Showing posts with label typologia. Show all posts
Showing posts with label typologia. Show all posts

10 October 2016

Księga Rodzaju 46:1-34



Mozna znalećż artykuł w formacie pdf tu: Rodzaju 46
 
Rozdziały 46 i 47 stanowią jedną całość, ale ze względów praktycznych omówione zostaną oddzielnie.
Jakub ma wątpliwości, czy rzeczywiście powinien opuścić ziemię obiecaną, potrzebuje pozwolenia od Boga. Bóg objawia mu się w wizji, w której zapewnia go, że pójdzie z nim do Egiptu, ale też wyprowadzi go stamtąd (46:3). Na końcu rozdziału Jakub podkreśla, że chce być pogrzebany w ziemi obiecanej (47:27-31).

Podział tekstu (sceny)
Scena 1:               Bóg objawia się Jakubowi  (46:1-4)
Scena 2:               Jakub podróżuje do Egiptu  (46:5-27)
Scena 3:               Józef spotyka Jakuba  (46:28-34)
Scena 4:               bracia Józefa spotykają faraona  (47:1-6)
Scena 5:               Jakub spotyka faraona  (47:7-10)
Scena 6:               Józef troszczy się o swoją rodzinę w Egipcie  (47:11-26)
Scena 7:               Jakub przygotowuje się do śmierci  (47:27-31)

Analiza tekstu

w. 1-2
Jakub wyrusza do Egiptu, nie aby uciec przed głodem, jak wcześniej Abraham, lecz aby spotkać się z synem.
Beer-Szeba (ok. 40 km na południe od Hebronu) jest południową granicą ziemi obiecanej (2 Sam. 24:2). Drugi raz Jakub opuszcza ziemię obiecaną w okolicach Beer-Szeby (por. 28:10). Tak jak wtedy, kiedy Bóg objawił się mu w Betel (28:10-22), teraz znowu objawia się tuż przed opuszczeniem ziemi.
Beer-Szeba było także miejscem kultu dla Abrahama (21:32-33) i Izaaka (26:23-25). Wcześniej Izaak zbudował tu ołtarz, kiedy Bóg mu się objawił w nocy i zapewnił, że jest z nim (26:24). W tym miejscu, na tymże ołtarzu, Jakub teraz składa ofiary Bogu, i Bóg objawia mu się w nocy, jak wtedy Izaakowi.
Składając ofiary na tym ołtarzu, Jakub wyraża, że służy temu samemu Bogu, jak jego ojciec Izaak. To wyraz zaufania wobec Boga, oraz prośba o to, aby Bóg był z nim tak, jak był z Abrahamem i Izaakiem.

Jakub jest niepewny. Czy faraon rzeczywiście ich przyjmie? Gdzie będą żyli w Egipcie, w jednym z wielkich miast? Na pustyni? Najważniejszym problemem jest jednak, że Jakub musi opuścić ziemię, którą Bóg obiecał. Kiedy wcześniej Izaak chciał uciec do Egiptu z powodu głodu, Bóg zatrzymał go i zabronił mu opuścić ziemię, którą obiecał Abrahamowi (26:2-4).
Tak jak u Abrahama i Izaaka, Bóg przemówił do Jakuba w widzeniach. Tak jak u Abrahama, słowa Boga do Jakuba dotyczą wyprowadzenia jego potomków z Egiptu z powrotem do ziemi obiecanej.
To ostatni raz kiedy czytamy, że Bóg przemówił do patriarchów. Następny raz, kiedy Bóg przemówi do kogoś, jest powołanie Mojżesza (II Mojż. 3:1-22).

Przeprowadzka do Egiptu była wielkim wydarzeniem, podobnie jak opuszczenie Ur przez Abrahama (12:1-3), ucieczka Jakuba z Haranu (28:1-22) i jego powrót do Kanaanu (31:3-54). Wszystkie te wielkie podróże zostały potwierdzone wizjami od Boga.

Bóg woła Jakuba nie jego nowym imieniem Izrael, lecz jego starym imieniem, które wskazuje na jego słabości. Boże obietnice zostaną spełnione nie za sprawą ludzkich sił, lecz w jego słabości przed Boga.

w. 3-4
Tak jak wcześniej Abrahama i Izaaka, Bóg zapewnia Jakuba, że pójdzie z nim.
Bóg obiecuje też, że wyprowadzi Jakuba z Egiptu z powrotem do Kanaanu. Jakub później zmarł w Egipcie, ale jego zwłoki zostały sprowadzone do Kanaanu (49:29-32), a Bóg wiele lat później wyprowadzi jego potomstwo z Egiptu i przyprowadzi ich z powrotem do ziemi obiecanej. To obraz zmartwychwstania: Zwłoki Jakuba nie zostaną w Egipcie, kraju grobów i kultu śmierci, lecz Bóg zabierze go stamtąd, aby doprowadzić do ziemi obiecanej.

Bóg potwierdza Jakubowi, że jest Bogiem jego ojców, potwierdza wcześniejsze obietnice dane Abrahamowi i Izaakowi (por. 26:24; 28:13-15; 32:9). Bóg obiecał, że potomstwo Abrahama będzie wielkim narodem, ale ten naród ma się urodzić nie w Kanaanie, lecz w Egipcie. Egipt stanie się też miejscem bólu, ale też w tym cierpieniu Bóg będzie z nimi.
Dlatego Jakub nie powinien się bać, bo wszystko, co się dzieje jest wolą Bożą. Bóg rządzi suwerennie, też w tej sytuacji, gdzie Jakub zostaje zmuszony przez głód, aby opuścić kraj. Obecność Boga nie zmniejszy bólu, ale zapewnia bezpieczeństwo i błogosławieństwo dla niego.

