Showing posts with label człowiek. Show all posts
Showing posts with label człowiek. Show all posts

03 October 2016

Księga Rodzaju / I Mojżeszowa 1:26-31; 2:4-25



Studium Biblijne

26 Potem rzekł Bóg: Uczyńmy człowieka na obraz nasz, podobnego do nas i niech panuje nad rybami morskimi i nad ptactwem niebios, i nad bydłem, i nad całą ziemią, i nad wszelkim płazem pełzającym po ziemi. 27 I stworzył Bóg człowieka na obraz swój. Na obraz Boga stworzył go. Jako mężczyznę i niewiastę stworzył ich. 28 I błogosławił im Bóg, i rzekł do nich Bóg: Rozradzajcie się i rozmnażajcie się, i napełniajcie ziemię, i czyńcie ją sobie poddaną; panujcie nad rybami morskimi i nad ptactwem niebios, i nad wszelkimi zwierzętami, które się poruszają po ziemi!
29 Potem rzekł Bóg: Oto daję wam wszelką roślinę wydającą nasienie na całej ziemi i wszelkie drzewa, których owoc ma w sobie nasienie: niech będzie dla was pokarmem! 30 Wszystkim zaś dzikim zwierzętom i wszelkiemu ptactwu niebios, i wszelkim płazom na ziemi, w których jest tchnienie życia, daję na pokarm wszystkie rośliny. I tak się stało.
31 I spojrzał Bóg na wszystko, co uczynił, a było to bardzo dobre. I nastał wieczór, i nastał poranek - dzień szósty.

Wcześniej w opowieści o stworzeniu czytamy, że zwierzęta zostały stworzone według ich rodzajów (I Mojżeszowa 1:21; 24, 25). Człowiek natoimiast odróżnia się zasadniczo od zwierząt, gdyż został stworzony na obraz Boga.
Czytamy, że Bóg stworzył człowieka na obraz Jego i podobnego do Niego. Oba wyrazy mają bardzo podobne znaczenie, ale nie są synonimami. Wyraz obraz mocno podkreśla podobieństwo, natomiast wyraz podobny podkreśla jednocześnie, że mimo podobieństwa, istnieje zasadnicza różnica. Człowiek jest ‘podobny do Boga, czyli można coś o Bogu wiedzieć przez człowieka, ale jednak istnieje też znacząca różnica.

Teologowie i bibliści dyskutowali na temat znaczenia obrazu Boga. Biblia nie daje szczegółowego wyjaśnienia, ale na podstawie tekstów biblijnych można wnioskować znaczenie.
Człowiek był w duchowym sensie podobny do Boga, tzn. był bez grzechu, znał Boga i był pełen sprawiedliwości i świętości (Efezjan 4:24; Kolosan 3:10).
Obraz także reprezentuje jedną całość i jedność. Człowiek jest psychosomatyczną jednością, co znaczy, że nie można rozdzielić ciała, ducha, duszy człowieka. To różne aspekty jednego człowieka. Człowiek jest jeden. Bez ciała, człowiek nie jest człowiekiem.

Obraz nie ma na celu przedstawienia lub opisania, lecz reprezentowanie. Człowiek, jako obraz Boga, reprezentuje Go na ziemi.
Na Bliskim Wschodzie wierzono, że duch bogów był obecny w każdym jego obrazie lub posągu. Dlatego taki posąg miał funkcję reprezentowania bożka (jako jego substytut) wszędzie, gdzie się znajdował. W starożytności sądzono, że król reprezentował boga. Król rządził krajem, ale ostatecznie bóg nim rządził, a król tylko rządził w jego imieniu, reprezentując prawdziwą władzę bogów. Dlatego nic dziwnego, że te dwa pojęcia zostały połączone, i król bywał widziany, jako obraz boga.
Wszędzie gdzie był postawiony posąg bożka w świątyni, lub posąg króla, oznaczało to, że bóg lub król, którego posąg reprezentuje, tam rządzi i panuje.

Podczas gdy w innych kulturach starożytnych na Bliskim Wschodzie tylko król był obrazem bogów, w Biblii każdy człowiek jest obrazem jedynego Boga-Stworzyciela. Każdy człowiek jest królem nad stworzeniem Bożym, rządzącym w imieniu Boga Stworzyciela. To znaczy też, że człowiek zawsze jest odpowiedzialny wobec jedynego prawdziwego Króla, Którym jest Bóg.
To, że człowiek jest stworzony na obraz Boga, i to, że ma panować odróżnia go od całej reszty stworzenia. Nie zwierzęta, ale tylko człowiek ma panować.


