13 February 2017

Księga Rodzaju 49:13-28



 Mozna znalećż artykuł w formacie pdf tu: Rodzaju 49, część 2

49:13-27
Z wyjątkiem Józefa, błogosławieństwa dotyczące pozostałych synów są bardzo zwięzłe i w dodatku w kilku miejscach tekst hebrajski jest trudny i niejednoznaczny. Często hebrajski tekst zawiera grę słów używając poszczególnych imion synów. Wspólnym mianownikiem jest dobrobyt; każde z plemion będzie miało udział w obfitości.

49:13 – Zebulon
Zebulon jest dziesiątym synem Jakuba a szóstym synem Lei (patrz. 30:20; por. Joz. 19:10-16; Sędz. 5:18). Tak jak w przemowie Mojżesza, w której błogosławił plemiona Izraela (V Mojż. 33:18), tak tu Zebulon też jest wymieniony przed Issacharem, chociaż Issachar jest starszy. W obu błogosławieństwach, Zebulon jest bardziej żywy i prosperujący, gdyż Issachar jest określony, jako leniwy, poddany i słaby.
Także w innych miejscach w Biblii widzimy preferowanie Zebulona np. pierwszeństwo przy podziale ziemi przez los (Joz. 19:16-17; por. Sę. 5:14,18). Zebulon jest wśród tych, którzy wspierają Gideona, natomiast Issachar nie (Sę 6:35). Zebulon daje Dawidowi wiele lojalnych i doświadczonych żołnierzy (1 Krn. 12:33).

Tekst mówi o tym, że Zebulon będzie mieszkał nad morzem (por. też V Mojż. 33:19), chociaż dział, który otrzyma w ziemi obiecanej nie graniczył z nim (Joz. 19:10-16). Być może Zebulon i Issachar są brani pod uwagę razem (por. V Mojż. 33:18-19), albo może wskazuje to na fakt, że podczas rządów Salomona Zebulon miał większy dział, graniczący z morzem. Może też wskazuje to na fakt, że przez ziemię Zebulona prowadziły ważne szlaki handlowe od portów morskich w głąb lądu. W ten sposób Zebulon miał udział w handlu morskim.
Sydon jest miastem położonym ok. 40 km na północ od Tyru i reprezentuje całe królestwo Fenicji. To, że granice sięgają aż do Sydonu, niekoniecznie oznacza, że tak daleko sięgały ziemie Zebulona, lecz po prostu, że mieszkał niedaleko Fenicji (z którym to krajem też miał kontakty handlowe).

49:14-15 – Issachar
Issachar jest piątym syn Lei i dziewiątym synem Jakuba (por. 30:14-18; 35:23).
Issachar wyleguje się między zagrodami (lub: kładzie się). Wyraz przetłumaczony, jako zagrody występuje w Biblii tylko dwa razy (tu i w Sędziów 5:16) i może oznaczać: ładunki, granica lub miejsce dla owiec.
Ziemia, którą otrzyma Issachar jest dobra i daje spoczynek. Terytorium Issachara było położone na żyznym płaskowyżu w Galilei, obok góry Tabor, gdzie znajdowały się najlepsze pastwiska i ziemia rolna w Izraelu.
Noszenie ciężarów jest tym samym wyrazem, który używano, aby określać pracę jako niewolnik w Egipcie (np. II Mojż. 1:11; 2:11; Ps. 81:7). W ziemi obiecanej, Kanaanici staną się sługami Izraela (por. Joz. 16:10), ale Zebulon będzie sam sługą (niewolnikiem) Kanaanitów.
Plemię Issachar prawie nie występuje w księdze Sędziów, nie jest wymienione w opisie całego Izraela w tej księdze (Sę. 1). Rola Issachara była nieznacząca i niesławna. Pozostałe plemiona nie zniszczyły wprawdzie kompletnie Kanaanitów, jak Bóg nakazał, ale przynajmniej poddali ich sobie. Issachar jest leniwy, aby mieć pokój, poddał się Kanaanitom i został zmuszony do pracy niewolniczej dla nich. Fakt ten został potwierdzony w listach z El Amarny.
Tylko niewiele razy czytamy w Biblii coś pozytywnego o Issacharze (Sędz. 5:15; 1 Krn. 12:32).

49:16-21 – Synowie Bilhy i Zylpy

49:16-17 – Dan
Dan jest pierwszym synem Bilhy i piątym synem Jakuba (30:6; 35:25; por. Joz. 19:40-48).
Tak jak Juda i Józef również Dan otrzymuje podwójne błogosławieństwo. Dan ma sprawować i bronić sprawiedliwości. Przy spisie ludności podczas wedrówki w pustyni, Dan jest drugim co do wielkości plemieniem (IV Mojż. 2:26; 26:43), ale w okresie Jozuego i sędziów plemię Dan stało się niewielkie.