Słowa, że Józef zamknie mu oczy, wskazuje na zwyczaj, że najstarszy syn zamykał oczy zmarłego ojca. Oznacza to, że Jakub umrze w pokoju w obecności umiłowanego syna Józefa.

w. 5-7
Wzięli wszystko, co mieli, ponieważ w Egipcie nie będą żyli korzystając z gościnności faraona, lecz będą sami zarabiali na swoje utrzymanie (por. 43:20).
Czytamy, że synowie zabrali ojca (w. 5), bo ojciec był stary i słabszy. Jednak to ojciec Jakub zdecydował, jako głowa rodziny, że wyruszą do Egiptu (w. 1).
Tekst podkreśla, że wszyscy poszli z Jakubem, nikt i nic nie zostało, nikt nie został wykluczony z błogosławieństwa.

To ostatnia z trzech podróży do Egiptu. Każda z tych podróży rozpoczęła się na podstawie decyzji Jakuba (42:1-2; 43:1-14; 46:1), każda podróż miała swoją kulminację w spotkaniu Józefa z rodziną (42:6-24; 43;:26-45:15; 46:28-47:12) i każda podróż kończyła się tym, że Jakuba mówił o swojej śmierci (42:38; 45:28; 47:29-31).
Hebrajski wyrazy tłumaczony, jako przyszli (do Egiptu, w. 6), można też tłumaczyć jako wchodzili. Przypomina opowieść o potopie, gdzie zwierzęta wchodziły do arki (6:18-20). Egipt stał się dla Jakuba i jego rodziny arką, która ratuje od śmierci głodowej.

w. 8-27
Nastąpiła długa lista osób, którzy wyszli z Jakubem do Egiptu. Są to prawdziwi synowie i wnuki Jakuba. Lista ta też pokazuje, że czytamy nie tylko ciekawą opowieść o Józefie i Jakubie, ale że jest to relacja prawdziwych wydarzeń historycznych. Ludzie z tej listy doświadczyli wszystkiego, o czym czytamy. Biblia nie zawiera przeważnie opowieści z morałem i nauczaniem, jak niektórzy myślą, ale jest żywym Słowem Bożym. Bóg objawia się nie w sposób abstrakcyjnej, lecz konkretnej historii i przemawia do nas poprzez konkretne wydarzenia w historii.

w. 18
Werset przypomina trudny okres wygnania w Haranie. Tak jak Bóg przyprowadził Jakuba stamtąd, tak też wyprowadzi potomstwo Jakuba po trudnym okresie z Egiptu.

w. 19
Rachel ma szczególny status, tylko ona jest nazwana żoną Jakuba.

Liczba siedem
Powtórzenie liczby siedem i liczb z nią związanych rzuca się w oczy w tych rozdziałach. Siedemdziesięciu (7 x 10) ludzi przybyło do Egiptu, pełna liczba, jak pełna liczba wszystkich narodów świata (I Mojż. 10). Rachela ma czternaścioro dzieci (46:22) a jej służąca Bilha ma siedmioro dzieci (46:24). Lea ma trzydzieścioro troje dzieci (46:15) a jej służąca ma połowę (sześćnaścioro, 46:18), co razem wynosi czterdzieści dziewięć.
Siódmym synem jest Gad (wartość liczbowa jego imienia po hebrajsku wynosi również siedem), który z kolei ma siedmiu synów (46:16). Jakub żyje siedemnaście (10 + 7) lat w Egipcie, dokładnie tyle ile Józef żył w Kanaanie (37:2).

w. 26
Lista zawiera dwunastu synów, pięćdziesiąt dwoje wnuków, czterech prawnuków i dwie córki, razem siedemdziesiąt. Er i Onan zmarli już w Kanaanie (por. 46:12) a Manasses i Efraim urodzili się w Egipcie (w. 20), co daje sumę 66 osób, które wyprowadziły się z Kanaanu.

Cała rodzina liczy więc siedemdziesiąt osób, co jest też symboliczną pełną liczbą pełności (por. 5:5; 10:2; 46:8; V Mojż. 10:22). Potomstwo Noego stanowiło siedemdziesiąt narodów świata (I Mojż. 10). Rodzina Jakuba reprezentuje cały Izrael, ale też całą ludzkość. Rodzina Jakuba stanowi rodzaj fundamentu Izraela ale też mikrokosmos wszystkich narodów (por. 10:1-32; V Mojż. 32:8; II Mojż. 24:1). Liczba siedemdziesiąt w Biblii często ma znaczenie symboliczno-typologiczne, określające wielką grupę mającą pełną liczbę (tj. liczbę, którą Bóg ustanowił).