Człowiek ma czynić ziemię poddaną (w. 28). Hebrajski wyraz użyty tutaj oznacza uczynić lud poddanym (np. IV Mojżeszowa 32:22, 29). Wyraz ten określa, że król rządzi nad swoją ziemią i nad swoim ludem.
W starożytności, oczekiwano od króla, że bedzie rządził swoim ludem, jak dobry pasterz, troszczący się o swój lud, chroniący go, dający mu, to, czego potrzebuje. Król miał gwarantować swoim poddanym bezpieczeństwo, życie, żywność, schronienie. Król miał odpowiedzialność ochrony szczególnie najsłabszych i najbiedniejszych (por. Psalm 72:12-14).

Panowanie oznacza również, że człowiek ma prawo korzystać ze wszystkiego, co daje ziemia. Więcej, jest to zachęcanie, aby badać możliwości ziemi, aby korzystać ze źródeł i surowców, aby rozwijać ziemię, by była coraz piękniejsza.  
Ale nie w sposób egoistyczny, lecz jak dobry pasterz, ciągle mając na pierwszym miejscu dobro poddanych mu stworzeń. Człowiek nie może korzystać z możliwości stworzenia dla własnych egoistycznych potrzeb. W sposobie panowania, człowiek ma naśladować samego Boga.
Człowiek ma panować, w taki sposób, że stworzenie, zwierzęta poprzez niego doświadczą czegoś z obecności Bożej na ziemi. Tak samo jak w każdym chrześcijaninie, inni widzą coś z Chrystusa.

Po upadku w grzech, człowiek stał się egoistyczny. Człowiek już nie panuje nad stworzeniem zgodnie z wolą Bożą. Dlatego jego panowanie stało się grzeszne i niszczące, skutkując między innymi w zniszczeniu przyrody, ociepleniu klimatu, katastrofach przyrodniczych, cierpieniu itp.
Upadek w grzech spowodował, że człowiek bardzo dużo stracił, nie jest już odzwierciedleniem Bożej chwały, jak było to wcześniej, przed upadkiem. Nadal jednak każdy człowiek na ziemi jest stworzony na obraz Boga (I Możeszowa 5:1; 9:6).
Upadek sprawił, że człowiek już tylko częściowo może wykonać zadanie, powierzone mu przez Boga. Tylko Chrystus, drugi Adam (Rzymian 5:12-21) może spełnić to zadanie na ziemi., Chrystus jest pełnym Obrazem Boga, ponieważ sam jest Bogiem, On jest prawdziwym Królem na ziemi.

Zadanie i odpowiedzialność, które Bóg dał człowiekowi są wielkie, tak jak jego pozycja, jako reprezentanta, namiestnika na ziemi. Nie anioły, ani zwierzęta lub jakiekolwiek inne stworzenia mają panować, lecz człowiek, jako namiestnik nad stworzeniem Bożym. Dlatego Psalmista mógł powiedzieć:

5 Czymże jest człowiek, że o nim pamiętasz,
Lub syn człowieczy, że go nawiedzasz?
6 Uczyniłeś go niewiele mniejszym od Boga,
Chwałą i dostojeństwem uwieńczyłeś go.
7 Dałeś mu panowanie nad dziełami rąk swoich,
Wszystko złożyłeś pod stopy jego:
8 Owce i wszelkie bydło,
Nadto zwierzęta polne,
9 Ptactwo niebieskie i ryby morskie,
Cokolwiek ciągnie szlakami mórz.
10 Panie, Władco nasz,
jak wspaniałe jest imię twoje na całej ziemi! (Psalm 8:5-10)

Mężczyzna i kobieta
Pamiętajmy o tym, że Bóg stworzył człowieka, jako mężczyznę i kobietę, co można też przetłumaczyć jako, że stworzył ich męskim i żeńskim. Kobieta i mężczyzna są każdy w swój sposób obrazem Boga, oraz bardziej w pełni są razem obrazem Boga. Mężczyzna i kobieta są równowartościowymi istotami, ale Bóg dał im różne role i zadania w stworzeniu.   
Jeden człowiek sam nie stanowi w pełni czlowieczeństwa. Mężczyzna i kobieta mają wzajemne relacje, z których najbardziej szczególną jest małżeństwo. Małżeństwo oznacza uzupełnienie męża i żony. Razem są jednym, tak jak trójjedyny Bóg w trzech osobach są jednym Bogiem.

