03 October 2016

Księga Rodzaju / I Mojżeszowa 1:26-31; 2:4-25



Studium Biblijne

26 Potem rzekł Bóg: Uczyńmy człowieka na obraz nasz, podobnego do nas i niech panuje nad rybami morskimi i nad ptactwem niebios, i nad bydłem, i nad całą ziemią, i nad wszelkim płazem pełzającym po ziemi. 27 I stworzył Bóg człowieka na obraz swój. Na obraz Boga stworzył go. Jako mężczyznę i niewiastę stworzył ich. 28 I błogosławił im Bóg, i rzekł do nich Bóg: Rozradzajcie się i rozmnażajcie się, i napełniajcie ziemię, i czyńcie ją sobie poddaną; panujcie nad rybami morskimi i nad ptactwem niebios, i nad wszelkimi zwierzętami, które się poruszają po ziemi!
29 Potem rzekł Bóg: Oto daję wam wszelką roślinę wydającą nasienie na całej ziemi i wszelkie drzewa, których owoc ma w sobie nasienie: niech będzie dla was pokarmem! 30 Wszystkim zaś dzikim zwierzętom i wszelkiemu ptactwu niebios, i wszelkim płazom na ziemi, w których jest tchnienie życia, daję na pokarm wszystkie rośliny. I tak się stało.
31 I spojrzał Bóg na wszystko, co uczynił, a było to bardzo dobre. I nastał wieczór, i nastał poranek - dzień szósty.

Wcześniej w opowieści o stworzeniu czytamy, że zwierzęta zostały stworzone według ich rodzajów (I Mojżeszowa 1:21; 24, 25). Człowiek natoimiast odróżnia się zasadniczo od zwierząt, gdyż został stworzony na obraz Boga.
Czytamy, że Bóg stworzył człowieka na obraz Jego i podobnego do Niego. Oba wyrazy mają bardzo podobne znaczenie, ale nie są synonimami. Wyraz obraz mocno podkreśla podobieństwo, natomiast wyraz podobny podkreśla jednocześnie, że mimo podobieństwa, istnieje zasadnicza różnica. Człowiek jest ‘podobny do Boga, czyli można coś o Bogu wiedzieć przez człowieka, ale jednak istnieje też znacząca różnica.

Teologowie i bibliści dyskutowali na temat znaczenia obrazu Boga. Biblia nie daje szczegółowego wyjaśnienia, ale na podstawie tekstów biblijnych można wnioskować znaczenie.
Człowiek był w duchowym sensie podobny do Boga, tzn. był bez grzechu, znał Boga i był pełen sprawiedliwości i świętości (Efezjan 4:24; Kolosan 3:10).
Obraz także reprezentuje jedną całość i jedność. Człowiek jest psychosomatyczną jednością, co znaczy, że nie można rozdzielić ciała, ducha, duszy człowieka. To różne aspekty jednego człowieka. Człowiek jest jeden. Bez ciała, człowiek nie jest człowiekiem.

Obraz nie ma na celu przedstawienia lub opisania, lecz reprezentowanie. Człowiek, jako obraz Boga, reprezentuje Go na ziemi.
Na Bliskim Wschodzie wierzono, że duch bogów był obecny w każdym jego obrazie lub posągu. Dlatego taki posąg miał funkcję reprezentowania bożka (jako jego substytut) wszędzie, gdzie się znajdował. W starożytności sądzono, że król reprezentował boga. Król rządził krajem, ale ostatecznie bóg nim rządził, a król tylko rządził w jego imieniu, reprezentując prawdziwą władzę bogów. Dlatego nic dziwnego, że te dwa pojęcia zostały połączone, i król bywał widziany, jako obraz boga.
Wszędzie gdzie był postawiony posąg bożka w świątyni, lub posąg króla, oznaczało to, że bóg lub król, którego posąg reprezentuje, tam rządzi i panuje.

Podczas gdy w innych kulturach starożytnych na Bliskim Wschodzie tylko król był obrazem bogów, w Biblii każdy człowiek jest obrazem jedynego Boga-Stworzyciela. Każdy człowiek jest królem nad stworzeniem Bożym, rządzącym w imieniu Boga Stworzyciela. To znaczy też, że człowiek zawsze jest odpowiedzialny wobec jedynego prawdziwego Króla, Którym jest Bóg.
To, że człowiek jest stworzony na obraz Boga, i to, że ma panować odróżnia go od całej reszty stworzenia. Nie zwierzęta, ale tylko człowiek ma panować.


