Showing posts with label Abraham. Show all posts
Showing posts with label Abraham. Show all posts

02 February 2015

Rzymian 4:1-12



Studium Biblijne

1 Cóż tedy powiemy, co osiągnął Abraham, praojciec nasz według ciała? 2 Bo jeśli Abraham z uczynków został usprawiedliwiony, ma się z czego chlubić, ale nie przed Bogiem. 3 Bo co mówi Pismo? Uwierzył Abraham Bogu i poczytane mu to zostało za sprawiedliwość.
4 A gdy kto spełnia uczynki, zapłaty za nie, nie uważa się za łaskę, lecz za należność; 5 gdy zaś kto nie spełnia uczynków, ale wierzy w tego, który usprawiedliwia bezbożnego, wiarę jego poczytuje mu się za sprawiedliwość, 6 jak i Dawid nazywa błogosławionym człowieka, któremu Bóg udziela usprawiedliwienia, niezależnie od uczynków; 7 Błogosławieni, którym odpuszczone są nieprawości i których grzechy są zakryte; 8 Błogosławiony mąż, któremu Pan grzechu nie poczyta.
9 Czy więc to błogosławieństwo odnosi się tylko do obrzezanych, czy też i do nieobrzezanych? Mówimy bowiem: Wiara została poczytana Abrahamowi za sprawiedliwość.
10 W jakich więc okolicznościach została poczytana? Było to po obrzezaniu czy przed obrzezaniem? Nie po obrzezaniu, lecz przed obrzezaniem. 11 I otrzymał znak obrzezania, jako pieczęć usprawiedliwienia z wiary, którą miał przed obrzezaniem, aby był ojcem wszystkich wierzących nieobrzezanych i aby im to zostało poczytane za sprawiedliwość, 12 i aby był ojcem obrzezanych, którzy nie tylko są obrzezani, ale też wstępują w ślady wiary ojca naszego Abrahama z czasów przed obrzezaniem.


Paweł w poprzednim fragmencie mówił o usprawiedliwieniu z wiary a potem zadał pytanie, czy w związku z tym zakon przez wiarę stracił znaczenie (3:31) na co odpowiedź brzmi: wręcz przeciwnie!
Jaka jest, zatem relacja między uczynkami zakonu a wiarą?

Gdyby Abraham usprawiedliwiony został z uczynków, miałby powody, aby się chwalić. Żydzi mieliby rację, że usprawiedliwienie jest na podstawie naszych uczynków. Oznaczałoby to, że Bóg wynagrodzi nasze uczynki, a więc sami przyczynimy się do naszego zbawienia. Apostoł Paweł odrzuca taki pogląd, jako sprzeczny ze Słowem Bożym.

Dla Żydów pierwszego wieku, Abraham był modelem i przykładem ze względu na jego posłuszeństwo Bogu, które było widziane, jako uczynek usprawiedliwiający go. Niektórzy rabinowie nauczali nawet, że Abraham już spełnił zakon zanim został on dany. Trzeba pamiętać, że Zakon był wyjątkowy ważny dla Żydów, a Apostoł Paweł miał wielu przeciwników zarzucających mu znieważanie Zakonu (por. np. Gal. 3-4).

Abrahama jednak nie można traktować, jako przykładu posłuszeństwa Zakonowi, lecz przykładu wiary. On został usprawiedliwiony przez Boga na podstawie wiary, co czyni go ojcem nie tylko Żydów, lecz wszystkich wierzących.
Abraham jest więcej niż przykładem, jego rola w Biblii jest decydująca, jeśli chodzi o powstanie wybranego narodu Izraela. Dla Żydów oznaczało to ekskluzywizm, podczas gdy Apostoł Paweł podkreśla, że w Chrystusie nie ma ani Żyda, ani Greka (Gal 6.), czyli: w Chrystusie, wszyscy wierzący z Żydów i z pogan są jednym, co implikuje, że obrzezanie nie ma szczególnego znaczenia i nie stanowi żadnej granicy między chrześcijanami żydowskimi i chrześcijanami z pogan.
Żydowska tradycja, w której Paweł też się wychował, coraz bardziej podkreślała, że usprawiedliwienie jest na podstawie uczynków, ale Paweł wraca do Starego Testamentu. Ewangelia Jezusa Chrystusa, jest Ewangelią Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba (por. Rz. 1:1).