Błogosławieństwo i rozmnażanie się
Bóg pobłogosławił człowieka, i dał rozkaz, aby się rozmnażał. Rozmnożenie jest tematem, który powraca w całej księdze Rodzaju (np. I Mojżeszowa 9:1, 7; 17:20; 28:3; 35:11; 48:4).
Planem Bożym dla stworzenia jest, aby cała ziemia była zaludniona przez ludzi, którzy Go znają i uwielbiają oraz rządzą stworzeniem z Nim i w Jego imieniu.
Błogosławieństwo i rozkaz rozmnożenia się związane jest z nakazem, aby panować nad stworzeniem. Człowiek nie może sam rządzić, potrzebuje innych. Ani mężczyzna, ani kobieta sam nie może zapełnić  ziemi i panować nad nią. Potrzebują dzieci, które mogą mieć tylko razem.
Rozkaz rozmnożenia się implikuje, że Bóg też umożliwia rozmnożenie się. To, że rodzimy dzieci, że ciągle powstają nowe pokolenia ludzi, to że ludzkość nie wymarła jest tylko i wyłącznie możliwym, ponieważ Bóg tego chce i błogosławi.
Rozkaz rozmnożenia się wraz z obietnicą Bóg powtórzył po potopie (I Mojżeszowa 9:1) a także do patriarchów (I Mojżeszowa 17:2, 20; 38:3; 35:11). Wielki nakaz misyjny jest podobnym rodzajem rozkazu: wierzący mają głosić Ewangelię na całym świecie, aby rodziły się nowe duchowe dzieci, panujące ku chwale Boga (por. Ew. Jana 3).

Mąż i żona łączą się w małżeństwie, w którym stają się jednym ciałem (I Mojżeszowa 2:24). Apostoł Paweł nazywa to wielką tajemnicą (Efezjan 5:31), ponieważ wskazuje na Chrystusa i Jego Kościół. Prawdziwe znaczenie małżeństwa rozumiemy dopiero w świetle Chrystusa. To, że Bóg stworzył człowieka, jako mężczyznę i kobietę wskazuje na małżeństwo, co z kolei wskazuje na Chrystusa, drugiego Adama, pełnego i doskonałego Człowieka.
Człowiek szuka spełnienia w małżeństwie, mąż w żonie a żona w mężu, ale prawdziwe spełnienie człowiek znajduje tylko w Chrystusie. Dlatego w nowym życiu już nie będzie małżeństwa (Ew. Mateusza 22:30), bo człowiek tego nie będzie potrzebował, posiadając pełne spełnienie w Chrystusie. Chrystus czyni Kościół swoją oblubienicą (Efezjan 5:23-32) i zapełnia ziemię swoimi duchowymi dziećmi (Izajasz 53:10-11; Ew. Mateusza 12:46-50; Ew. Jana 1:11-13; Galacjan 3:29). Dlatego też mężczyzna, który nie ożenił się, czy kobieta, która nie wyszła za mąż nie musi czuć się mniej człowiekiem, gdyż spełnienie nie jest w mężu lub żonie, lecz tylko w Chrystusie.

Troska
Bóg troszczy się o swoje stworzenie a szczególnie o człowieka. Dał człowiekowi pokarm: wszelkie rośliny i owoce. To było unikalnym w starożytności. W mezopotamskich mitach o stworzeniu widać, że bogowie stworzyli człowieka, aby za nich pracował, bo sami nie chcieli, byli leniwi. W innych religiach ludzie mają przygotowywać pokarm dla bogów (przez składanie ofiar). Bóg Biblii jest całkiem inny: On nie potrzebuje, aby człowiek dla Niego coś zrobił, gdyż jest samowystarczalny. To On daje człowiekowi wszystko, czego ten potrzebuje (por. Ew. Mateusza 6:22).
Dopiero po potopie, Bóg jednoznacznie pozwolił człowiekowi jeść mięso (I Mojżeszowa 9:3). Należy jednak pamiętać, że przed potopem też nie jednoznacznie tego zabrania.

Na zakończenie czytamy, że wszystko było bardzo dobre, tak jak każdy poszczególny element stworzenia (w. 4, 10, 12, 18, 21, 25). Wszystko, co Bóg czyni jest bardzo dobre, doskonałe.