Cała rodzina i potomstwo Jakuba jest w Egipcie, nikt nie został w ziemi obiecanej.
Rodzi się napięcie: czy przeżyją w obcej ziemi jako cudzoziemcy? Czy nie stracą swojej odrębnej tożsamości? Czy Boże obietnice zostaną spełnione?
Problem musi zostać rozwiązany, dlatego Józef ma plan przekonania faraona, by dał Izraelowi dobrą ziemię.

w. 28-34
Juda stał się przywódcą rodziny (por. 43:3; Sędziów 1:1-2; 20:18). Był odpowiedzialny za to, że Józef został sprzedany do Egiptu i w tym odłączony od ojca (37:26-27), teraz jest odpowiedzialny za pojednanie i odnowienie.

w. 29
Widzimy tu Józefa nie jako wezyra, dostojnego władcę Egiptu, lecz jako syna, który pragnie ujrzeć swojego ojca po wielu latach. Wielki władca nie czeka, aż ojciec przyjdzie do niego, tak jak kultura tego wymagała, lecz spieszy się do niego, podobnie, jak ojciec z przypowieści Jezusa spieszył się biegnąc do marnotrawnego syna (Łuk. 15:20).
Hebrajski czasownik tłumaczony, jako zobaczył (w. 29) w tej formie w hebrajskim tekście I Księgi Mojżeszowej używany jest tylko w opisach epifanii, objawienia się Boga (por. 12:7; 17:1; 18:1; 22:14; 26:3, 24; 35:6, 9). Tu Jakub spotyka syna, o którym myślał, że nie żyje, ale ten pojawia się w całej świetności. To rodzaj ponadnaturalnego objawienia dla Jakuba.
Znowu Józef płacze (por. 34:30), nie musi kryć swoich emocji wobec rodziny, ma wszelkie powody, aby płakać z radości.

Wcześniej Jakub spotkał Boga w Peniel, co na zawsze zmieniło jego życie (32:22-32). Teraz ujrzał syna, i już nie ma potrzeby dalej żyć. Wcześniej Jakub uważał, że jego synowie doprowadzą go do Szeolu, czyli, przyczynią się do jego śmierci (37:35), teraz Jakub już nie boi się śmierci, nie musi już żyć w żałobie, lecz może w końcu umrzeć w pokoju. Dobry Bóg daje mu jeszcze 17 lat życia w Egipcie.

w. 32-34
Józef chce zapewnić swej rodzinie spokojne życie w Egipcie, tak, aby nie stanowili zagrożenia dla Egipcjan, a Egipcjanie dla nich.
Józef podkreśla wobec faraona, że jego bracia są pasterzami. Zawód ten był przez Egipcjan pogardzany (43:32). To ma zapewnić faraona, że nie stanowią zagrożenia dla Egipcjan. Synowie Jakuba nie chcą żyć na koszt Egipcjan. Nie mają zamiaru starać się o pracę, w zawodzie urzędnika lub innych zawodach, stanowiąc konkurencję dla Egipcjan. Nie chcą mieć wpływów politycznych i nie chcą być ciężarem dla Egiptu. Jedynym, czego potrzebują jest miejsce zamieszkania, gdzie znajduje sie wystarczająco dużo pastwisk dla ich bydła.
Skoro rodzina Jakuba trudni się zawodem, pogardzanym przez Egipcjan, otrzymują ziemię na peryferiach kraju, co jest ważne, ponieważ Izrael nie może w żadnym przypadku mieszać się z Egipcjanami, lecz mają zachować swoją odrębną tożsamość, jako lud Boży.
Otrzymali ziemię Goszen, w delcie Nilu, rejonie, gdzie mieszkało niewielu ludzi, i który stanowił zarazem najlepszą ziemię w całym Egipcie, szczególnie dla hodowli bydła.


Tematy

Bóg z nami
Jakub bał się opuścić ziemię obiecaną, ale Bóg obiecuje mu, że pójdzie z nim w nieznane. Tak samo jak potem obiecał Mojżeszowi, że pójdzie z nim (II Mojż. 3:12). Dlatego z kolei Mojżesz może zachęcać Izrael (V Mojż. 31:6). Bóg ciągle potwierdza następnemu pokoleniu, że pójdzie z nimi (np. Jozue, Joz. 1:5).
Nawet wtedy, kiedy Izrael za karę został wyprowadzony na wygnanie, Bóg zapewnił ich, że pójdzie z nimi, nie opuści ich i przyprowadzi z powrotem do ziemi obiecanej (Izaj. 43:2; 41:10). Bóg jest wierny i wiarygodny, zawsze spełnia to, co mówi.
Ostatecznie widzimy to w narodzeniu się obiecanego Mesjasza, którego imię jest Immanuel, co znaczy Bóg z nami (Mat. 1:23).

Zanim wstąpił do nieba, Jezus dał swoim uczniom zadanie, aby poszli na cały świat, aby głosić Ewangelię. To niebezpieczne i trudne zadanie, ale Jezus obiecał, że będzie z nimi do końca czasów (Mat. 28:20).
Bóg udowodnia, że jest ze swoimi dziećmi przez to, że Jego Duch Święty mieszka w ludu Bożym (Dz. Ap. 2:33; 1 Kor. 6:3). Kiedy Jezus powróci, Bóg będzie mieszkał ze swym ludem (Obj. 21:3).

Fakt, że Bóg jest zawsze z nami nie oznacza, że zawsze nam się dobrze powiedzie. Bóg był z Jakubem, ale ten miał trudne życie, gdzie cierpienie nie zostało mu oszczędzone i w końcu zmarł w Egipcie, nie widząc ponownie ziemi obiecanej. Izrael żył w Egipcie, ale było im coraz bardziej ciężko, gdy stali się niewolnikami okrutnego faraona. Bóg był z nimi w ich cierpieniu.
To, że Jezus obiecuje, że zawsze jest z nami, nie oznacza, że nie będzie cierpienia, wręcz przeciwnie, Jezus je zapowiada (Jan 16:33). Większość apostołów zostało zabitych za wiarę.
Ale Słowo Boże jasno naucza, że nic nie może odłączyć nas od Boga, który rządzi suwerennie (Rzymian 8:28-30). W końcu Bóg przyprowadzi wiernych do ziemi obiecanej, do wiecznego życia na nowej ziemi.