Człowiek ma czynić ziemię poddaną (w. 28). Hebrajski wyraz użyty tutaj oznacza uczynić lud poddanym (np. IV Mojżeszowa 32:22, 29). Wyraz ten określa, że król rządzi nad swoją ziemią i nad swoim ludem.
W starożytności, oczekiwano od króla, że bedzie rządził swoim ludem, jak dobry pasterz, troszczący się o swój lud, chroniący go, dający mu, to, czego potrzebuje. Król miał gwarantować swoim poddanym bezpieczeństwo, życie, żywność, schronienie. Król miał odpowiedzialność ochrony szczególnie najsłabszych i najbiedniejszych (por. Psalm 72:12-14).

Panowanie oznacza również, że człowiek ma prawo korzystać ze wszystkiego, co daje ziemia. Więcej, jest to zachęcanie, aby badać możliwości ziemi, aby korzystać ze źródeł i surowców, aby rozwijać ziemię, by była coraz piękniejsza.  
Ale nie w sposób egoistyczny, lecz jak dobry pasterz, ciągle mając na pierwszym miejscu dobro poddanych mu stworzeń. Człowiek nie może korzystać z możliwości stworzenia dla własnych egoistycznych potrzeb. W sposobie panowania, człowiek ma naśladować samego Boga.
Człowiek ma panować, w taki sposób, że stworzenie, zwierzęta poprzez niego doświadczą czegoś z obecności Bożej na ziemi. Tak samo jak w każdym chrześcijaninie, inni widzą coś z Chrystusa.

Po upadku w grzech, człowiek stał się egoistyczny. Człowiek już nie panuje nad stworzeniem zgodnie z wolą Bożą. Dlatego jego panowanie stało się grzeszne i niszczące, skutkując między innymi w zniszczeniu przyrody, ociepleniu klimatu, katastrofach przyrodniczych, cierpieniu itp.
Upadek w grzech spowodował, że człowiek bardzo dużo stracił, nie jest już odzwierciedleniem Bożej chwały, jak było to wcześniej, przed upadkiem. Nadal jednak każdy człowiek na ziemi jest stworzony na obraz Boga (I Możeszowa 5:1; 9:6).
Upadek sprawił, że człowiek już tylko częściowo może wykonać zadanie, powierzone mu przez Boga. Tylko Chrystus, drugi Adam (Rzymian 5:12-21) może spełnić to zadanie na ziemi., Chrystus jest pełnym Obrazem Boga, ponieważ sam jest Bogiem, On jest prawdziwym Królem na ziemi.

Zadanie i odpowiedzialność, które Bóg dał człowiekowi są wielkie, tak jak jego pozycja, jako reprezentanta, namiestnika na ziemi. Nie anioły, ani zwierzęta lub jakiekolwiek inne stworzenia mają panować, lecz człowiek, jako namiestnik nad stworzeniem Bożym. Dlatego Psalmista mógł powiedzieć:

5 Czymże jest człowiek, że o nim pamiętasz,
Lub syn człowieczy, że go nawiedzasz?
6 Uczyniłeś go niewiele mniejszym od Boga,
Chwałą i dostojeństwem uwieńczyłeś go.
7 Dałeś mu panowanie nad dziełami rąk swoich,
Wszystko złożyłeś pod stopy jego:
8 Owce i wszelkie bydło,
Nadto zwierzęta polne,
9 Ptactwo niebieskie i ryby morskie,
Cokolwiek ciągnie szlakami mórz.
10 Panie, Władco nasz,
jak wspaniałe jest imię twoje na całej ziemi! (Psalm 8:5-10)

Mężczyzna i kobieta
Pamiętajmy o tym, że Bóg stworzył człowieka, jako mężczyznę i kobietę, co można też przetłumaczyć jako, że stworzył ich męskim i żeńskim. Kobieta i mężczyzna są każdy w swój sposób obrazem Boga, oraz bardziej w pełni są razem obrazem Boga. Mężczyzna i kobieta są równowartościowymi istotami, ale Bóg dał im różne role i zadania w stworzeniu.   
Jeden człowiek sam nie stanowi w pełni czlowieczeństwa. Mężczyzna i kobieta mają wzajemne relacje, z których najbardziej szczególną jest małżeństwo. Małżeństwo oznacza uzupełnienie męża i żony. Razem są jednym, tak jak trójjedyny Bóg w trzech osobach są jednym Bogiem.