04 July 2016

Księga Rodzaju 1:26-31



Studium Biblijne

24 Potem rzekł Bóg: Niech wyda ziemia istotę żywą według rodzaju jej: bydło, płazy i dzikie zwierzęta według rodzajów ich. I tak się stało. 25 I uczynił Bóg dzikie zwierzęta według rodzajów ich, i bydło według rodzaju jego, i wszelkie płazy ziemne według rodzajów ich; i widział Bóg, że to było dobre.
26 Potem rzekł Bóg: Uczyńmy człowieka na obraz nasz, podobnego do nas i niech panuje nad rybami morskimi i nad ptactwem niebios, i nad bydłem, i nad całą ziemią, i nad wszelkim płazem pełzającym po ziemi.
27 I stworzył Bóg człowieka na obraz swój. Na obraz Boga stworzył go. Jako mężczyznę i niewiastę stworzył ich. 28 I błogosławił im Bóg, i rzekł do nich Bóg: Rozradzajcie się i rozmnażajcie się, i napełniajcie ziemię, i czyńcie ją sobie poddaną; panujcie nad rybami morskimi i nad ptactwem niebios, i nad wszelkimi zwierzętami, które się poruszają po ziemi!
29 Potem rzekł Bóg: Oto daję wam wszelką roślinę wydającą nasienie na całej ziemi i wszelkie drzewa, których owoc ma w sobie nasienie: niech będzie dla was pokarmem! 30 Wszystkim zaś dzikim zwierzętom i wszelkiemu ptactwu niebios, i wszelkim płazom na ziemi, w których jest tchnienie życia, daję na pokarm wszystkie rośliny. I tak się stało.
31 I spojrzał Bóg na wszystko, co uczynił, a było to bardzo dobre. I nastał wieczór, i nastał poranek - dzień szósty.

W pierwszym rozdziale Biblii znajduje się opis stworzenia. Nie odpowiada on na wszystkie pytania, zrodzone z naszej ciekawości. Nie otrzymujemy odpowiedzi na wszystko, co chcielibyśmy wiedzieć. Bóg objawił tyle, ile jest nam potrzebne i dla nas dobre.  
Cała opowieść o stworzeniu jest rodzajem anty mitologii. Biblia chce przeciwstawić się wszelkim mitom mówiącym o powstaniu ziemi i życia. Wszystko, co istnieje, nie powstało za sprawą skłóconych lub walczących ze złem bogów, nie powstało przez przypadek ani też nie przez, trwające miliony lat, procesy. Wszystko istnieje, ponieważ suwerenny wszechmogący i wieczny Bóg zdecydował i stworzył. Istniejemy i cały świat istnieje tylko, dlatego, ponieważ Bóg tego chciał.

Bóg stworzył niebo, ziemię i wszystko, co na niej się znajduje w ciągu sześciu dni. Stworzył niebo i ziemię (w. 1), stworzył zwierzęta (w. 21) i stworzył człowieka (w. 27). Stworzył to przez słowo: powiedział i stało się. Stworzył wszystko, co jest, ziemię, morze, kosmos, i żywe istoty.
Na końcu, Bóg stworzył człowieka. Słowa tu użyte są inne. Wcześniej czytamy: niech zaroją się wody mrowiem istot (w. 20), oraz: niech wyda ziemia istotę żywą według rodzaju jej (w. 24). Ale ziemia nie wydaje człowieka, człowiek nie jest kolejnym gatunkiem zwierząt.  
Wszystkie zwierzęta zostały stworzone według ich rodzajów (w. 25), ale człowiek nie jest stworzony według swojego rodzaju, lecz na obraz Boga (w. 27).
Istnieje wiele podobieństw między człowiekiem a zwierzętami, które zostały również stworzone w szóstym dniu i mają ten sam pokarm, co człowiek (w. 29-30). Faktem jest, że większość naszego DNA jest podobna do DNA szympansów. To jeden z argumentów, który miał udowodnić, że człowiek tak naprawdę jest rodzajem zwierzęcia, powstał przez hipotetyczny proces ewolucji. Oprócz faktu, że tak naprawdę nie ma dowodów, które jednoznacznie potwierdzają, że teoria ewolucji jest prawdą, Biblia uczy czegoś całkiem innego. Teorii ewolucji w żaden sposób nie można pogodzić z nauką biblijną i mimo wielu podobieństw, człowiek jest zasadniczo inny niż zwierzęta.
Bóg przemawia do człowieka, chce mieć relację z nim, co czyni go wyjątkowym w całym stworzeniu. Bóg błogosławił człowieka, i dał mu jedzenie (w. 28). To ogromna różnica w porównaniu do mitów innych religii, gdzie człowiek musi pracować, aby dać jedzenie bogom. Bóg Biblii troszczy się o człowieka, i daje mu wszystko, czego potrzebuje. Bóg stworzył świat, który był harmonijny, gdzie istniały wzajemne relacje, troszczących się o siebie wzajemnie ludzi, posiadających relację z Bogiem Stwórcą.  