Wcześniej Paweł pisał, że wierzący nie może chlubić się swoimi uczynkami (3:27), bo nie z uczynków, lecz tylko z wiary człowiek zostaje usprawiedliwiony. To dotyczy wszystkich, Żydów i chrześcijan z pogan, ale także Abrahama.
Jako dowód, że Abraham był usprawiedliwiony przez swoją wiarę, Paweł cytuje tekst ze Starego Testamentu mówiący o przymierzu Boga z Abrahamem, które dla Żydów jest wyjątkowo ważne (w. 3, cytat z I Mojż./Rodz. 15:6). To rozdział opisujący przymierze, które Bóg zawarł z Abrahamem. Przymierze związane jest z obietnicą potomstwa, które stanowić będzie wielki naród. Abraham staje się ojcem wybranego narodu. Obietnica ta była odnowieniem i potwierdzeniem wcześniejszego przymierza i obietnicy Bożej (I Mojż./Rdz. 12:1-3).
Abraham uwierzył Bogu a jego wiara została mu poczytana, jako sprawiedliwość. Wiara Abrahama była całkowitym zaufaniem Panu, jeśli chodzi o obietnicę.

Sprawiedliwość jest darem od Boga. Bóg daje Abrahamowi status sprawiedliwego, którego wcześniej sam z siebie nie posiadał. Bóg daje ten dar, jako reakcję na wiarę i zaufanie Abrahama.
Żydowscy rabinowie często rozumieli przymierze Boga z Abrahamem w świetle jego bezwzględnego posłuszeństwa, kiedy był gotów, aby ofiarować swego syna Izaaka (I Mójż./Rdz. 22) i twierdzili, że wiara Abrahama równa się jego posłuszeństwu, widzianemu, jako uczynek, za który Bóg go wynagrodził.
Tekst biblijny jednak tak nie mówi i Apostoł Paweł słusznie interpretuje, że Bóg deklaruje Abrahama sprawiedliwym tylko z powodu jego wiary. Nie ma żadnej różnicy w nauczaniu miedzy Starym a Nowym Testamentem.

Konsekwencją tego jest, że uczynki w żaden sposób nie przyczyniają się do sprawiedliwości i usprawiedliwienia. Sprawiedliwości nie można otrzymać, jako wynagrodzenie, lecz jest to tylko i wyłącznie wolny dar łaski od Boga, na który nie jesteśmy w stanie zasłużyć.

Według nauczania wielu rabinów (oraz też według poglądów wielu chrześcijan dzisiaj) usprawiedliwienie jest wynagrodzeniem za nasze uczynki. W tym przypadku człowiek miałby prawo na to i mógłby wymagać od Boga usprawiedliwienia. Paweł wyraźnie podkreśla: kto spełnia uczynki (w. 4), co można bardziej naturalnie tłumaczyć, jako kto pracuje, ma prawo na wynagrodzenie. Oznaczałoby to, że wszechmogący Bóg Stworzyciel miałby obowiązek dać sprawiedliwość każdemu człowiekowi na podstawie jego uczynków, ale Bóg Stworzyciel nie jest zobowiązany wobec stworzonego człowieka.
Implikowałby to też twierdzenie, że usprawiedliwienie nie jest darem łaski, gdyż łaska jest czymś, co otrzymujemy bez zasług, jako wolny dar od Boga.