Błogosławieństwo i rozmnażanie się
Bóg pobłogosławił człowieka, i dał rozkaz, aby się rozmnażał. Rozmnożenie jest tematem, który powraca w całej księdze Rodzaju (np. I Mojżeszowa 9:1, 7; 17:20; 28:3; 35:11; 48:4).
Planem Bożym dla stworzenia jest, aby cała ziemia była zaludniona przez ludzi, którzy Go znają i uwielbiają oraz rządzą stworzeniem z Nim i w Jego imieniu.
Błogosławieństwo i rozkaz rozmnożenia się związane jest z nakazem, aby panować nad stworzeniem. Człowiek nie może sam rządzić, potrzebuje innych. Ani mężczyzna, ani kobieta sam nie może zapełnić  ziemi i panować nad nią. Potrzebują dzieci, które mogą mieć tylko razem.
Rozkaz rozmnożenia się implikuje, że Bóg też umożliwia rozmnożenie się. To, że rodzimy dzieci, że ciągle powstają nowe pokolenia ludzi, to że ludzkość nie wymarła jest tylko i wyłącznie możliwym, ponieważ Bóg tego chce i błogosławi.
Rozkaz rozmnożenia się wraz z obietnicą Bóg powtórzył po potopie (I Mojżeszowa 9:1) a także do patriarchów (I Mojżeszowa 17:2, 20; 38:3; 35:11). Wielki nakaz misyjny jest podobnym rodzajem rozkazu: wierzący mają głosić Ewangelię na całym świecie, aby rodziły się nowe duchowe dzieci, panujące ku chwale Boga (por. Ew. Jana 3).

Mąż i żona łączą się w małżeństwie, w którym stają się jednym ciałem (I Mojżeszowa 2:24). Apostoł Paweł nazywa to wielką tajemnicą (Efezjan 5:31), ponieważ wskazuje na Chrystusa i Jego Kościół. Prawdziwe znaczenie małżeństwa rozumiemy dopiero w świetle Chrystusa. To, że Bóg stworzył człowieka, jako mężczyznę i kobietę wskazuje na małżeństwo, co z kolei wskazuje na Chrystusa, drugiego Adama, pełnego i doskonałego Człowieka.
Człowiek szuka spełnienia w małżeństwie, mąż w żonie a żona w mężu, ale prawdziwe spełnienie człowiek znajduje tylko w Chrystusie. Dlatego w nowym życiu już nie będzie małżeństwa (Ew. Mateusza 22:30), bo człowiek tego nie będzie potrzebował, posiadając pełne spełnienie w Chrystusie. Chrystus czyni Kościół swoją oblubienicą (Efezjan 5:23-32) i zapełnia ziemię swoimi duchowymi dziećmi (Izajasz 53:10-11; Ew. Mateusza 12:46-50; Ew. Jana 1:11-13; Galacjan 3:29). Dlatego też mężczyzna, który nie ożenił się, czy kobieta, która nie wyszła za mąż nie musi czuć się mniej człowiekiem, gdyż spełnienie nie jest w mężu lub żonie, lecz tylko w Chrystusie.

Troska
Bóg troszczy się o swoje stworzenie a szczególnie o człowieka. Dał człowiekowi pokarm: wszelkie rośliny i owoce. To było unikalnym w starożytności. W mezopotamskich mitach o stworzeniu widać, że bogowie stworzyli człowieka, aby za nich pracował, bo sami nie chcieli, byli leniwi. W innych religiach ludzie mają przygotowywać pokarm dla bogów (przez składanie ofiar). Bóg Biblii jest całkiem inny: On nie potrzebuje, aby człowiek dla Niego coś zrobił, gdyż jest samowystarczalny. To On daje człowiekowi wszystko, czego ten potrzebuje (por. Ew. Mateusza 6:22).
Dopiero po potopie, Bóg jednoznacznie pozwolił człowiekowi jeść mięso (I Mojżeszowa 9:3). Należy jednak pamiętać, że przed potopem też nie jednoznacznie tego zabrania.

Na zakończenie czytamy, że wszystko było bardzo dobre, tak jak każdy poszczególny element stworzenia (w. 4, 10, 12, 18, 21, 25). Wszystko, co Bóg czyni jest bardzo dobre, doskonałe.

12 September 2016

Księga Rodzaju 45:1-28

Mozna znalećż artykuł w formacie pdf tu: Rodzaju 45

Analiza tekstu

w. 1-4
Tu następuje punkt kulminacyjny przemowy Judy: bracia są w desperacji, nie wiedzą już, co mają robić, a Józef już nie może panować nad swoimi emocjami.
Dla Józefa jest teraz już jasnym, że bracia na pewno się całkowicie zmienili. Traktują Benjamina całkiem inaczej, niż traktowali jego samego wiele lat wcześniej.
Józef płakał już dwa razy wcześniej, ale mógł to ukryć przed braćmi, ale teraz już nie ma takiej potrzeby. Józef wysyła wszystkich dworzan z pomieszczenia, aby mogli swobodnie mówić, bez lęku, że coś zostanie ujawnione publicznie.

Według mądrości egipskiej, bardzo ważnym było, aby opanować się w każdej sytuacji. Józef nie opanowuje swoich emocji wobec dworzan, wyrażając w tym wyższą mądrość, mianowicie mądrość Bożą, która emocjonalnie się cieszy z powodu nawrócenia się grzesznika.

Dwór faraona słyszał o emocjach Józefa. Emocje Józefa są związane z tymi pogardzonymi pasterzami semickimi, nie z bogactwem i wysoką kulturą egipską.