Wiele dyskutowano o tym, co to znaczy, że człowiek został stworzony na obraz Boga. Proponowano różne wyjaśnienia, np. niektórzy twierdzą, że obrazem Boga jest to, że człowiek potrafi posługiwać się językiem, jest w stanie mieć relację z innymi, jest inteligentny, itd.
Jednak to wszystko nie jest przekonujące, między innymi przez to, że te cechy do pewnego stopnia widać też u pewnych zwierząt.

To, że człowiek jest obrazem Bożym związane jest z tym, że człowiek reprezentuje Boga na ziemi.
W pogańskich religiach, bożki (czyli posągi, obrazy) stanowiły obrazy bogów. W kulturach mezopotamskich i starożytnych egipskich, posąg w świątyni był realnym reprezentantem bogów na ziemi, a także król był ich obrazem na ziemi. Wszyscy inni ludzie byli tylko niewolnikami bogów i króla. Celem stworzenia człowieka wg starożytnych mitów było służenie bogom, jako niewolnik, przygotowywanie im jedzenia (składanie ofiar) itp.
Biblia natomiast uczy, że każdy człowiek, kobieta i mężczyzna, jest stworzony na obraz Boga, jest, więc obrazem Boga na ziemi. Każdy człowiek reprezentuje Boga Stworzyciela na ziemi.

W biblijnej opowieści o stworzeniu nie czytamy o świątyni, gdyż całe stworzenie było świątynią.
W tej świątyni Bóg umieścił swój obraz, aby Go reprezentował, mianowicie człowieka. Człowiek ma rządzić w imieniu Boga nad stworzeniem, które jest Królestwem Bożym. Przez to panowanie człowiek ma wskazywać na Boga, na prawdziwego Króla wszechświata.

Człowiek ma panować nad stworzeniem (w. 28). Wyraz panować jest hebrajskim słowem, oznaczającym rządy króla lub też troskliwe panowanie pasterza nad swoim stadem. Oznacza to rządzenie z autorytetem, ale nie w sposób egoistyczny, lecz podobny do rządów dobrego króla, pragnącego służyć swoim poddanym, dla którego dobrobyt jego podwładnych jest ważniejszy niż jego własny.
W taki sposób człowiek ma panować nad stworzeniem, nie, jak suwerenny król, który może czynić, co zechce, lecz jako namiestnik Boga, panujący zgodnie z wolą Króla, przed którym jest odpowiedzialny za swoje czyny.
Zaplanowanym przez Boga celem człowieka jest bycie Bożym namiestnikiem na ziemi, rządzącym nad stworzeniem i nad zwierzętami w Jego imieniu. To zadanie i zarazem też błogosławieństwo dla człowieka (w. 28).
Tylko panowanie człowieka według Bożego zamysłu i woli staje się rzeczywiście błogosławieństwem dla stworzenia. Niestety, po upadku w grzech, człowiek stał się grzeszny i bardzo egoistyczny. Człowiek panuje teraz w taki sposób, że myśli przede wszystkim o sobie i o swoim dobrobycie. Skutki takiego panowania doświadczamy codziennie. Zamiast błogosławieństwem, panowanie człowieka stało się przekleństwem dla świata.

Mimo grzechu, człowiek nadal jest stworzony na obraz Boga. Przez grzech człowiek nie stał się zwierzęciem.
Istnieje tylko jeden Człowiek, który jest prawdziwym Obrazem Boga, bo sam jest Bogiem. To drugi Adam, mianowicie Jezus Chrystus. On przyszedł na świat, jako prawdziwy Człowiek, aby nas zbawić, i naprawić to, co zepsuł grzech. Tylko w Chrystusie wierzący może znowu być obrazem Boga w sposób zgodny z Jego wolą.  

Dzięki opowieści o stworzeniu rozumiemy, Kim jest Bóg, kim my jesteśmy i też rozumiemy, czym jest stworzenie i jakie jest nasze miejsce i zadanie w nim.
Celem człowieka jest chwalenie i uwielbianie Boga Stworzyciela przez wszystko, co robi, przez sposób, w jaki panuje nad stworzeniem.