Typologia
Zarówno Abraham jak i Jakub w sposób symboliczny otrzymują swego umiłowanego syna z powrotem. Wskazuje to na śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, szczególnie w przypadku Józefa. Nie tylko żyją, ale są władcami nad wszystkimi, tak jak Jezus rządzi nad wszystkimi (Dz. Ap. 2:32-34; Fil. 2:6-11).
Jakub najpierw nie może uwierzyć, że Józef żyje, potem się raduje, tak jak uczniowie cieszyli się i dziwili, kiedy kobiety im głosiły, że Jezus zmartwychwstał (por. Łuk. 24:9-49; Jan 20:1-9, 24-29; Dz. Ap. 1:9).
Tak jak u Jakuba, oznacza to kompletną zmianę ich życia, otrzymali nowe siły, i stali się pielgrzymami w ziemi, gdzie życie jest ciężkie. Wiedzieli jednak, że są w drodze do nowej ziemi obiecanej, gdzie nie będzie łez ani bólu (Obj. 21:3). To ziemia, która będzie lepsza niż cokolwiek, co możemy sobie wyobrazić.

Suwerenna łaska
Jako suwerenny władca, Józef miał prawo wyróżniać Beniamina. Tak samo Bóg okazuje swoją suwerenną łaskę, komu chce, nie musi się nam tłumaczyć. Nie możemy w żaden sposób powiedzieć, że łaska Boża jest niesprawiedliwa. Sprawiedliwość Boża oznacza, że ma prawo osądzić i potępić nas.
Bóg okazuje miłosierdzie komu zechce, nie dlatego, ponieważ ktoś zasłużył na to, lecz tylko dlatego, ponieważ suwerennie chce (por. Mat. 20:1-16; Rzymian 9:1-20, 1 Kor. 12).
Bóg wybrał całą rodzinę Jakuba, również tych, których nie znamy po imieniu, oraz tych, którzy urodzili się z kanaanickich matek, aby zbawić ich w Egipcie. Nie dlatego, ponieważ zasłużyli na to, lecz tylko dlatego, ponieważ taka była Jego suwerenna decyzja.

12 September 2016

Księga Rodzaju 45:1-28

Mozna znalećż artykuł w formacie pdf tu: Rodzaju 45

Analiza tekstu

w. 1-4
Tu następuje punkt kulminacyjny przemowy Judy: bracia są w desperacji, nie wiedzą już, co mają robić, a Józef już nie może panować nad swoimi emocjami.
Dla Józefa jest teraz już jasnym, że bracia na pewno się całkowicie zmienili. Traktują Benjamina całkiem inaczej, niż traktowali jego samego wiele lat wcześniej.
Józef płakał już dwa razy wcześniej, ale mógł to ukryć przed braćmi, ale teraz już nie ma takiej potrzeby. Józef wysyła wszystkich dworzan z pomieszczenia, aby mogli swobodnie mówić, bez lęku, że coś zostanie ujawnione publicznie.

Według mądrości egipskiej, bardzo ważnym było, aby opanować się w każdej sytuacji. Józef nie opanowuje swoich emocji wobec dworzan, wyrażając w tym wyższą mądrość, mianowicie mądrość Bożą, która emocjonalnie się cieszy z powodu nawrócenia się grzesznika.

Dwór faraona słyszał o emocjach Józefa. Emocje Józefa są związane z tymi pogardzonymi pasterzami semickimi, nie z bogactwem i wysoką kulturą egipską.

Kiedy Józef się ujawnił, bracia zlękli się go (w. 3). Hebrajski wyraz tu używany, wyraża paraliżujący lęk, który może nastąpić np.w sytuacji wojny (np. w: II Mojż. 15:15; Sędziów 20:41; 1 Sam. 28:21; Ps. 48:6). Bracia rozumieją, że ich los leży teraz w rękach brata, o którym myśleli, że z pewnością nie żyje, a okazuje się jednym z najpotężniejszych ludzi na świecie.  

Najpierw Józef pyta o ojca, co może wydawać się dziwne po długim przemówieniu Judy właśnie o ojcu, ale w swoich emocjach Józef może myśleć tylko o jedynym nieobecnym członku rodziny. Juda opowiadał o ojcu w sposób, który wywołał u Józefa troskę o niego i zmartwienie.

Znajdujemy tu też grę słów, która pokazuje kontrasty: Józef nie mógł kontrolować swoich emocji, bracia nie mogli odpowiadać na pytania. Na początku całej opowieści czytamy, że bracia nie mogli zdobyć się na dobre słowo dla Józefa (37:4). We wszystkich przypadkach po hebrajsku użyty został ten sam czasownik.
Na początku bracia nie mogli się powstrzymać od złych słów, a po słowach Judy, Józef nie mógł powstrzymać swoich emocji.
Na początku bracia nie mogli powstrzymać swojej nienawiści, a teraz Józef nie mógł powstrzymać swojej miłości. Jako reakcja na tą miłość, bracia, którzy kiedyś mogli tylko mówić brzydko i nienawistnie, teraz nie są w stanie mówić w ogóle.