W oryginale hebrajskim wystepuje gra słów: wyraz tłumaczony, jak on będzie sądził brzmi po hebrajsku identycznie, jak nazwa Dan. Imię Dan oznacza sądzić lub oczyszczać z zarzutów, bronić (por. I Mojż. 30:6). Zwycięstwa Dana są korzystne dla całego Izraela, Dan jest obrońcą całego ludu.

Obraz węża na drodze wskazuje na to, że plemię jest małe i ale jednak trzeba na niego uważać. Wąż jest niebezpieczny, często bywa jadowity (w Kanaanie żyje 28 rodzajów jadowitych węży), łatwo się porusza i ukrywa, może atakować niespodziewanie. Wąż to małe zwierzę, ale może być bardzo groźne.
Plemię Dan jest w okresie Jozuego i sędziów małe, ale niespodziewanie może stać się groźne dla wrogów. Samson pochodził z plemienia Dan (Sę. 17-18). Zachowywał się jak wąż, ukrywał się, atakował i był niebezpieczny.

49:18
Niespodziewanie, Jakub przerywa tekst na krótką modlitwę o wybawienie. Błogosławieństwo i proroctwo, które Jakub głosi synom implikuje, że będzie wiele walk między plemionami. Jakub modli się o wybawienie jego potomstwa w późniejszych trudnych czasach, które z pewnością przyjdą.

49:19 – Gad
Gad jest pierwszym synem Zylpy i siódmym synem Jakuba (30:10-11; 35:26; por. 46:16).
Także tu znajdujemy grę słów i grę dźwięków w hebrajskim tekście. Cztery wyrazy w tym wersecie brzmią jak imię Gad (rozbójnicy, napierać, atakować). Tekst brzmi tak: Gad zostaje atakowany (hebr.: gad) przez rozbójników (hebr.: gad), ale atakuje ich (hebr.: gad) w ich pięty.
Terytorium Gada było w ziemi na wschód od Jordanu, które było trudne do obrony. Zostawało ciągle atakowane przez Ammonitów (Sę. 10-12; Jer. 49:1-6), Moabitów (Stele moabickiego króla Mezy pzrypomina, że Moab poddał Gada), Aramejczyków (1 Krl. 22:3; 2 Krl. 10:32-33) i Assyryjczyków (2 Krl. 15:29). Błogosławieństwo ojca przynosi proroctwo, że Gad będzie miał ciężkie życie, ale zemści się na swoich wrogach (por. V Mojż. 33:20-21). Ludzie Gada byli znani, jako dobrzy żołnierze (V Mojż. 33:20; 1 Krn. 5:18; 12:8).

49:20 – Aszer
Aszer jest drugim synem Zylpy i ósmym synem Jakuba, został tak nazwany, bo uczynił Leę szczęśliwą (30:13; 35:26). Potomstwo Aszera będzie miało szczęśliwe życie w dobrobycie. Ziemia, którą dostanie Aszer znajduje się na zachodnich stokach gór galilejskich, które były bardzo urodzajne (por. V Mojż. 33:24; Joz. 19:24-31). Zaopatrywał w produkty żywności dwory królewskie.

49:21 – Naftali
Naftali jest drugim synem Bilhy i szóstym synem Jakuba (por. 30:7-8; 35:25). Jego ziemia będzie znajdować się na zachodniej stronie doliny Jordanu niedaleko jeziora Galilejskiego (Joz. 19:32-39).
Naftali jest porównywany do łani, która znana jest ze swej piękności i szybkości (prawdopodobnie chodzi o daniela mezopotamskiego).
Hebrajski tekst jest trudny do tłumaczenia i znaczenie nie jest całkiem jasne. Fraza rodzi ładne sarnięta, można też tłumaczyć jak: mówiąc piękne słowa.

Synowie Racheli

49:22 – Józef
Józef był pierwszym synem Racheli i jedenastym synem Jakuba (30:24; 35:24). Był uprzywilejowanym i najbardziej umiłowanym przez Jakuba (37:3; 45:28; 46:30).
Ponieważ Jakub adoptował synów Józefa i dał im dziedzictwo jak swoim synom, błogosławieństwo dla Józefa nawiązuje do jego synów Efraima i Manassesa.
Także tutaj hebrajski tekst (w. 22-26) jest trudny i niejednoznaczny. Możliwe są dwa tłumaczenia:
Józef jest płodnym konarem                                                             Józef jest dzikim osłem
Konar dający owoc na wiosnę                                           dziki osioł obok źródła/studni
Jego gałęzie (dosł.: córki) skaczą nad murem             jego dzikie źrebię obok muru

Wyraz tłumaczony, jako płodna latorośl (lub: dziki osioł) po hebrajsku brzmi jak imię Efraim.
Niepłodna Rachela, która długo nie mogła mieć dzieci (por. 30:2,22; 41:52), urodziła w końcu najbardziej płodne plemię. Gałązki rozstające się ponad murem mogą być symbolem powiększania się ich posiadłości ziemskich (por. Joz. 17:14-18).