Każdy człowiek jest wobec Boga bezbożnym grzesznikiem, który Go obraził i zasłużył na śmierć. Przez wiarę człowiek wyznaje, że nie ma nic dobrego w nim, że zasługuje tylko na karę. Tylko i wyłącznie, jako reakcja na taką wiarę Bóg może dać z łaski usprawiedliwienie, co oznacza przebaczenie grzechów i zbawienie.
Bóg przebacza nam nasze grzechy (w. 7-8, cytat z Psalmu 32:1-2), co znaczy, że nie poczytuje nam ich, czyli Bóg traktuje nas, jakbyśmy nie grzeszyli, traktuje nas jako sprawiedliwych.

Błogosławieństwo, którym jest usprawiedliwienie, jest przeznaczone nie tylko dla obrzezanych, czyli tylko dla Żydów. Paweł cytuje inny tekst mówiący o Abrahamie, który udowadnia, że Abraham został usprawiedliwiony na podstawie wiary, nie na podstawie obrzezania lub innych uczynków.
Abraham został usprawiedliwiony, kiedy był jeszcze nieobrzezany (I Mojż./Rdz. 15:6). Abraham obrzezał się dopiero wiele lat później (między I Mojż./Rdz. 15 a 17 jest przynajmniej 15 lat; por. 16:16 i 17:1). 

Jakie jest, zatem znaczenie obrzezania? Jest to znak (pieczęć) usprawiedliwienia (w. 11). W Księdze I Mojżeszowej (Rodzaju) obrzezanie jest znanym znakiem przymierza (I Mojż. /Rdz. 17:11, por. Dz. Apostolskie 7:8). Oznacza to, że obrzezanie potwierdza dokonany fakt usprawiedliwienia z wiary, więc obrzezanie potwierdza wiarę, którą Abraham już miał zanim się obrzezał (por. 1 Kor. 9:2, gdzie Paweł nazywa Koryntian pieczęcią w sensie potwierdzenia jego apostolstwa).
Obrzezanie potwierdziło status Abrahama, jako sprawiedliwego, status, którego nie miał od siebie, lecz tylko i wyłącznie niezasłużenie z łaski przez swoją wiarę.
Dlatego obrzezanie nie ma znaczenia bez wiary; obrzezanie nie czyni z kogoś wierzącego i nie nadaje szczególnego statusu, lecz tylko potwierdza status, który obrzezany człowiek wcześniej już posiadał.

Abraham był przez Żydów postrzegany, jako ekskluzywny ojciec tylko dla żydowskiego narodu, między innymi na podstawie obrzezania, co implikowało, że ktoś może stać się dziedzicem Abrahama tylko poprzez stanie się Żydem, wejście do narodu, poprzez naturalne urodzenie lub ewentualnie poprzez świadomą decyzję i związane z tym obrzezanie (chociaż według rabinów prozelici, którzy stali się Żydami nie przez urodzenie, nie mieli prawa nazywać Abrahama ojcem).
Apostoł Paweł ostro atakuje żydowski ekskluzywizm: Abraham jest ojcem każdego, kto uwierzy. Poganin, który uwierzy w Jezusa Chrystusa nie musi najpierw stać się Żydem (przez obrzezanie i trzymanie się Zakonu), aby móc należeć do ludu Bożego (por. Dz. Apostolskie 15).
Każdy, kto wierzy może nazywać Abrahama swym ojcem.

Wierzący nie jest zbawiony na podstawie swojego obrzezania lub chrztu, lecz tylko na podstawie swojej wiary, której obrzezanie (lub chrzest) jest potwierdzeniem.


 
  



05 January 2015

Księga Rodzaju / I Mojż. 17:1-4



Studium Biblijne

Wcześniej czytaliśmy o obietnicy, którą Bóg dał Abrahamowi oraz przymierzu, które Bóg bezwarunkowo zawarł z nim (I Mojż. 12 i 15).
Teraz Bóg odnawia swoją obietnicę i przymierze, ale tym razem określa warunki. Bóg jest wierny, ale wymaga wierności i wiary od Abrahama oraz jego potomstwa.

Struktura rozdziału to tzw. chiazm (Greidanus, p. 160).