w. 5-6
Józef podkreśla, że nie ma żadnego zamiaru zemsty. Cztery razy podkreśla, że wszystko, co się stało służy Bożemu celowi: aby was zachować przy życiu (w. 5). To, że Bóg działa w ten sposób jest teologicznym centrum (por. I Mojż. 50:19-21; Dz. Ap. 7:9-10).
Bracia sprzedali Józefa, ale tak naprawdę sam Bóg wysłał Józefa do Egiptu. Bracia chcieli źle, chcieli zniszczyć i zlikwidować go, ale tak naprawdę Bóg użył tego, aby Józef mógł w Egipcie uratować wiele lat później ich wszystkich. Nie była to nienawiść braci, lecz Bóg, który prowadził Józefa do Egiptu.
W jaki sposób grzeszne działanie bracia ma się do suwerennego działania Bożego, pozostaje tajemnicą. Znajdujemy to w wielu miejscach w Biblii (patrz niżej przy tematach).
Ludzie i ich grzechy, nawet straszne, nigdy nie są w stanie przeszkodzić planom Bożym. Bóg rządzi suwerennie i ma wszystko pod kontrolą, nawet w najgorszych sytuacjach przemocy i wojny.
Życie Józefa miało wiele trudnych i beznadziejnych chwil. Wyglądało na to, że nigdy nie ujrzy on swojej rodziny. Teraz, patrząc wstecz, Józef rozumie, że Bóg działał, że był cały czas aktywnie obecny w jego życiu.  
Józef ma teraz 39 lat (por. 41:46, 53).

Józef informuje braci, że głód potrwa jeszcze pięć lat. To wyniszczyłoby rodzinę Jakuba i zagroziłoby spełnieniu Bożych obietnic, ale Józef jest już w Egipcie, aby uratować i zbawić ich.

w. 7
Inne możliwe (bardziej dosłowne) tłumaczenie: Bóg posłał mnie przed wami, aby zachować dla was resztkę na ziemi, i aby dla was ratować życie przez wielki ratunek (lub też przetłumaczyć można: … aby ratować życia wielu, którzy przeżyją).  
Użyty został hebrajski wyraz oznaczający resztkę, co oznacza potomstwo tych, którzy przeżyli wielką katastrofę (por. 2 Sam. 14:7). Wyrazy resztka oraz ratunek (też można tłumaczyć, jako: ci, którzy przeżyją), często znajdujemy razem u proroków starotestamentowych.
Wyraz ratunek / przeżyć jest jednym z kluczowych wyrazów w opowieści o potopie; Józef jest jak Noe, jest osobą, przez którą Bóg chce uratować resztkę.

Rodzina Jakuba jest początkiem narodu Izraela, który teraz znajduje się w wielkim niebezpieczeństwie, a dzięki Józefowi zostanie uratowany (por. 46:8-27).
Wyraz resztka ma teologiczne znaczenie i jest ważny w całym Starym Testamencie. Bóg ratuje resztkę ludzkości podczas potopu, tak jak teraz ratuje resztkę ludzi, która stanie się wielkim narodem.
Potem podczas wygnania, Bóg zachowa resztkę ludu przy życiu, którą przyprowadzi z powrotem do ziemi, z której pochodzi Mesjasz. Resztka będzie rządzić światem z Mesjaszem (Micheasz 4-5).

w. 8
Józef jest opiekunem faraona. Hebrajski tekst mówi dosłownie: ojciec faraona. To wyraz oznaczający bliską relację, jako najbliższy doradca faraona. W innych miejscach w Biblii czytamy, że kapłan lub prorok jest ojcem dla kogoś innego (np. Sędziów 17:10; 18:19; 2 Krl. 6:21; 13:14), ponieważ nauczają jak prawdziwi ojcowie ich synów.

w. 9-13
Józef tak bardzo pragnie zobaczyć ojca, że daje im wskazówki, aby szybko wrócić z ojcem, jeszcze zanim się przywita ze swoimi braćmi.
Józef daje im ziemię Goszen. Nie wiemy dokładnie gdzie to było, ale z pewności gdzieś w delcie rzeki Nilu, nie za daleko od stolicy Memfis lub Awaris, aby Józef nie znajdował się zbyt daleko od swej rodziny.

Józef podkreśla jeszcze raz, że nastąpi pięć lat głodu, być może nie jest pewien, czy ojciec Jakub zechce podróżować do Egiptu.
Życie w niedostatku (bardziej dosłownie: bycie biednym) było groźnym w starożytności. Często oznaczało to, że cała rodzina musiała sprzedać wszystkie swoje ziemie, przez co stawała się zależna od innych, a w końcu nawet siebie zmuszeni byli sprzedać, jako niewolników.

Bracia są osobiście świadkami – ich oczy widziały. Może Jakub nie ma tyle zaufania do braci, ale Beniamin też jest świadkiem, że to rzeczywiście Józef.

Józef sam mówi do nich (w. 12). Dosłownie hebrajski tekst mówi: Są to moje usta, które mówią do was – to znaczy, bez tłumaczy jak wcześniej (por. 42:30).  

w. 14-15
Teraz dopiero Józef w emocjonalny sposób przytula swoich braci. Już nie ma dystansu, bracia nie muszą dać pokłonu.  Józef i Benjamin płaczą.  O braciach nie czytamy, że płaczą, ale mówią do Józefa. Skończyło się 22 lat bez komunikacji między nimi (37:4).
To obraz przebaczenia, pojednania i miłości, który przypomina przypowieść o synu marnotrawnym, pokazujący jak wielka jest miłość i miłosierdzie Boże. To obraz mesjańskiej przyszłości, kiedy już nie będzie wrogości miedzy braćmi (Iz. 2:4). Dwunastu braci, synów Jakuba, stanie się patriarchami dwunastu plemion Izraela, których imiona zostaną zapisane na bramach nowego Jeruzalem. (Objawienia 21:12-13). Nowe Jeruzalem jest nową ziemią, w której już nie ma łez, ani cierpienia, gdzie Bóg uczyni wszystko na nowo, gdzie panuje tylko miłość.