49-23-24
Być może te wersety mówią o przyszłych atakach na Efraima i Manassesa przez inne plemiona, ale nie czytamy o tym w Biblii. Bardziej prawdopodobnym jest, że nawiązuje do ataków i trudności, których Józef sam doświadczył w swoim życiu ze strony braci i innych.
Wyraz tłumaczony, jako zwalczają go łucznicy, można bardziej dosłownie tłumaczyć jako: mieli żal / nienawiść przeciw niemu. Ta sama fraza występuje w identycznej formie w 50:15, gdzie została przetłumaczona, jako: wrogo do nas usposobiony.

Hebrajski tekst może oznaczać, że Józef ma silną rękę (ręka jest giętka, lub: zręczna, szybka), dzięki której może wystrzelać strzały, ale też może oznaczać, że łuki wrogów stały się sztywne (łuk jest stały w sensie sztywny, nie elastyczny), przez co nie mogą już wystrzelić strzał. W jednej i drugiej interpretacji znaczenie jest następujące: Józef zwycięży i wrogowie będą bezsilni wobec niego.  
Józef broni się dzięki pomocy Mocarza Jakuba, czyli dzięki Panu (por. Ps. 132:2; Izaj. 49:26; 60:16).
Lepiej jest tłumaczyć drugą część wersetu następująco: dzięki pasterzowi, (dzięki) kamieniowi Izraela. W innych miejscach Bóg jest nazwany skałą lub opoką Izraela (2 Sam. 23:3; Izaj. 30:29), tu hebrajski tekst używa słowa oznaczającego (mniejszy) kamień, jaki można znaleźć na polu. Być może jest to aluzja do kamienia, który Jakub postawił w Betel (I Mojż. 28:10-22; 35:1-15).

49:25
Pierwsza część wersetu używa imienia Pana Bóg wszechmogący (hebr.: El Sjaddaj). Ten tytuł Boga jest kojarzony szczególnie z błogosławieństwem w życiu Jakuba (por. I Mojz. 28:3; 35:11; 43:14; 48:3).
Wyrazy Bóg ojca twego podkreśla kontynuację. Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba, też jest Bogiem potomstwa Jakuba. Tylko wtedy błogosławieństwo i proroctwo ma sens.
Błogosławieństwo jest jednym ze słów kluczowych w I Księdze Mojżeszowej (występuje 88 razy). W wersetach 25-26 wyraz błogosławić i błogosławieństwo występuje aż sześć razy (1 x czasownik, 5 x rzeczownik).
Błogosławieństwo dotyczy wszystkich sfer życia mężczyzn i kobiet. Zawiera płodność ziemi, która otrzymuje wodę z nieba i ziemi (por. 1 Mojż. 1:6-8), płodność ciała i potomstwa (piersi i łona, por. I Mojż. 1:22; 3:16; IV Mojż. 6:24-26; V Mojż. 33:15; Oz. 12:8). Podkreśla to, że Bóg daje potomstwu Józefa kompletne i doskonałe błogosławieństwo.

49:26
W Kanaan, gdzie w okresie letnim wszystko wysycha, szczyty góry Karmel, Hermon, Liban, zawsze są zielone, co jest obrazem obfitości, którą daje Bóg (por. PnP 7:6; Izaj. 2:13; 35:2). Błogosławieństwa Jakuba są większe niż obfitość, którą można znaleźć na najbardziej obfitych miejscach w Izraelu, w górach.
Hebrajski wyraz przetłumaczony, jako poświęcony oznacza kogoś lub coś, poświęcone Panu, aby wykonać szczególne zadanie (np. Nazarejczyk, prorok, lub plony na ofiarę). Wyraz ten nigdy nie jest używany, aby określić króla. Szczególnym przeznaczeniem Józefa było uratowanie rodziny.  

49:27 – Beniamin
Beniamin jest drugim syn Racheli i dwunastym, najmłodszym synem Jakuba (35:18,24; por. 42:4,38; 44:1-34). Proroctwo ma pewne podobieństwa do proroctwa dla Judy.
To kontrast do obrazu Beniamina z poprzednich rozdziałów, gdzie był bezbronny i w zagrożeniu. Teraz Beniamin jest porównywany do drapieżnego wilka, który dzieli swój łup, nawiązując do reputacji plemienia, którego członkowie byli odważnymi i dobrymi żołnierzami (por. Sę. 3:15-30; 5:14; 20:14-21; 1 Sam. 9:1; 13:3; 1 Krn. 8:40; 12:2-27,29; Estera 2:5; Rz. 11:1).

49:28
Werset ten stanowi konkluzję narratora. Teraz widać wyraźnie, że błogosławieństwa nie dotycza tylko synów Jakuba, ale ich potomstwa, plemion, które potem razem utworzą lud Boży.
Mimo to, w całości wyraźnie widać, że błogosławieństwo dla Judy i Józefa odróżniają się od reszty. Wskazuje to na przywódczą rolę plemion Judy i Efraima. Z Judy wychodzi król Dawid i jego dynastia. Efraim staje się potem przewodzącym plemieniem północnego Izraela, po rozpadzie królestwa Salomona.