A   Abraham ma 99 lat (w. 1a)
   B   Pan objawia się Abrahamowi (w. 1b)
     C   Bóg mówi (w. 1b)
       D   Pierwsze przemówienie Boga (w. 1b-2)
         E   Abraham pada na oblicze (w. 3a)
           F   Drugie przemówienie Boga: zmiana imienia (w. 4-8)
             G   Trzecie przemówienie Boga: warunkiem przymierza jest obrzezanie 
                   (w. 9-14)
           F’  Czwarte przemówienia Boga: zmiana imienia (w. 15-16)
         E’  Abraham pada na oblicze (w. 17)
       D’  Piąte przemówienie Boga (w. 19-21)
     C’  Bóg przestaje mówić (w. 22a)
   B’  Bóg odchodzi od Abrahama (w. 22b)
A’  Abraham ma 99 lat (w. 24-25)

Słowo kluczowe: przymierze (hebr. berit, 13 razy) i obrzezanie (10 razy) oraz czasownik dać (hebr. ntn).


Przymierze
Abraham ma 99 lat, a więc Ismael ma 12 lub 13 lat, wiek, w którym chłopiec wchodzi w dorosłość. Ismael nie jest obiecanym potomkiem Abrahama, z którym Bóg wiąże szczególne błogosławieństwo.
Minęło trzynaście lat od sytuacji opisanej w poprzednim rozdziale (16:16); dodatkowe lata, które pokazały, że Saraj jest naprawdę niepłodna, lata w których Abraham skupił swoją nadzieję na Ismaelu jako potomku.

PAN ukazał się Abrahamowi. Jest to jedyne miejsce w tym rozdziale, gdzie znajdujemy Imię Pana: JHWH. Pan jest Bogiem wszechmogącym (hebr. ‘el šadaj), Bogiem, Który rządzi, który ma moc, aby niepłodnej Saraj dać potomstwo.

Zanim Bóg zawiera na nowo przymierze stawia warunki: wymaga całkowitego i bezwarunkowego posłuszeństwa. Abraham ma trwać w społeczności z Bogiem (dosł.: chodź przede mną), co oznacza, że całe jego życie powinno być skierowane i skupione na Bogu i jego wymaganiach. Abraham ma chodzić z Bogiem, jak Henoch i Noe (5:22-24; 6:9). Na każdym kroku, przy każdej czynności i przy każdym wypowiadanym słowie, Abraham ma świadomość, że żyje w obliczu Boga.
Abraham ma być doskonały. Hebrajski wyraz oznacza cały lub całość, bez skazy, doskonały nie w sensie bez grzechu, lecz pełnej relacji z Bogiem, w szczerości i uczciwości wobec Niego, co oczywiście implikuje posłuszeństwo, a więc ucieczkę od grzechu.
To dotyczy także dzisiaj każdego wierzącego. Tylko, jeśli wierzący jest całkowicie posłuszny, może doświadczyć błogosławieństwa przymierza. 

W ten sposób Bóg ustanawia (dosł.: daje) przymierze z Abrahamem. Przymierze jest całkowicie inicjatywą Bożą, ale wszyscy partnerzy w przymierzu mają obowiązki: Pan (w. 4-8), Abraham (w. 9-14) i Saraj (w. 15-16).
Abraham pada na ziemię, to typowy akt uwielbienia (por. III Mojż. 9:24; Joz. 5:14; Ez. 1:28).

Nowe imię
W starożytnym świecie imiona miały inne znaczenie niż obecnie. Imię wskazywało na charakter i cel życia osoby noszącej konkretne imię. Imię Abram oznacza wywyższony ojciec. Nowe imię Abraham (w. 4) jest grą słów oznaczających ojca (‘ab) i tłum (ham), które można tłumaczyć jak: ojciec wielu, lub ojciec tłumów.
W starożytnym bliskim wschodzie otrzymanie nowego imienia oznaczało początek nowej ery. Np. kiedy król zmienił politykę państwa, często symbolicznie przyjmował nowe imię. Poza tym, nadawanie imienia oznaczało władzę i moc nad tą osobą. Bóg daje nowe imię, co oznacza, że zaczyna się nowa era w życiu Abrahama, oraz jest jednocześnie gwarancją, że Bóg spełni to, co obiecał. Każdy raz, kiedy ktoś wołał Abrahama po imieniu, przypominało mu to obietnicę Bożą.

Obietnicą związaną ze zmianą imienia jest to, że Abraham będzie ojcem wielu narodów, zarówno biologicznym jak i duchowym. Biologicznie z Abrahama pochodzi wiele narodów: potomstwo Ketury (25:1-4), potomstwo Ismaela (25:12-18), potomstwo Edoma (rozdz. 36) i Izrael.
Zarówno Psalmista jak i Apostoł Paweł interpretują tekst tak, że potomstwo dotyczy także pogan, którzy staną się potomkami Abrahama (Ps. 87:4-6; Rz. 4:16-17; Gal. 3:15-19).

Obietnica licznego potomstwa (w. 6) jest związana z zadaniem człowieka danym mu już w raju, i powtórzonym Noemu, mianowicie, aby zapełnić ziemię (1:28; 9:1, 7). Abraham jest nowym Adamem i nowym Noem, z którym Bóg zaczyna na nowo. Różnicą jest to, że dla Adama i Noego był to rozkaz, a dla Abraham to obietnica. Tak jak Adam i Noe, w Abrahamie Pan zaczyna nową erę w historii świata i historii zbawienia. Bóg nakazał Adamowi i Noemu rozmnożyć się, a to zostaje w pełni spełnione w potomstwie Abrahama.

Królowie będą pochodzić od Abrahama. Już wcześniejsze obietnice wielkiego narodu implikowały króla (12:1-3). Już od początku wiadomo było, że Izrael będzie miał króla, choć rzadko o tym czytamy w Pięcioksięgu (I Mojż. 17:16; 35:11; 49:10; IV Mojż. 24:17; V Mojż. 17:14-20; 28:36).

Potomstwo
Tu (w. 7) po raz pierwszy czytamy, że Bóg zawiera przymierze nie tylko z Abrahamem, ale też z jego potomstwem, po śmierci Abrahama przymierze nie przestaje istnieć. To przymierze wieczne, podobnie jak przymierze z Noem (9:9, 11, 16).
Czytamy też pierwszy raz o celu przymierza: abym był Bogiem twoim i potomstwa twego. Wszechmogący Bóg Stworzyciel wybrał w swojej suwerennej woli Abrahama i jego potomstwo, aby mieć unikalną relację z nimi (por. II Mojż. 4:16; 6:7; III Mojż. 11:45; 26:12, 45). Bóg chce chronić swoich ludzi i dać im życie oraz wszystko czego potrzebują (por. 17:8; Jer. 24:7; 31:33; Ez. 34:30-31; Oz. 2:1; Zach. 8:8).

Bóg daje ziemię Kanaan w wieczne posiadanie (por. 12:1, 7; 15:18). Warunkiem jest życie z Bogiem (w. 8-9).  Kiedy Izrael był niewierny stracił ziemię, a Bóg ich wyprowadził na wygnanie babilońskie. Ale jednocześnie było to dla Izraela powodem nadziei, że Bóg odda im ziemię z powrotem, jak obiecali prorocy.
Przymierze jest wyłącznie inicjatywą Bożą, ale Bóg wymaga potwierdzenia przymierze od Abrahama.

Obrzezanie
Obrzezanie było rytuałem, zwyczajem wielu kultur świata. W czasie Abrahama było zwyczajem w Egipcie oraz wśród ludzi żyjących w Kanaanie i okolicach (Jer. 9:24-25), chociaż nie dotyczy to  wszystkich (np. Filistyńczycy nie praktykowali tego, por. Sędz. 14:3). Obrzezanie nie był praktykowane także w Mezopotamii, skąd pochodził Abraham. W innych kulturach obrzezanie zazwyczaj następowało dopiero wtedy, kiedy chłopiec był nastolatkiem, prawdopodobnie, by pokazać, że już jest dorosły lub jako (rytualne) przygotowanie do małżeństwa, bądź miało związek z magią.
Obrzezanie Abrahama jest zwyczajem unikalnym, ponieważ ma wyraźną podstawę teologiczną. Nie znamy innych kultur gdzie obrzezanie miałoby znaczenie czysto teologiczne.

Obrzezanie jest znakiem przymierza, ma przypominać ciągle o przymierzu, tak jak tęcza jest znakiem Bożym przymierza z Noem, przypominającym, że Bóg już nigdy nie zniszczy ziemi (9:14-16).
Izrael znał więcej znaków, jak np. coroczne święto Paschy to znak, przypominający wyzwolenie Izraela z Egiptu i to, że Izrael miał trzymać się zakonu (II Mojz. 13:9; por. V Mojż. 6:8; 11:18). Szabat jest znakiem, że Izrael jest Bożym świętym ludem (II Mojż. 31:13).
Obrzezanie oznacza, że Abraham jest święty, odosobniony dla Boga. Przymierze jest związane z obietnicą potomstwa, a męski organ prokreacji jest poświęcony Bogu (por. V Mojż. 30:6; Jer. 4:4).
Obrzezanie ma przypominać o statusie ludu Bożego, jako szczególnego, wybranego narodu, z którym Bóg chce żyć w szczególnej relacji, ale także przypomina Abrahamowi i jego potomstwu o tym, że ma żyć w posłuszeństwie. Przez obrzezanie Abraham wyraził posłuszeństwo i chęć życia w obliczu Bogu (w. 2) aby strzec drogi Pana i zachować sprawiedliwość i prawo (18:19).

Dzieci mają zostać obrzezane w ósmym dniu życia, co jest całkiem inne niż w innych kulturach. Teraz wiemy, że dzieci, które przed ósmym dniem zostaną obrzezane, potrzebują lekarstwo (witaminę K), aby przeżyć operację. Ósmy dzień życia jest z medycznego punktu widzenia najlepszym dniem obrzeżanie.
Tak jak obietnicy przymierze dotyczy cały potomstwo Abrahama, tak tez warunek: obrzeżanie.

Przymierze
Tak jak obrzezanie jest nieodwracalnym znakiem na całe życie, tak przymierze będzie na zawsze i nieodwracalne. Pojedynczy ludzie mogą być nieposłuszni, nie obrzezać się, w tym wykluczając siebie ze wspólnoty przymierza, ale Bóg zachowuje swoje przymierze ze swoim ludem.
Nawet, kiedy cały Izrael staje się niewierny, Bóg może karać, wyprowadzając ich na wygnanie, ale zawsze jest droga powrotna poprzez nawrócenie, co prowadzi do odnowienia (III Mojż. 26:40-45, V Mojż. 30:1-10).

Tekst mówi dosłownie (w.14), że każdy, kto nie odcina napletek, sam będzie odcięty od ludu… Człowiek ma wybór: albo sam odcina swój napletek, albo zostanie odcięty całkowicie, co oznacza śmierć. Ten, kto jest nieposłuszny nie ma prawa być w przymierzu z Bogiem i zasługuje na wieczną karę.
Brak posłuszeństwa nie oznacza końca przymierza, gdyż Bóg jest wierny i nigdy nie łamie go, tylko nieposłuszni już nie mają udziału w nim. Zawsze jednak jest szansa na powrót przez nawrócenie się.

Obietnica dla Sary
Po obietnicy danej Abrahamowi, Bóg daje obietnicę Sarze (w. 15-16) i pierwszy raz twierdzi jednoznacznie, że potomek będzie jej dzieckiem.  
Sara gra ważną rolę w Biblii, co jest podkreślone przez fakt, że jest jedyną kobietą w Biblii, której imię zostaje zmienione i której wiek w chwili śmierci zostaje podany (23:1).
Tak jak dla Abrahama, tak i dla Sary zaczyna się nowe życie, symbolizowane przez nowe imię. Znaczenie imienia nie jest do końca jasne. Zarówno Saraj jak i Sara są prawdopodobnie wariantami wyrazu oznaczającego księżniczkę. Królowie, których Bóg obiecał (w. 6) będą potomkami Sary.

Abraham znowu pada na ziemię, jako znak uwielbienia (w. 17), ale jednocześnie śmieje się. Zmiana imienia i nakaz obrzezania musiały być bardzo dziwne dla Abrahama, zbyt trudne, aby uwierzyć.
Wyraz tłumaczony, jako roześmiał się, brzmi po hebr. jicak, co jest hebrajską formą imienia Izaak. Przez swoją reakcję, Abraham niechcący potwierdza to, co Bóg mówi, bo dokładnie takie będzie imię syna: Izaak, co znaczy on się śmieje lub: on się śmiał. Konstrukcja zdania w hebrajskim tekście jest nieco dziwna i nielogiczna, co wskazuje w subtelny sposób na zdziwienie Abrahama. Abraham jest tak zdziwiony, że wypowiada się niegramatycznie.

Wiara i posłuszeństwo
Abraham jest sceptyczny, czyżby Sara jeszcze mogłaby urodzić syna? Ale poza tym sytuacja staje się bardziej skomplikowana dla Abrahama; co z Ismaelem?
Prośba Abrahama wyraża jego niewiarę. Prosi o błogosławieństwo dla Ismaela, ale właściwie prosi Boga o to, aby jednak Ismael mógł być tym obiecanym potomkiem. Abraham w swojej niewierze zaprzecza Bogu.

Bóg na to ostro napomina Abrahama (w. 19-22): nie Ismael, lecz syn z Sary będzie obiecanym potomkiem. Abraham wątpi i śmieje się, ale Bóg daje mu syna. Izaak przez swoje imię przypomina przez całe życie fakt, że Abraham i Sara śmiali się a być może także fakt, że Ismael szydził z Izaaka (co też jest znaczeniem czasownika śmiać się). Jednocześnie narodziny Izaaka stają się powodem ogromnej radości (21:1-7; Rz. 4:19-21).
Bóg jest łaskawy. Ismael urodził się z powodu grzechu i braku wiary Abrahama (16:1-4), ale Bóg go też pobłogosławi. Ismael jest wykluczony z przymierza, ale mimo to będzie ojcem dwunastu książąt, tak jak Izrael będzie miał dwanaście plemion. Abraham rzeczywiście będzie ojcem wielu narodów.

Abraham jest wierny, posłuszny i czyni jak Bóg mu nakazuje. Tego samego dnia Abraham obrzezuje wszystkich mężczyzn w swoim domostwie. Tekst dokładnie powtarza, kto jest obrzezany, aby pokazać, że Abraham, czyni dokładnie tak jak Bóg mu nakazał (por. w. 12) dokonując bardzo bolesnego obrzezania każdego mężczyzny.
Ten dzień jest nowym początkiem dla Abrahama i jednym z kluczowych dni w historii świata, podobnie jak dzień, w którym Noe wsiadł do arki lub dzień wyjścia z Egiptu. Mówiąc o tych wszystkich ważnych wydarzeniach użyto tego samego słowa (I Mojż. 7:13; II Mojż. 12:17).
Tak jak Zielone Święta (Dz. Ap. 2) są w pewnym sensie narodzinami Kościoła Nowego Testamentu, tak to wydarzenie można postrzegać, jako narodziny ‘Kościoła’ Starego Testamentu.

Teologia przymierza
W rozdz. 15 czytamy, że Pan zawarł przymierze z Abrahamem, i obiecał mu, że będzie ojcem wielkiego narodu oraz, że da mu ziemie Kanaan. W tym rozdziale, