki sam sposób jak wrogowie z armii asyryjskiej czy babilońskiej.

Bóg dał Izraelowi bogactwo, aby był piękny wśród narodów (Ezechiela 16,9-14). Teraz jednak całe bogactwo jest w rękach małej mniejszości ludu.

w. 10-11

Wstańcie i odejdźcie! Tu nie wasze miejsce na pobyt.

Prawdopodobnie tymi samymi słowa, którymi bogaci wypędzili ludzi z ich posiadłości Bóg wypędzi ich z miejsca pobytu. Hebrajski używa wyrazu (menuha) oznaczajacego miejsce odpoczynku, miejsce dobrobytu.

Prawo Boże określa dokładnie kto lub co jest czyste lub nieczyste. Ktoś lub coś nieczystego nie może przebywać w obliczu świętego Boga. Przez grzechy bogatych cała ziemia stała się nieczysta. Dlatego grzesznicy muszą zostać wyrzuceni z ziemi.

Nauczyciele (teologowie) narodu są kłamcami, głoszącymi wino i trunek (piwo), symbolizujące luksus i bogactwo w złym sensie. Dla ludzi, chcących słyszeć takie głoszenie jedynym co się liczy jest własny dobrobyt i bogactwo. To skrajna forma ‘teologii sukcesu’

w. 12-13

Po groźbach sądu i ostrych ostrzeżeniach dla grzeszników, następują słowa nadziei dla wiernej resztki.

Najpierw Micheasz używa obrazu Boga jako Pasterza-Króla, pełnego troski o swój lud. W wersecie 13 zamienia ten obraz na język militarny: przełamać opór, przejść przez bramę.

Bóg najpierw zgromadzi swoją resztkę wewnątrz bramy Jeruzalemu. Jest to obraz oblężenia Jeruzalemu przez armię asyryjską, podczas którego wielu mieszkańców Judy i Izraela znalazło schronienie wewnątrz murów miasta. Jednak wróg nie zdobędzie miasta, PAN Bóg jako wódz wyrwie się z miasta przez bramę i z potężną armią wyzwoli swój lud z oblężonego miasta. Tylko PAN Bóg jest jedynym przywódcą Izraela, któremu można naprawdę zaufać.

Imiona Jakuba i Izraela oznaczają u Micheasza nie podzielony Izrael. Nie cały Izrael dostąpi zbawienia, lecz tylko mniejszość, tzw. resztka, pojęcie, które znajdujemy częściej w Starym Testamencie. Resztka oznacza mniejszość Izraela, która dostąpi zbawienia (por. Micheasza 4,7; 5,6-7; 7,18; Jeremiasza 23,3; 1 Królewski 19,18; Ew. Łukasza 15, Jana 10,27-30).

PAN zgromadzi Resztkę Izraela w całość, nikogo nie będzie brakować, PAN ochroni ich (Psalm 23,1-4; 80,2; 95,7; 100,3; Ezechiela 34,31).

  

Zastosowanie

Wiele tematów tego tekstu jest dzisiaj wciąż bardzo aktualnych.

1. Jednostronne głoszenie miłości Bożej

Fałszywa teologia jest niebezpieczna. Wielu nie traktuje dzisiaj grzechu poważnie i nie chce słyszeć o gniewie i karze Bożej za grzech. Jest to także problem wśród chrześcijan. W wielu kościołach stosuje się jednostronne głoszenie miłości Bożej i nie głosi się już konsekwencji grzechu, a więc gniewu Bożego oraz sądu. Wielu chrześcijan jest przekonanych, że skoro Bóg jest miłością, nie należy mówić o karze i gniewie Bożym.

To prawda, Biblia naucza, że Bóg jest miłością: Panie, Panie, Boże miłosierny i łaskawy, nieskory do gniewu, bogaty w łaskę i wierność, (Ks. Wyjścia 34,6). Ale nie wolno przemilczeć dalszego ciągu tego wersetu: zachowujący łaskę dla tysięcy, odpuszczający winę, występek i grzech, nie pozostawiający w żadnym razie bez kary, lecz nawiedzający winę ojców na synach i na wnukach do trzeciego i czwartego pokolenia! (Ks. Wyjścia 34,7)

Biblia głosi karę za grzech oraz rozwiązanie, które Bóg w swojej miłości i łaskawości daje w Jezusie Chrystusie.

Także w Nowym Testamencie znajdujemy temat sądu Bożego. Nikt tyle nie powiedział na temat piekła i sądu jak sam Jezus Chrystus (por. np. 1 Koryntian 6,9-11; Galatów 5,21; 2 Tymoteusza 2,12).

Jeżeli głosimy tylko miłość Bożą, głosimy tylko połowę prawdy i zachowujemy się, tak jak fałszywi prorocy, jak wrogowie wierzących (w. 8).