Kiedy Józef się ujawnił, bracia zlękli się go (w. 3). Hebrajski wyraz tu używany, wyraża paraliżujący lęk, który może nastąpić np.w sytuacji wojny (np. w: II Mojż. 15:15; Sędziów 20:41; 1 Sam. 28:21; Ps. 48:6). Bracia rozumieją, że ich los leży teraz w rękach brata, o którym myśleli, że z pewnością nie żyje, a okazuje się jednym z najpotężniejszych ludzi na świecie.  

Najpierw Józef pyta o ojca, co może wydawać się dziwne po długim przemówieniu Judy właśnie o ojcu, ale w swoich emocjach Józef może myśleć tylko o jedynym nieobecnym członku rodziny. Juda opowiadał o ojcu w sposób, który wywołał u Józefa troskę o niego i zmartwienie.

Znajdujemy tu też grę słów, która pokazuje kontrasty: Józef nie mógł kontrolować swoich emocji, bracia nie mogli odpowiadać na pytania. Na początku całej opowieści czytamy, że bracia nie mogli zdobyć się na dobre słowo dla Józefa (37:4). We wszystkich przypadkach po hebrajsku użyty został ten sam czasownik.
Na początku bracia nie mogli się powstrzymać od złych słów, a po słowach Judy, Józef nie mógł powstrzymać swoich emocji.
Na początku bracia nie mogli powstrzymać swojej nienawiści, a teraz Józef nie mógł powstrzymać swojej miłości. Jako reakcja na tą miłość, bracia, którzy kiedyś mogli tylko mówić brzydko i nienawistnie, teraz nie są w stanie mówić w ogóle.

w. 5-6
Józef podkreśla, że nie ma żadnego zamiaru zemsty. Cztery razy podkreśla, że wszystko, co się stało służy Bożemu celowi: aby was zachować przy życiu (w. 5). To, że Bóg działa w ten sposób jest teologicznym centrum (por. I Mojż. 50:19-21; Dz. Ap. 7:9-10).
Bracia sprzedali Józefa, ale tak naprawdę sam Bóg wysłał Józefa do Egiptu. Bracia chcieli źle, chcieli zniszczyć i zlikwidować go, ale tak naprawdę Bóg użył tego, aby Józef mógł w Egipcie uratować wiele lat później ich wszystkich. Nie była to nienawiść braci, lecz Bóg, który prowadził Józefa do Egiptu.
W jaki sposób grzeszne działanie bracia ma się do suwerennego działania Bożego, pozostaje tajemnicą. Znajdujemy to w wielu miejscach w Biblii (patrz niżej przy tematach).
Ludzie i ich grzechy, nawet straszne, nigdy nie są w stanie przeszkodzić planom Bożym. Bóg rządzi suwerennie i ma wszystko pod kontrolą, nawet w najgorszych sytuacjach przemocy i wojny.
Życie Józefa miało wiele trudnych i beznadziejnych chwil. Wyglądało na to, że nigdy nie ujrzy on swojej rodziny. Teraz, patrząc wstecz, Józef rozumie, że Bóg działał, że był cały czas aktywnie obecny w jego życiu.  
Józef ma teraz 39 lat (por. 41:46, 53).

Józef informuje braci, że głód potrwa jeszcze pięć lat. To wyniszczyłoby rodzinę Jakuba i zagroziłoby spełnieniu Bożych obietnic, ale Józef jest już w Egipcie, aby uratować i zbawić ich.

w. 7
Inne możliwe (bardziej dosłowne) tłumaczenie: Bóg posłał mnie przed wami, aby zachować dla was resztkę na ziemi, i aby dla was ratować życie przez wielki ratunek (lub też przetłumaczyć można: … aby ratować życia wielu, którzy przeżyją).  
Użyty został hebrajski wyraz oznaczający resztkę, co oznacza potomstwo tych, którzy przeżyli wielką katastrofę (por. 2 Sam. 14:7). Wyrazy resztka oraz ratunek (też można tłumaczyć, jako: ci, którzy przeżyją), często znajdujemy razem u proroków starotestamentowych.
Wyraz ratunek / przeżyć jest jednym z kluczowych wyrazów w opowieści o potopie; Józef jest jak Noe, jest osobą, przez którą Bóg chce uratować resztkę.