Tematy

Suwerenność Boga
Bóg jest suwerenny, to On decyduje o losach narodów i o historii. Nie ma przypadków w historii ludzkości. Późniejsza historia plemion Izraela nie powstała, jako przypadkowy bieg wydarzeń historycznych, lecz jest skutkiem działania wszechmogącego suwerennego Boga. Juda i Efraim nie mają roli przywódczej w późniejszym Izraelu dlatego, ponieważ są po prostu silniejsi, lecz dlatego, ponieważ jest to plan Boży.

Błogosławieństwa i nadzieja
Bóg dał Abrahamowi obietnicę, że jego potomstwo odziedziczy ziemię Kanaan. Potwierdził obietnicę wobec Izaaka i Jakuba a teraz wobec jego synów. Wiele lat później plemiona Izraela otrzymają ziemię pod przywództwem Jozuego (Joz. 21:43-45).

Błogosławieństwo nie chroni jednak od klęski i grzechu. Późniejsza historia Izraela pokazuje, że Izrael (Efraim) był niewierny, preferował bałwochwalstwo. Kłaniali się Baalowi i żyli niemoralnie, co doprowadził do tego, że stracili wszystko co mieli i zostali deportowani przez Asyrię. Prorocy tacy, jak Eliasz, Elizeusz, Ozeasz i Amos starali się, aby ratować sytuację, aby Izrael się nawrócił, ale im się nie udało.
Efraim nie był gorszy niż Juda, który także żył niemoralnie i w bałwochwalstwie (por. Jer. 31:15). Jednak Bóg jest wierny, i w Nim zawsze jest nadzieja (por. Jer. 31:20), co konkretnie oznacza, powrót do ziemi obiecanej i narodzenie Mesjasza. W Nowym Testamencie Jezus rozszerza Boże obietnice ziem od Kanaanu na całą ziemię. A Apostoł Paweł podkreśla, że każdy, kto jest w Chrystusie jest potomstwem Abrahama i ma udział we wszystkich obietnicach danych ludowi Bożemu (Rzymian 9-11).  

01 February 2017

31 January 2017

16 January 2017

Księga Rodzaju 49:1-12

Mozna znalećż artykuł w formacie pdf tu: Rodzaju 49, część 1

Analiza tekstu

Księga Rodzaju rozpoczyna się opowieścią o stworzeniu, gdzie Bóg błogosławi stworzenie, a kończy błogosławieństwem Izraela, wybranego narodu. Ostatnie słowa Jakuba do jego synów potwierdzają jeszcze raz temat całej I Księgi Mojżeszowej: Bóg chce odnowić stracone, na skutek upadku w grzech, błogosławieństwo poprzez potomstwo Abrahama.

Tekst błogosławieństwa Jakuba (w. 2-27) stanowi poezję, zawierającą wiele hebrajskich archaizmów, co powoduje pewne problemy w tłumaczeniu.
Błogosławieństwo Jakuba daje tożsamość dwunastu plemionom Izraela, wskazując na ich funkcję w całości narodu Izraela. Błogosławieństwa przeznaczone są dla plemion, wywodzących się z dwunastu synów Jakuba, nie są przeznaczone tylko dla synów.

Pierwszy i ostatni werset (w. 1 i 28) stanowi podsumowanie, tworząc ramę wokół całości. Pierwszy werset mówi o przyszłości (dni ostateczne) a ostatni o błogosławieństwie, podkreślając, że Bóg, mimo grzechu, chce odnowić relację i błogosławić.
Prorockie błogosławieństwa zostały pogrupowane nie według wieku synów lecz według ich matek: sześcioro dzieci Lei na początku (49:3-15) a dwóch synów Rachel na końcu (49:22-27). W środku natomiast czterech synów służebnic Rachel i Lei (49:16-21).

Juda i Józef są niezwykle ważni; poświęconych im zostało pięć wersetów (Juda: 49:8-12; Józef: 49:22-26), co stanowi 40 %.


49:1-2
Izaak błogosławił swoich synów za zamkniętymi drzwiami, doprowadzając do konkurencji i nienawiści między braćmi (I Mojż. 27). Jakub natomiast nakazuje zgromadzić synów i błogosławi ich w obecności wszystkich. Błogosławieństwo Jakuba jest jednocześnie proroctwem dla poszczególnych plemion.

Wyraz tłumaczony, jako w przyszłości, oznacza dosłownie: w nadchodzących dniach, lub: w dniach ostatecznych. Takie określenie znajdujemy tylko w literaturze prorockiej (np. Izajasz 2:2; Micheasz 4:1). To samo określenie występuje też w proroctwach Bileama (IV Mojż. 24:14-24) oraz w mowie pożegnalnej Mojżesza (V Mojż. 31:29). Fraza ta posiada nieraz znaczenie eschatologiczne, ale też może oznaczać coś, co będzie się działo w przyszłości. Zawsze jest to związane z faktem, ze Bóg chce zbawić swój lud. Zbawienie jest związane z królem (I Mojż. 49:10; IV Mojż. 24:7; V Mojż. 33:5). Tu wskazuje na czasy po wyjściu z Egiptu.

49:3-7
Proroctwa dla pierwszych trzech synów Lei zawierają kary za ich przestępstwa i nie ma w nich obrazów/symboli zwierzęcych.
Są anty-błogosławieństwem, przekleństwem, tak jak błogosławieństwo dla Chama (1 Mojż. 9:25) i dla Ezawa (27:39-40). Jak wcześniej, znowu pierworodny syn traci przywileje (jak Kain, Ismael, Ezaw i Er).

49:3-4 – Ruben
Ruben jest najstarszym synem, któremu według zwyczaju należałby się najwiekszy szacunek, i który powinien dbać o cześć swego ojca. Pierworodny syn otrzymywał normalnie podwójny dział (V Mojż. 21:15-17). Ojciec nie mógł bez powodu zabrać pierworodnemu tego prawa, było to tylko możliwe po bardzo poważnym przestępstwie (por. 29:32; 35:22-23; 37:21,29; 42:22,37). W rodowodach Ruben nadal zajmuje miejsce pierworodnego (por. I Mojż. 49:3-4; II Mojż. 6:14; IV Mojż. 26:5; 1 Krn. 5:1). Faktycznie jednak Józef otrzymuje podwójny dział (I Mojż. 48). Z plemienia Rubena nie pochodzi ani król, ani prorok, ani kapłan.
Hebrajski wyraz tłumaczony, jako burzliwy ma znaczenie bezczelny, dumny, niezdyscyplinowany, niekontrolowany, niestabilny (por. Izajasza 57:20).
Druga część zdania wyjaśnia znaczenie: Ruben współżył z Bilhą, nałożnicą ojca (35:22), co było bardzo poważnym grzechem. Podobnie, jak Cham stracił przez to błogosławieństwo (por. I Mojż. 9:20-27). Ponieważ Ruben zniesławił honor swego ojca, stracił prawo pierwszeństwa. Pozwolił się prowadzić i kontrolować przez swą seksualną moc (męska moc, w. 3) i egoizm. Prawo pierworództwa zostało przeniesione na synów Józefa (por. 1 Krn. 5:1-2; por. I Mojż. 48:5).
Jakub bał się do tej pory odpowiednio reagować na grzechy Rubena, ale teraz go przeklina.

49:5-7 – Symeon i Lewi
Symeon i Lewi otrzymują wspólne błogosławieństwo, ponieważ razem dokonali przestępstwa (por. I Mojż. 29:33-34; 34:25; 35:23). Szczególnie strasznym ich grzechem było wymordowanie mieszkańców Sychem, jako zemsta za zgwałcenie Diny (I Mojż. 34; 35:25). Wtedy już Jakub był wściekły z powodu ich przestępstwa wobec Sychem (I Mojż. 35:30), teraz z tego samego powodu przeklina synów.  
Wyraz bracia ma tu też skojarzenie ze słowem sprzymierzeńcy (por. 1 Krl. 9:13; 20:32).
Rada ich (w. 6) wskazuje na radę, gdzie zapada decyzja o rozpoczęciu wojny.
Okaleczyli woły, dosłownie, ścięli ścięgna wołów, co jest obrazem wyjątkowego okrucieństwa. Wcześniej o tym nie czytaliśmy (por. 34:28).
Ten, kto pozwala się kierować przez gniew i podejmuje decyzje powodowany gniewem jest przeklęty. Na takie działanie nie ma błogosławieństwa. Bóg nie ma upodobania w ludziach, którzy lubią wojny (Ps. 68:30).

Z powodu ich grzechu, Symeon i Lewi zostają również przeklęci tak, jak Ruben (otrzymują anty-błogosławieństwo).
Zostaną rozdzieleni i rozproszeni wśród plemion, wskazując na to, że stracą moc i władzę, tak, aby nie mieli już możliwości na destrukcyjne działanie w Izraelu. Ten sam czasownik (rozproszyć) jest używany w innych miejscach, aby określić rozproszenie Izraela wśród narodów (por. V Mój.z 4:27; 28:64; Jer. 9:16; Ez. 11:16; 12:15; 20:23; 22:15; 36:19).
Dział Symeona będzie znajdował się wewnątrz terytorium Judy (Joz. 19:1-9) a po zdobyciu ziemi opisanym w Księdze Jozuego o plemieniu Symeona już w Biblii w ogóle nie czytamy, jakby znikło. Potomstwo Lewiego nie otrzyma działu ziemi, lecz 48 miast i należące do nich pastwiska wśród dziedzictwa wszystkich dziesięciu plemion (IV Mojż. 18:23-24; 35:1-8; Joz. 14:4; 21:1-45). W związku z tym plemiona Lewiego i Symeona nie będą w stanie zdominować Izraela.  

Późniejsza historia Lewitów pokazuje, że proroctwo skutkuje w zmianach zachowania. Późniejsi potomkowie Lewiego pokazali, że zmienili się, i otrzymali szczególną służbę w Izraelu, jako słudzy i kapłani świątyni.

49:8 – Juda
Czwarty syn Jakuba - Juda otrzymuje, jako pierwszy prawdziwe błogosławieństwo (por. dot. Judy: 29:35; 37:26-27; 38:1-30; 44:18-34; 46:28). Juda otrzymuje błogosławieństwo mądrości, królowania, panowania, wieczności, dobrobytu. Juda zaprezentowany zostaje, jako idealny przywódca, co okazuje się w jego zwycięstwie (49:10b), bogactwie i płodności jego ziemi (49:11) oraz w jego pięknie (49:12; por. Ps. 45).
Jakub ignoruje tu grzechy młodości syna (por. I Mojż. 38), ponieważ Juda nawrócił się, już nie był egoistyczny, lecz ofiarował siebie za Beniamina (por. 44:18-34). Fakt dobrowolnego ofiarowania siebie zamiast kogoś innego jest cechą idealnego Króla, Którym jest Jezus.

Podczas wędrówki przez pustynię Juda był najliczniejszym plemieniem (IV Mojż. 2:3-4; 10:14). W okresie po zdobyciu ziemi obiecanej (okres sędziów), Bóg ustanowił, że Juda będzie rządzić nad resztą plemion (Sę. 1:1-19; 20:18). Z plemienia Judy wywodzi się dynastia Dawida.
Juda nie otrzymał prawa pierworodnego, bowiem było ono przeznaczone dla synów Józefa (I Mojż. 48:5; 1 Krn. 5:1-2). Mimo to, Juda został wybrany, jako plemię królewskie panujące nad innymi plemionami (por. 1 Krn. 5:2; Ps. 78:67-68).
Podczas gdy wcześniej Józef miał sny, że jego bracia kłaniają się mu, co się spełniło, teraz Jakub prorokuje, że w dniach ostatnich, bracia będą kłaniać się Judzie.

Hebrajski tekst zawiera grę słów: wyrazy Juda, sławić i ręka brzmią po hebrajsku: jehuda, joduka i jadeka. Podobną grę słów i grę dźwięków znajdujemy w w. 11, 16, 19, 20, 22.
Zazwyczaj czasownik sławić lub chwalić używany jest w odniesieniu do Boga.  

Ręka na karku uciekającego wroga jest symbolem zwycięstwa nad nim (por. 1 Sam. 18:7).
W późniejszej historii Izrael będzie otoczony wrogami: Filistynie na zachodzie, Amelekici na południu, Edomici na wschodzie, potem Asyryjczycy i Babilończycy.
Wcześniej Józef stał się królem (od rozdz. 37) i cała rodzina (cały Izrael) mu się kłaniała. Teraz cały Izrael a nawet wszystkie narody (w. 10) będą kłaniać się Judzie i jego potomstwu.

49:9
Postać lwa występuje ponad sto razy w Starym Testamencie. Lew był zwierzęciem występującym wszędzie na Bliskim Wschodzie, w ziemi Izraela aż do okresu wypraw krzyżowych. Lew jest największym mięsożercą i stanowi zagrożenie nie tylko dla innych zwierząt, ale także dla człowieka (1 Krl. 13:24; 20:36; 2 Krl. 17:25; Mich. 5:8). To szybkie, wielkie, silne zwierzę, które nie boi się nikogo i niczego. To symbol majestatu i mocy.
Na starożytnym bliskim wschodzie lew był symbolem króla, mocy i władzy królewskiej (por. IV Mojż. 24:9; Ez. 19:1-7; Mich. 5:7). Stanowił też symbol sądu i kary (1 Krl. 13:26; 20:25). Na  płaskorzeźbach w asyryjskim pałacu królewskim widać sceny, na którym król poluje na lwach, udowadniając tym samym swą siłę i potęgę nad najsilniejszymi zwierzętami.  
Nikt nie ośmieli się zabrać lwu jego łupu, nikt nie będzie w stanie go spłoszyć, bo to groźne zwierzę. Juda zwycięży nad wrogami, a wszyscy będą się go bali (por. IV Mojż. 24:9; 23:24; V Mojż. 33:20; Nah. 2:11-12).

49:10
Berło i buława są symbolami dostojeństwa króla (por. IV Mojż. 24:17) i jego autorytetu (IV Mojż. 24:17; Ps. 45:7; Zach. 10:11; IV Mojż. 21:18; Ps 60:9). Ze starożytności znamy obrazy królów mających buławę (laskę królewską) znajdującą się między nogami (np. król Dariusz). Następny werset wyjaśnia, że oznacza to, że przywódca plemienia Judy będzie przywódcą wszystkich plemion.
Z Judy będzie się wywodzić wieczna dynastia, która na zawsze będzie rządzić nad Izraelem i ostatecznie też nad wszystkimi narodami (por. I Mojż. 28:3; 48:1). Bóg potwierdzi to proroctwo w przymierzu z Dawidem (2 Sam. 7:16).

Fraza od nóg jego jest nie całkiem jasna. Często w starożytności wyraz noga/stopa był eufemizmem oznaczającym genitalia (por. Sę 3:24; 1 Sam. 24:3; Iz. 7:20). Nie jest pewnym, czy tu tak należy to rozumieć. Jeśli tak, oznaczało by to, że także dzieci Judy będą przywódcami.

Fraza aż przyjdzie władca jego jest po hebrajsku trudna i niejednoznaczna (szczegółowe wyjaśnienie na końcu artykułu - Uwaga dot. w. 10).
Mimo trudności w dokładnej interpretacji tego tekstu, wszyscy bibliści są zgodni, że mówi o Mesjaszu, który urodzi się z potomstwa Judy. Już żydowscy teologowie przed Jezusem zinterpretowali ten tekst w sposób mesjański. Jeden ze zwojów z Qumran (napisany w wiekach p.n.e.) daje następującą interpretację: „przyjdzie Mesjasz Sprawiedliwości, pęd z Dawida, ponieważ dla niego i jego potomstwa dane jest przymierze i królowanie nad jego ludem we wszystkich pokoleniach” (4Q252 Komentarz na Księgę Rodzaju).  

Król Judy będzie rządził nie tylko Izraelem, ale także wszystkimi innymi narodami na świecie. Także w Psalmach czytamy, że król z rodu Dawida rządzi nad innymi narodami (Ps. 72:8-11) oraz, że inne narody oddają hołd królowi Judy (np. Ps. 68:30; 76:12; Iż. 18:7). W księgach prorockich widzimy to samo (np. Izaj. 2:2-4). Dawid był wielkim królem, ale także typem Jezusa, wskazującym na wielkiego i ostatecznego mesjańskiego Króla Jezusa Chrystusa. W końcu nie Juda, lecz prawdziwy Król z rodu Judy, Jezus Chrystus, będzie rządził, bo do Niego należy władza i chwała.
Nowy Testament jednoznacznie naucza, że Jezus Chrystus jest spełnieniem tego proroctwa: Chrystus będzie Królem wszystkich narodów ku ich oświeceniu i uratowaniu (por. Mat. 28:18-20; Rz. 1:1-6; 15:12). Ewangelista Jan mówi, że Mesjasz jest Lwem Judy, Który wykona sąd nad wszystkimi narodami (Obj. 5:5; por. Daniela 7:13-14).

Prorok Ezechiel też nawiązuje do tego błogosławieństwa, mówiąc o lwie (Ez. 19). W Księdze Ezechiela znajdujemy tą samą frazę w prawie identyczny sposób: aż przyjdzie ten, który ma do niego prawo (Ez. 21:32b). Ezechiel prorokuje odwrócenie błogosławieństwa, jako karę za niewierność: lew Judy będzie uwięziony i przyprowadzony do Babilonu. Wtedy Juda nie będzie panował, lecz będzie poddany innemu królowi.

49:11
Osioł nie był, jak powszechnie się uważa, zwierzęciem posiadanym przez biednych, lecz w okresie sędziów i później osioł był zwierzęciem przeznaczonym dla przywódców (Sę 10:4; 12:14). Osioł miał taki status, jak dobra marka samochodu współcześnie. Zachariasz prorokuje, że król Jeruzalemu przybędzie na ośle (Zach 9:9), co zostało spełnione, kiedy Jezus odwiedził Jeruzalem przed swoją śmiercią (Ew. Mat. 21:1-11).
Winogron i latorośl są symbolami płodności, radości, pokoju, dobrobytu i obfitości. Tylko ktoś, kto był wyjątkowo bogaty mógłby uwiązać osła do krzewu winnego, ponieważ zwierzę zjadłoby bez wątpienia cenne winogrona.
Ziemia, którą otrzymało plemię Judy była znana z produkcji win (IV Mojż. 13:22-24). Mimo to, winogrona są dla ludzi, nie dla zwierząt. Jakub więc prorokuje, że pod panowaniem króla z potomstwa Judy będzie tyle krzewów winogronowych, że zjedzenie przez osła drogocennych winogron nie będzie wielką stratą.
Wypranie szat w winie to inny obraz skrajnego bogactwa i mocy. Na pranie ubrań w winie można sobie pozwolić, kiedy posiada się go w nadmiarze. Może też być obrazem tych, którzy stopami miażdżą winogrona, aby wycisnąć z nich sok. Jest tyle winogron, że są całkiem przesiąknięci nimi. Ten sam obraz znajdujemy u proroka Izajasza (Izajasza 63:1-3). W dodatku paralelna metafora krew winogron wskazuje na zniszczenie wrogów (por. Iz. 63:2-3).
Ci, którzy poddadzą się temu Królowi, przyniesie On radość, obfitość i dobrobyt, ale Jego wrogom przyniesie straszne klęski i karę.
W wielu miejscach Biblii znajdujemy obraz przyszłości przedstawiony, jako nowe niebo i ziemia, gdzie będzie panować sprawiedliwość i dobrobyt. Winogrona są jednym z symboli tej nowej ziemi (por. np. III Mojż. 26:5; Ps. 72:16: Iz. 25:6; Joel 2:24; Amos 9:13).

49:12
Fraza pociemnieją oczy jego (w. 12) lepiej tłumaczyć jako: zabłyszczą oczy jego.     
Mleko nawiązuje do faktu, że Kanaan był krajem mlekiem i miodem płynącym (II Mojż. 3:8, 17; IV Mojż. 13:27; V Mojż. 6:3). Także w proroctwach Izajasza o nowym stworzeniu znajdujemy obrazy obfitości określone w obfitości mleka i wina (Izajasz 7:21-23).

Jakub i jego rodzina doświadczyli dobroci Boga, żyjąc w ziemi Goszen, która była dobrą ziemią, dając im dobrobyt i obfitość. Goszen stanowi dla nich przedsmak przyszłej chwały. Ten przedsmak potwierdza, gwarantuje, że Bóg na pewno da ostateczne spełnienie. Tak samo Duch Święty jest dla chrześcijan gwarancją i przedsmakiem przyszłej chwały (Ef. 1:13-14).


Tematy

Błogosławieństwo
Błogosławieństwo ma różne formy. Wszyscy synowie, oprócz pierwszych trzech, otrzymują błogosławieństwo, oznaczające dobrobyt i obfitość lub jeszcze więcej. Błogosławieństwo dotyczy zwycięstwa nad wrogiem, by błogosławione życie, dobrobyt i obfitość w ziemi obiecanej, było możliwe.
Błogosławieństwo to przypomina ogród w Edenie, raj będący miejscem odpoczynku, bezpieczeństwa, obfitości. Przez grzech człowiek stracił raj i żyje we wrogo nastawionym świecie. Bóg chce odnowić błogosławieństwo, co oznacza odnowienie relacji z Nim, pokój, brak wrogów (zwycięstwo) oraz dobrobyt i obfitość Jego darów.
Izrael otrzymał ziemię obiecaną i mógł tam żyć dobrym życiem, ale jest to to tylko pierwsze, a jeszcze nie ostateczne spełnienie obietnicy Bożej. Przez swój grzech i niewierność Izrael stracił ziemię obiecaną i został z niej wypędzony, podobnie jak Adam i Ewa zostali wypędzeni z raju.
Król Dawid z plemienia Judy, ani jego potomstwo nie byli w stanie stworzyć idealnego kraju. Jego panowanie i życie w ziemi obiecanej wskazuje mimo wszystko na ostateczne spełnienie, na nową ziemię i  niebo pod panowaniem Króla judzkiego, Którym jest Jezus Chrystus. Wierzący ludzie bedą żyli wówczas w odnowionej i pełnej relacji z Bogiem, co jest najbardziej pełnym błogosławieństwem.

Łaska
Jakub potępia Lewiego za jego grzechy z przeszłości. Potem jednak Bóg zmienia to zło na dobro. (por. V Mojż. 33:8-11). Jak wskazuje Biblia plemię Lewitów pozostanie lojalne wobec Mojżesza i Boga. Lewici wykonają karę za grzech związany ze złotym cielcem oczyszczając w ten sposób obóz Izraela (II Mojż. 32:25-29). Później Lewita Pinehas zabije grzesznika i w ten sposób znowu oczyści Izrael od grzechu (IV Mojż. 25:7-14). Za to działanie Lewici zostają poświęceni do szczególnej służby w świątyni. Lewici mają pilnować i strzec świątyni, pilnować świętości Pana (IV Mojż. 8:15). Lewici otrzymają przywilej noszenia skrzyni przymierza. Izraelici bedą musieli się liczyć z Lewitami. Z Lewitów wywodzi się ród kapłanów, który w szczególny sposób pośredniczy między ludem a Bogiem, dokonując przebłagania i nauczając lud.


Uwaga dot. w. 10
Hebrajski oryginał wydaje się nieco zniekształcony, bo określenie przetłumaczone jako aż przyjdzie władca w oryginale nie ma sensu. Hebrajski wyraz aż nie oznacza, że po tym wydarzeniu wszystko się zmieni, lecz wskazuje na zakończenie się pewnego okresu.
W starych tłumaczeniach można nieraz znaleźć określenie takie, jak aż przyjdzie Sylo (jak miejscowość, gdzie później znajdował się przybytek). To tłumaczenie jest błędne.
Hebrajski wyraz sylo w tym tekście można rozumieć, jako połączenie przyimka z przysłówkiem, oznaczające razem: ten, do którego należy. Wtedy należy tłumaczyć: aż przyjdzie ten, do którego należy berło, czyli: do którego należy władza.
Inną możliwą interpretacją jest to, że tekst oznacza: aż zostaje mu oddany hołd. Ta interpretacja dobrze i logicznie pasuje w kontekście poetyckim.  
Oddanie hołdu oznacza, że inne narody, inni królowie oddadzą królowi Judy hołd i poddadzą mu się. Potwierdza to, co mówi poprzedni werset.