w. 16-20
Faraon bardzo hojnie oferuje rodzinie Jakuba miejsce w Egipcie. Nie tylko on, również jego dworzanie cieszą się z tego, że Jakub przybędzie do Egiptu (por. 41:37).
Faraon jest nawet bardziej hojny niż Józef. Józef oferował mieszkanie w ziemi Goszen, blisko siebie, a faraon oferuje Jakubowi najlepszą część ziemi egipskiej, aby mieli najlepsze płody (w. 18).
Faraon jest praktyczny i przygotowuje przyjazd. Otrzymują wozy, aby przewieść żony i dzieci. Chodzi prawdopodobnie o wozy ciągnięte przez woły.
Podobnie, jak Józef, faraon martwi się, że Jakub być może jednak nie będzie chciał przyjechać do Egiptu. Być może Jakub będzie żałował, że nie wszystkie swoje rzeczy, sprzęty rolnicze może zabrać, więc jeszcze raz podkreśla, że najlepsza część całego Egiptu będzie do niego należeć (w. 20).
Faraon okazuje się bardzo miłym i mądrym człowiekiem.

Przybycie Jakuba i jego klanu do Egiptu stanowi początek spełnienia obietnicy danej Abrahamowi, że potomstwo Abrahama będzie żyło, jako niewolnicy w obcym kraju, zanim powrócą do ziemi obiecanej (I Mojż. 15:13-16).
Izrael może teraz w izolacji mieszkać w Goszen, rozwijać się, bez utraty tożsamości, bez zagrożenia dla ich wiary, bez niebezpieczeństwa mieszania się z Egipcjanami. Potem, po długim okresie niewolnictwa i przygnębienia, Bóg wyprowadzi ich z Egiptu. Naród Izrael, który tak powstał będzie miał świadomość na zawsze, że nie istnieje dzięki własnej wielkości, ani z własnej inicjatywy, lecz został wyzwolony i powołany przez suwerennego Boga.

w. 21-23
Józef wykonuje wszystko. Daje braciom też nowe szaty. Chodzi o szaty zewnętrzne, które też używano, jako koce, pod którymi można było spać w nocy (II Mojż. 22:26). W starożytności ładne szaty były chętnie otrzymywanymi prezentami (Sędziów 12; 2 Krl. 5). Ale podarowanie szaty też może być gestem pojednania – wiele lat wcześniej piękna szata Józefa spowodowała nienawiść i zazdrość braci, doprowadzając do sprzedaży Józefa.
Znowu Beniamin otrzymuje znacznie więcej niż reszta braci.

w. 24-25
Józef mówi im, żeby nie kłócili się w drodze (ten sam czasownik w Przyp. 29:9). Hebrajski wyraz może też oznaczać lękać się (np. w II Mojż. 15:14) , jak tradycyjnie interpretują rabinowie.
Bracia mają się nie bać, nie powinni bać się wrócić do Egiptu, gdyż Józef przebaczył im wszystko i nie chce zemsty. Też nie mają się obawiać, że Józef ma jeszcze jakiś plan, pułapkę dla nich, jak ostatnim razem. Józef nie wyśle tym razem armii, aby ich oskarżyć o obrabowanie go, aby móc ich wszystkich zabić.

Józef nakazuje braciom powrót do Kanaanu a potem mają wrócić do Egiptu zabierając ze sobą ojca. Sam nie jedzie z nimi, chociaż podróż trwa tylko około trzech dni.
Bracia muszą teraz pojednać się z ojcem i ‘posprzątać’ przeszłość. Bracia muszą przyznać się ojcu, co uczynili i co spowodowało 22 lat jego żałoby. Wyznanie takie jest bolesne i wstydliwe, ale jest to jedyny sposób, aby się pojednać z ojcem.  Józef nie może im w tym pomóc, muszą dokonać tego sami. Dlatego Józef zostaje w Egipcie i czeka aż wrócą.

w. 26-28
W następnych wersetach tylko w skrócie czytamy o spotkaniu braci z ojcem.
Nic nie czytamy o tym, co myślał Jakub, o pytaniach, który z pewnością miał, jak np. jak to naprawdę było 22 lat wcześniej z tą szatą poplamioną krwią? Nie czytamy też o tym, co bracia powiedzieli ojcu, jak wyjaśnili sytuację. Nic nie czytamy na temat spotkania, ponieważ szczegóły nie są istotne dla nas. Ważne jest, że bracia nareszcie wyznali swoje grzechy, aby móc dostąpić przebaczenia i pojednania. Jeśli to nastąpi, to przeszłość staje się tylko przeszłością, i nie można wracać do niej i ciągle przypominać, że ktoś wcześniej grzeszył (Ps. 103:12; Iz. 1:18).

Kiedy Jakub usłyszał o Józefie, serce jego nie wzruszyło się (dosł.: serce jego przestało bić, też tłumaczone, jako: serce jego stało się zimne, czyli, umierał), co zazwyczaj oznacza, że ktoś umiera. Jakub jest aż tak wzruszony, że nie może uwierzyć. Po 22 latach słyszy, że Józef żyje, to nie może być prawdą.

Wcześniej Jakub mówił, że zejdzie do syna swego do grobu (37:35), oraz że zostanie doprowadzony do grobu, do syna (42:38). Teraz Jakub może mówić, że pójdzie, aby zobaczyć Józefa, zanim umrze (45:28).
Bóg spełnił to, co Jakub powiedział, ale w całkiem inny sposób niż on sam tego oczekiwał. Jakub zostaje rzeczywiście zaprowadzony do szeolu, do grobu, gdyż Egipt był krajem śmierci (patrz komentarz przy I Mojż. 37:25).

Kiedy bracia powtórzyli wieści o Józefie, Jakub ożywił się (dosł.: jego duch ożył na nowo). Jakub nie umarł, lecz otrzymał nowe życie. Dla Jakuba, który był przekonany, że syn nie żyje, Józef zmartwychwstał, i ta dobra nowina dała mu nowe życie i nowe siły. Koniec okresu żałoby.

Teraz jedzie do Egiptu, do ziemi grobu, która oznacza dla niego nowe życie. Nie jest to podróż żałobna, lecz jest to podróż pełna radości i nowego życia.  
Bóg pociesza Jakuba (46:3-4), że rzeczywiście pójdzie do Egiptu, obiecuje, że On pójdzie z nim.
W tym ostatnim wersecie Jakub znowu jest nazwany Izraelem, jego nowym imieniem, wskazując na jego nową przyszłość. Rzeczywiście otrzymuje nowe siły, jako głowa klanu znowu prowadzi swoją rodzinę i decyduje, że wszyscy pójdą do Egiptu, do Józefa.


Tematy

Opatrzność
Wydaje się, że opowieść koncentruje się na różnych charakterach, ale Bóg jest wszędzie obecny, jako suwerenny zarządca.
Cztery razy Józef podkreśla, że Bóg działa przez niego (45:5, 7-8, 9; por. 42:45; 43:23).
Bóg działa w tajemniczy sposób. Józef znalazł się w Egipcie, ponieważ Bóg go tam poprowadził, poprzez złe działania jego braci (45:8).
Wiara, że Bóg wszystkim rządzi i prowadzi znajdujemy w wielu miejscach w Biblii (np. Iz. 10:5-6; Amos 3:6; Mat. 6:26-30; Dz. Ap. 4:25-28). To jednak nie znaczy, że człowiek nie jest lub jest mniej odpowiedzialny za swoje czyny. Bóg używa grzechu Mojżesza, aby doprowadzić go do Synaju i używa zatwardziałości serca faraona, aby w cudowny sposób wyprowadzić swój lud z Egiptu.
Król Asyrii jest laską gniewu Pana, karzącą Izraela (Iz. 10:5), ale Bóg potem ukarze króla Asyrii za jego grzech (Iz. 10:12; por. Amos 3:14). Jezus został zdradzony i umarł na krzyżu, ale ci, którzy doprowadzili do Jego śmierci są sami w pełni odpowiedzialni za ich grzech. Przy ostatniej wieczerzy Jezus uczy, że Bóg używa grzechów innych, aby wykonać swój plan:
Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, jak było postanowione, ale biada temu człowiekowi, który go wydaje (Łk. 22:22; por. Dz. Ap. 2:36).

Tekst mówi, że Bóg używa grzechów braci, aby uczynić w końcu dobrze, ale nigdzie nie czytamy, że dlatego grzechy nie mają znaczenia. Bracia nadal są odpowiedzialni za swe grzechy i muszą się nawrócić.  
Przez wiarę, Józef jest w stanie patrzeć na swoje życie i na wszystko co się dzieje, nie z własnej osobistej perspektywy, lecz z Bożej perspektywy, co oznacza, że wierzy, że kochającym Boga … wszystko służy ku dobremu (Rz. 8:28, tłum. Zaremby; por. Przyp. 16:1-4; 19:21; 20:24; 27:1).
Tylko przez to jest w stanie przebaczyć braciom.

Boża opatrzność oznacza, że Bóg jest wierny swojemu przymierzu, które zaczyna się spełniać. W Potomstwie Abrahama, wiele narodów zostanie błogosławionych (I Mojż. 12:1-3).

Upamiętanie
Wyznanie grzechów jest bardzo ważne. Grzechy braci przeciwko Józefowi bardzo im ciążyły. Wyznanie ich było wyzwoleniem dla nich.
Wyznanie grzechów oznacza chwalenie Boga, ponieważ oznacza to przyznanie Bogu racji, że grzech jest Jego obrażeniem i uznanie, że Bóg ma prawo karać grzech.
Juda i bracia wyznają swoje grzechy i przez swoje zachowanie pokazują, że rzeczywiście żałują i zmienili postawę życiową.
Bracia okazują prawdziwą miłość wobec Beniamina, miłość, która siebie daje za innych. Jednym ze znaków prawdziwego nawrócenia jest miłość do braci (Jan 13:35),

Opowieść w tym rozdziale ma dużo wspólnego z przypowieścią o synu marnotrawnym, gdzie znajdujemy ten sam obraz ogromnej łaski i miłości Bożej.

Józef testował braci. Tylko poprzez stworzenie sytuacji podobnej do tej z przeszłości, gdzie bracia znowu mogli decydować o losu syna Racheli, Józef mógł zdobyć pewność, że bracia rzeczywiście się zmienili.
Kiedy bracia zdają test, Józef ma pewność, że Bóg zmienił ich serca i przez to możliwym jest prawdziwe pojednanie. Teraz bracia są nie tylko nimi w sensie fizycznym, ale także braćmi w wierze.
To przedsmak prawdziwego pojednania, które stało się możliwe przez Jezusa Chrystusa. W wiecznym życiu wszyscy wierzący będą żyli w pojednaniu z Bogiem, ale i z braćmi i siostrami.

Pojednanie
W tych rozdziałach widzimy, jak ‘działa’ prawdziwe przebaczenie i pojednanie.
Dopiero, kiedy bracia wyznają swoje grzechy, i jasnym jest, że nie są to puste słowa, lecz towarzyszy temu zmiana życia, dopiero wtedy Józef może się z nimi pojednać.
Tylko w ten sposób złamani ludzie mogą zostać uleczeni przez łaskę i miłość Bożą, a złamana, ‘patologiczna’ rodzina Jakuba może stać się światłem dla świata.

Jeśli zgrzeszymy przeciwko komuś, możemy też zostać testowani, jak bracia. Czy zdamy test i otworzymy w ten sposób drogę do pojednania?

Opowieść o Józefie daje wielką nadzieję. Łaska Boża jest w stanie zmienić nawet najbardziej twardych ludzi. Poznaliśmy braci w ich grzechu i egoizmie, ale mieliśmy przywilej zobaczyć, jak się zmienili.
My wszyscy zgrzeszyliśmy wobec Boga i mieliśmy zatwardziałe serca. Bóg zmienił nasze serca, abyśmy mogli się nawrócić. Nawrócenie zawsze oznacza zmianę życia a pojednanie z Bogiem oznacza zawsze też pojednanie z innymi ludźmi, z braćmi i siostrami.

Mądrość
Zachowanie Józefa może wydawać się nam dziwne. Czy chce zemsty, a jeśli nie, to dlaczego, tak długo zwleka z ujawieniem siebie?
To wyraz mądrości. W naszym sentymentalnym XXI wieku oczekiwalibyśmy albo, że Józef się zemści na braciach, albo, że od razu przytuli ich i już nie wspomni o przeszłości. W naszym wieku często brakuje mądrości.
Józef chce przebaczyć, widocznie pragnie przytulić braci, ale Józef też jest mądry.
Józef pragnie pojednania, ale najpierw musi wiedzieć, jacy bracia są teraz, czy się zmienili, czy nie.
Początkowo Józef nie wie, jak bracia traktowali jego brata Beniamina. Tylko 10 braci przyszło do Egiptu, a skoro 22 lat wcześnie nienawidzili jego, dlaczego nie mieliby nienawidzić Beniamina i uczynić mu coś złego, jak jemu uczynili?
Mądrość Józefa okazuje się w trzech testach, którym poddaje swoich braci.

W naszym życiu też możemy mieć do czynienia z ludźmi, którzy grzeszą. Przebaczenie nie jest łatwe. Z jednej strony nie możemy zachować się, jakby nic się nie stało, ponieważ oznaczałoby to, że nie traktujemy grzechu i jego skutków poważne.
Z drugiej zaś strony nie możemy też na zawsze żyć w żałobie, jak to uczynił Jakub.
Potrzebna nam jest mądrość Józefa, która jest mądrością, podarowaną mu przez Boga.
A jeśli komu z was brak mądrości, niech prosi Boga, który wszystkich obdarza chętnie i bez wypominania, a będzie mu dana (List Jakuba 1:5).

Resztka
Temat resztki ciągle w Biblii powraca.
Rodzina Jakuba zamieszkała w Egipcie, ale potem Bóg użył Mojżesza, aby wyprowadzić lud stamtąd.
Potem Bóg wyprowadził Izraela na wygnanie babilońskie, obiecując, że odnowi resztkę: I sam zgromadzę resztę moich owiec ze wszystkich ziem, do których je wygnałem, i sprowadzę je na ich pastwisko; i będą płodne i liczne. I ustanowię nad nimi pasterzy, którzy je paść będą, i nie będą się już bały ni trwożyły, i żadna z nich nie zaginie - mówi Pan (Jer. 23:3-4).
Wiele wieków potem, z tej resztki narodzi się obiecany Mesjasz, dobry pasterz, który dał swoje życie za swoje owce (Jan 10:11).

Grób i zmartwychwstanie
Jakub szedł do Egiptu, do grobu, do Józefa w grobie. Ale wejście do grobu oznacza nowe życie dla niego.
Tak każdy wierzący, który jest w Chrystusie, umiera z Chrystusem, jest z Chrystusem w grobie, aby powstać z martwych i otrzymać nowe życie (Rzymian 6:1-14).

Typologia
Tak, jak Bóg wysłał Józefa do Egiptu, aby uratować (zbawić) rodzinę, tak Bóg posłał Jezusa na ziemię, aby zbawić Jego rodzinę (swój lud). Józef dał chleb i przez to dał życie swojej rodzinie, a Jezus daje prawdziwe życie wieczne.
Tak jak bracia dali pokłon Józefowi, tak też każdy uzna, że Jezus jest Królem:
Dlatego też Bóg wielce go wywyższył i obdarzył go imieniem, które jest ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zginało się wszelkie kolano na niebie i na ziemi, i pod ziemią i aby wszelki język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem, ku chwale Boga Ojca (Fil. 2:9-11).

Józef zaprasza swoją rodzinę, by osiedliła się w ‘jego’ kraju, tak Jezus zaprasza swój lud, aby ‘osiedlił się’ w Jego wiecznym Królestwie (Jan 14:2-3). W Jego Królestwie wszystko będzie nowym, tam już nie będzie cierpienia, ani łez, ani głodu… (Obj. 7:14b-17).