Mówienie tylko lub przeważnie o sądzie i karze, jest tak samo złe, ponieważ też stanowi pół prawdy. Ewangelia głosi sąd Boży, ale dobra nowina polega na tym, że mamy możliwość uciec od sądu: możemy osiągnąć zbawienie pod jednym warunkiem: poprzez wiarę w Jezusa Chrystusa.

2. Fałszywe poczucie bezpieczeństwa w kościele

Dzisiaj wielu ludzi w kościele, sądzi, że skoro są członkami kościoła, skoro są ochrzczeni, wszystko jest w porządku. Podobnie Izrael uważał, że skoro Bóg zawarł przymierze z nimi, wszystko jest w porządku i niczego nie muszą się bać.

Jest to niebezpieczeństwo zarówno w kościołach tzw. tradycyjnych, jak i też ewangelikalnych.

Izrael źle rozumiał przymierze. Przymierze posiada warunek: postępowanie według Prawa Bożego. A grzesznika, który przekrocza Prawo i nie chce się nawrócić spotka kara. W kościele nie ma automatyzmu. Bycie członkiem kościoła nie jest bezwarunkowe. Jesteśmy zbawieni tylko z łaski, przez wiarę, ale wiara bez uczynków jest martwa, czyli, nie jest wiarą.

3. Sąd nad socjalnymi i ekonomicznymi grzechami

Już po ilości przepisów dotyczących życia społecznego i ekonomicznego w Prawie Bożym widać, że dla Boga socjalna sprawiedliwość jest bardzo ważna.

Bóg w bardzo wyraźny sposób ostro potępia bogatych, którzy źle traktują słabszych, wzbogacając się na koszt biedniejszych. Jest to potępienie wszelkiej niesprawiedliwości z powodu działania tylko na rzecz własnych interesów. Z omówionego tekstu wynika, że spotka ich wieczne potępienie (patrz komentarz na werset 5).

To wciąż bardzo aktualny temat w obecnych czasach, gdzie kilka procent ludzi posiada większość bogactw. W naszym kraju zarówno bogactwo jak i bieda się powiększa.

W Biblii samo bogactwo nie jest potępione, lecz bogactwo na koszt innych. Niestety także dzisiaj ludzie często wzbogacają się właśnie na koszt innych (korupcja, kombinowanie, egoistyczny sposób prowadzenia biznesu, itd.)

Kara Boża dla tych ludzi jest bardzo ostra: odebranie wszystkiego oraz, jeśli się nie nawrócą, czeka ich wieczna śmierć.

Należy pamiętać jednak, że Micheasz mówi do ludu Bożego, mającego przymierze z Bogiem. Większość bogatych dzisiaj nie jest wierzącymi, dla nich nie sama niesprawiedliwość, czyli brak życia według Prawa Bożego, jest powodem potępienia, lecz są potępieni dlatego, ponieważ odrzucają Jezusa Chrystusa.

Samo zdobywanie wielkiej ilości ziemi nie jest potępione. W Izraelu każda rodzina otrzymała swoją ziemię jako dziedzictwo. To sytuacja, która dzisiaj już nie obowiązuje.

4. Pożądanie i egoizm

Nie chodzi w tym tekście tylko o wzbogacenie się. Większość z nas raczej nie jest bogatymi, więc można łatwo myśleć, że to nas nie dotyczy. Ale źródłem grzechów socjalnych jest pożądanie (10 przykazanie) a to już dotyczy zarówno bogatych jak i biedniejszych. Każdy z nas musi się ciągle na nowo badać, czy nie pożąda.

Związany z pożądaniem jest problem i grzech egoizmu, powodujący, że jestem przede wszystkim zainteresowany własnymi interesami, nie obchodzą mnie inni.

5. Resztka

Zarówno w ST jak i w NT widzimy, że większość ludzi odwraca się od Boga, co też jest często naszym gorzkim doświadczeniem dzisiaj. Czasami możemy się czuć taką resztką, jesteśmy taką małą mniejszością w społeczeństwie, w którym większość (jak nam się wydaje) nie chce żyć z Bogiem i według Jego Przykazań. Ale Bóg ma słowa wielkiej nadziei i pociechy dla resztki. Resztka, pozostająca mu wierna zostanie zbawiona, co Bóg wykonał ostatecznie w Jezusie Chrystusie. Mimo to co świat czyni, mimo to jak ludzie wokół nas żyją, my powinniśmy zostać wiernymi Jezusowi.

Zarazem zachęca to nas też, aby głosić Ewangelię, aby innych ludzi nie spotkał sąd, lecz aby mogli dostąpić zbawienia przez Jezusa Chrystusa.

6. Troska dla biedniejszych

Tematem Księgi Micheasza jest Kto jest jak PAN? PAN Bóg troszczy się o biednych, o tych, którzy zostają gnębieni. Jeżeli Bóg troszczy się o nich, to my powinniśmy Go w tym  naśladować.

Temat ten rozwinięty zostanie w następnym numerze „Słowa”.