Rodzina Jakuba jest początkiem narodu Izraela, który teraz znajduje się w wielkim niebezpieczeństwie, a dzięki Józefowi zostanie uratowany (por. 46:8-27).
Wyraz resztka ma teologiczne znaczenie i jest ważny w całym Starym Testamencie. Bóg ratuje resztkę ludzkości podczas potopu, tak jak teraz ratuje resztkę ludzi, która stanie się wielkim narodem.
Potem podczas wygnania, Bóg zachowa resztkę ludu przy życiu, którą przyprowadzi z powrotem do ziemi, z której pochodzi Mesjasz. Resztka będzie rządzić światem z Mesjaszem (Micheasz 4-5).

w. 8
Józef jest opiekunem faraona. Hebrajski tekst mówi dosłownie: ojciec faraona. To wyraz oznaczający bliską relację, jako najbliższy doradca faraona. W innych miejscach w Biblii czytamy, że kapłan lub prorok jest ojcem dla kogoś innego (np. Sędziów 17:10; 18:19; 2 Krl. 6:21; 13:14), ponieważ nauczają jak prawdziwi ojcowie ich synów.

w. 9-13
Józef tak bardzo pragnie zobaczyć ojca, że daje im wskazówki, aby szybko wrócić z ojcem, jeszcze zanim się przywita ze swoimi braćmi.
Józef daje im ziemię Goszen. Nie wiemy dokładnie gdzie to było, ale z pewności gdzieś w delcie rzeki Nilu, nie za daleko od stolicy Memfis lub Awaris, aby Józef nie znajdował się zbyt daleko od swej rodziny.

Józef podkreśla jeszcze raz, że nastąpi pięć lat głodu, być może nie jest pewien, czy ojciec Jakub zechce podróżować do Egiptu.
Życie w niedostatku (bardziej dosłownie: bycie biednym) było groźnym w starożytności. Często oznaczało to, że cała rodzina musiała sprzedać wszystkie swoje ziemie, przez co stawała się zależna od innych, a w końcu nawet siebie zmuszeni byli sprzedać, jako niewolników.

Bracia są osobiście świadkami – ich oczy widziały. Może Jakub nie ma tyle zaufania do braci, ale Beniamin też jest świadkiem, że to rzeczywiście Józef.

Józef sam mówi do nich (w. 12). Dosłownie hebrajski tekst mówi: Są to moje usta, które mówią do was – to znaczy, bez tłumaczy jak wcześniej (por. 42:30).  

w. 14-15
Teraz dopiero Józef w emocjonalny sposób przytula swoich braci. Już nie ma dystansu, bracia nie muszą dać pokłonu.  Józef i Benjamin płaczą.  O braciach nie czytamy, że płaczą, ale mówią do Józefa. Skończyło się 22 lat bez komunikacji między nimi (37:4).
To obraz przebaczenia, pojednania i miłości, który przypomina przypowieść o synu marnotrawnym, pokazujący jak wielka jest miłość i miłosierdzie Boże. To obraz mesjańskiej przyszłości, kiedy już nie będzie wrogości miedzy braćmi (Iz. 2:4). Dwunastu braci, synów Jakuba, stanie się patriarchami dwunastu plemion Izraela, których imiona zostaną zapisane na bramach nowego Jeruzalem. (Objawienia 21:12-13). Nowe Jeruzalem jest nową ziemią, w której już nie ma łez, ani cierpienia, gdzie Bóg uczyni wszystko na nowo, gdzie panuje tylko miłość.

w. 16-20
Faraon bardzo hojnie oferuje rodzinie Jakuba miejsce w Egipcie. Nie tylko on, również jego dworzanie cieszą się z tego, że Jakub przybędzie do Egiptu (por. 41:37).
Faraon jest nawet bardziej hojny niż Józef. Józef oferował mieszkanie w ziemi Goszen, blisko siebie, a faraon oferuje Jakubowi najlepszą część ziemi egipskiej, aby mieli najlepsze płody (w. 18).
Faraon jest praktyczny i przygotowuje przyjazd. Otrzymują wozy, aby przewieść żony i dzieci. Chodzi prawdopodobnie o wozy ciągnięte przez woły.
Podobnie, jak Józef, faraon martwi się, że Jakub być może jednak nie będzie chciał przyjechać do Egiptu. Być może Jakub będzie żałował, że nie wszystkie swoje rzeczy, sprzęty rolnicze może zabrać, więc jeszcze raz podkreśla, że najlepsza część całego Egiptu będzie do niego należeć (w. 20).
Faraon okazuje się bardzo miłym i mądrym człowiekiem.

Przybycie Jakuba i jego klanu do Egiptu stanowi początek spełnienia obietnicy danej Abrahamowi, że potomstwo Abrahama będzie żyło, jako niewolnicy w obcym kraju, zanim powrócą do ziemi obiecanej (I Mojż. 15:13-16).
Izrael może teraz w izolacji mieszkać w Goszen, rozwijać się, bez utraty tożsamości, bez zagrożenia dla ich wiary, bez niebezpieczeństwa mieszania się z Egipcjanami. Potem, po długim okresie niewolnictwa i przygnębienia, Bóg wyprowadzi ich z Egiptu. Naród Izrael, który tak powstał będzie miał świadomość na zawsze, że nie istnieje dzięki własnej wielkości, ani z własnej inicjatywy, lecz został wyzwolony i powołany przez suwerennego Boga.

w. 21-23
Józef wykonuje wszystko. Daje braciom też nowe szaty. Chodzi o szaty zewnętrzne, które też używano, jako koce, pod którymi można było spać w nocy (II Mojż. 22:26). W starożytności ładne szaty były chętnie otrzymywanymi prezentami (Sędziów 12; 2 Krl. 5). Ale podarowanie szaty też może być gestem pojednania – wiele lat wcześniej piękna szata Józefa spowodowała nienawiść i zazdrość braci, doprowadzając do sprzedaży Józefa.
Znowu Beniamin otrzymuje znacznie więcej niż reszta braci.

w. 24-25
Józef mówi im, żeby nie kłócili się w drodze (ten sam czasownik w Przyp. 29:9). Hebrajski wyraz może też oznaczać lękać się (np. w II Mojż. 15:14) , jak tradycyjnie interpretują rabinowie.
Bracia mają się nie bać, nie powinni bać się wrócić do Egiptu, gdyż Józef przebaczył im wszystko i nie chce zemsty. Też nie mają się obawiać, że Józef ma jeszcze jakiś plan, pułapkę dla nich, jak ostatnim razem. Józef nie wyśle tym razem armii, aby ich oskarżyć o obrabowanie go, aby móc ich wszystkich zabić.

Józef nakazuje braciom powrót do Kanaanu a potem mają wrócić do Egiptu zabierając ze sobą ojca. Sam nie jedzie z nimi, chociaż podróż trwa tylko około trzech dni.
Bracia muszą teraz pojednać się z ojcem i ‘posprzątać’ przeszłość. Bracia muszą przyznać się ojcu, co uczynili i co spowodowało 22 lat jego żałoby. Wyznanie takie jest bolesne i wstydliwe, ale jest to jedyny sposób, aby się pojednać z ojcem.  Józef nie może im w tym pomóc, muszą dokonać tego sami. Dlatego Józef zostaje w Egipcie i czeka aż wrócą.

w. 26-28
W następnych wersetach tylko w skrócie czytamy o spotkaniu braci z ojcem.
Nic nie czytamy o tym, co myślał Jakub, o pytaniach, który z pewnością miał, jak np. jak to naprawdę było 22 lat wcześniej z tą szatą poplamioną krwią? Nie czytamy też o tym, co bracia powiedzieli ojcu, jak wyjaśnili sytuację. Nic nie czytamy na temat spotkania, ponieważ szczegóły nie są istotne dla nas. Ważne jest, że bracia nareszcie wyznali swoje grzechy, aby móc dostąpić przebaczenia i pojednania. Jeśli to nastąpi, to przeszłość staje się tylko przeszłością, i nie można wracać do niej i ciągle przypominać, że ktoś wcześniej grzeszył (Ps. 103:12; Iz. 1:18).

Kiedy Jakub usłyszał o Józefie, serce jego nie wzruszyło się (dosł.: serce jego przestało bić, też tłumaczone, jako: serce jego stało się zimne, czyli, umierał), co zazwyczaj oznacza, że ktoś umiera. Jakub jest aż tak wzruszony, że nie może uwierzyć. Po 22 latach słyszy, że Józef żyje, to nie może być prawdą.

Wcześniej Jakub mówił, że zejdzie do syna swego do grobu (37:35), oraz że zostanie doprowadzony do grobu, do syna (42:38). Teraz Jakub może mówić, że pójdzie, aby zobaczyć Józefa, zanim umrze (45:28).
Bóg spełnił to, co Jakub powiedział, ale w całkiem inny sposób niż on sam tego oczekiwał. Jakub zostaje rzeczywiście zaprowadzony do szeolu, do grobu, gdyż Egipt był krajem śmierci (patrz komentarz przy I Mojż. 37:25).

Kiedy bracia powtórzyli wieści o Józefie, Jakub ożywił się (dosł.: jego duch ożył na nowo). Jakub nie umarł, lecz otrzymał nowe życie. Dla Jakuba, który był przekonany, że syn nie żyje, Józef zmartwychwstał, i ta dobra nowina dała mu nowe życie i nowe siły. Koniec okresu żałoby.

Teraz jedzie do Egiptu, do ziemi grobu, która oznacza dla niego nowe życie. Nie jest to podróż żałobna, lecz jest to podróż pełna radości i nowego życia.  
Bóg pociesza Jakuba (46:3-4), że rzeczywiście pójdzie do Egiptu, obiecuje, że On pójdzie z nim.
W tym ostatnim wersecie Jakub znowu jest nazwany Izraelem, jego nowym imieniem, wskazując na jego nową przyszłość. Rzeczywiście otrzymuje nowe siły, jako głowa klanu znowu prowadzi swoją rodzinę i decyduje, że wszyscy pójdą do Egiptu, do Józefa.


Tematy

Opatrzność
Wydaje się, że opowieść koncentruje się na różnych charakterach, ale Bóg jest wszędzie obecny, jako suwerenny zarządca.
Cztery razy Józef podkreśla, że Bóg działa przez niego (45:5, 7-8, 9; por. 42:45; 43:23).
Bóg działa w tajemniczy sposób. Józef znalazł się w Egipcie, ponieważ Bóg go tam poprowadził, poprzez złe działania jego braci (45:8).
Wiara, że Bóg wszystkim rządzi i prowadzi znajdujemy w wielu miejscach w Biblii (np. Iz. 10:5-6; Amos 3:6; Mat. 6:26-30; Dz. Ap. 4:25-28). To jednak nie znaczy, że człowiek nie jest lub jest mniej odpowiedzialny za swoje czyny. Bóg używa grzechu Mojżesza, aby doprowadzić go do Synaju i używa zatwardziałości serca faraona, aby w cudowny sposób wyprowadzić swój lud z Egiptu.
Król Asyrii jest laską gniewu Pana, karzącą Izraela (Iz. 10:5), ale Bóg potem ukarze króla Asyrii za jego grzech (Iz. 10:12; por. Amos 3:14). Jezus został zdradzony i umarł na krzyżu, ale ci, którzy doprowadzili do Jego śmierci są sami w pełni odpowiedzialni za ich grzech. Przy ostatniej wieczerzy Jezus uczy, że Bóg używa grzechów innych, aby wykonać swój plan:
Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, jak było postanowione, ale biada temu człowiekowi, który go wydaje (Łk. 22:22; por. Dz. Ap. 2:36).

Tekst mówi, że Bóg używa grzechów braci, aby uczynić w końcu dobrze, ale nigdzie nie czytamy, że dlatego grzechy nie mają znaczenia. Bracia nadal są odpowiedzialni za swe grzechy i muszą się nawrócić.  
Przez wiarę, Józef jest w stanie patrzeć na swoje życie i na wszystko co się dzieje, nie z własnej osobistej perspektywy, lecz z Bożej perspektywy, co oznacza, że wierzy, że kochającym Boga … wszystko służy ku dobremu (Rz. 8:28, tłum. Zaremby; por. Przyp. 16:1-4; 19:21; 20:24; 27:1).
Tylko przez to jest w stanie przebaczyć braciom.

Boża opatrzność oznacza, że Bóg jest wierny swojemu przymierzu, które zaczyna się spełniać. W Potomstwie Abrahama, wiele narodów zostanie błogosławionych (I Mojż. 12:1-3).

Upamiętanie
Wyznanie grzechów jest bardzo ważne. Grzechy braci przeciwko Józefowi bardzo im ciążyły. Wyznanie ich było wyzwoleniem dla nich.
Wyznanie grzechów oznacza chwalenie Boga, ponieważ oznacza to przyznanie Bogu racji, że grzech jest Jego obrażeniem i uznanie, że Bóg ma prawo karać grzech.
Juda i bracia wyznają swoje grzechy i przez swoje zachowanie pokazują, że rzeczywiście żałują i zmienili postawę życiową.
Bracia okazują prawdziwą miłość wobec Beniamina, miłość, która siebie daje za innych. Jednym ze znaków prawdziwego nawrócenia jest miłość do braci (Jan 13:35),

Opowieść w tym rozdziale ma dużo wspólnego z przypowieścią o synu marnotrawnym, gdzie znajdujemy ten sam obraz ogromnej łaski i miłości Bożej.

Józef testował braci. Tylko poprzez stworzenie sytuacji podobnej do tej z przeszłości, gdzie bracia znowu mogli decydować o losu syna Racheli, Józef mógł zdobyć pewność, że bracia rzeczywiście się zmienili.
Kiedy bracia zdają test, Józef ma pewność, że Bóg zmienił ich serca i przez to możliwym jest prawdziwe pojednanie. Teraz bracia są nie tylko nimi w sensie fizycznym, ale także braćmi w wierze.
To przedsmak prawdziwego pojednania, które stało się możliwe przez Jezusa Chrystusa. W wiecznym życiu wszyscy wierzący będą żyli w pojednaniu z Bogiem, ale i z braćmi i siostrami.

Pojednanie
W tych rozdziałach widzimy, jak ‘działa’ prawdziwe przebaczenie i pojednanie.
Dopiero, kiedy bracia wyznają swoje grzechy, i jasnym jest, że nie są to puste słowa, lecz towarzyszy temu zmiana życia, dopiero wtedy Józef może się z nimi pojednać.
Tylko w ten sposób złamani ludzie mogą zostać uleczeni przez łaskę i miłość Bożą, a złamana, ‘patologiczna’ rodzina Jakuba może stać się światłem dla świata.

Jeśli zgrzeszymy przeciwko komuś, możemy też zostać testowani, jak bracia. Czy zdamy test i otworzymy w ten sposób drogę do pojednania?

Opowieść o Józefie daje wielką nadzieję. Łaska Boża jest w stanie zmienić nawet najbardziej twardych ludzi. Poznaliśmy braci w ich grzechu i egoizmie, ale mieliśmy przywilej zobaczyć, jak się zmienili.
My wszyscy zgrzeszyliśmy wobec Boga i mieliśmy zatwardziałe serca. Bóg zmienił nasze serca, abyśmy mogli się nawrócić. Nawrócenie zawsze oznacza zmianę życia a pojednanie z Bogiem oznacza zawsze też pojednanie z innymi ludźmi, z braćmi i siostrami.

Mądrość
Zachowanie Józefa może wydawać się nam dziwne. Czy chce zemsty, a jeśli nie, to dlaczego, tak długo zwleka z ujawieniem siebie?
To wyraz mądrości. W naszym sentymentalnym XXI wieku oczekiwalibyśmy albo, że Józef się zemści na braciach, albo, że od razu przytuli ich i już nie wspomni o przeszłości. W naszym wieku często brakuje mądrości.
Józef chce przebaczyć, widocznie pragnie przytulić braci, ale Józef też jest mądry.
Józef pragnie pojednania, ale najpierw musi wiedzieć, jacy bracia są teraz, czy się zmienili, czy nie.
Początkowo Józef nie wie, jak bracia traktowali jego brata Beniamina. Tylko 10 braci przyszło do Egiptu, a skoro 22 lat wcześnie nienawidzili jego, dlaczego nie mieliby nienawidzić Beniamina i uczynić mu coś złego, jak jemu uczynili?
Mądrość Józefa okazuje się w trzech testach, którym poddaje swoich braci.

W naszym życiu też możemy mieć do czynienia z ludźmi, którzy grzeszą. Przebaczenie nie jest łatwe. Z jednej strony nie możemy zachować się, jakby nic się nie stało, ponieważ oznaczałoby to, że nie traktujemy grzechu i jego skutków poważne.
Z drugiej zaś strony nie możemy też na zawsze żyć w żałobie, jak to uczynił Jakub.
Potrzebna nam jest mądrość Józefa, która jest mądrością, podarowaną mu przez Boga.
A jeśli komu z was brak mądrości, niech prosi Boga, który wszystkich obdarza chętnie i bez wypominania, a będzie mu dana (List Jakuba 1:5).

Resztka
Temat resztki ciągle w Biblii powraca.
Rodzina Jakuba zamieszkała w Egipcie, ale potem Bóg użył Mojżesza, aby wyprowadzić lud stamtąd.
Potem Bóg wyprowadził Izraela na wygnanie babilońskie, obiecując, że odnowi resztkę: I sam zgromadzę resztę moich owiec ze wszystkich ziem, do których je wygnałem, i sprowadzę je na ich pastwisko; i będą płodne i liczne. I ustanowię nad nimi pasterzy, którzy je paść będą, i nie będą się już bały ni trwożyły, i żadna z nich nie zaginie - mówi Pan (Jer. 23:3-4).
Wiele wieków potem, z tej resztki narodzi się obiecany Mesjasz, dobry pasterz, który dał swoje życie za swoje owce (Jan 10:11).

Grób i zmartwychwstanie
Jakub szedł do Egiptu, do grobu, do Józefa w grobie. Ale wejście do grobu oznacza nowe życie dla niego.
Tak każdy wierzący, który jest w Chrystusie, umiera z Chrystusem, jest z Chrystusem w grobie, aby powstać z martwych i otrzymać nowe życie (Rzymian 6:1-14).

Typologia
Tak, jak Bóg wysłał Józefa do Egiptu, aby uratować (zbawić) rodzinę, tak Bóg posłał Jezusa na ziemię, aby zbawić Jego rodzinę (swój lud). Józef dał chleb i przez to dał życie swojej rodzinie, a Jezus daje prawdziwe życie wieczne.
Tak jak bracia dali pokłon Józefowi, tak też każdy uzna, że Jezus jest Królem:
Dlatego też Bóg wielce go wywyższył i obdarzył go imieniem, które jest ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zginało się wszelkie kolano na niebie i na ziemi, i pod ziemią i aby wszelki język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem, ku chwale Boga Ojca (Fil. 2:9-11).

Józef zaprasza swoją rodzinę, by osiedliła się w ‘jego’ kraju, tak Jezus zaprasza swój lud, aby ‘osiedlił się’ w Jego wiecznym Królestwie (Jan 14:2-3). W Jego Królestwie wszystko będzie nowym, tam już nie będzie cierpienia, ani łez, ani głodu… (Obj. 7:14b-17).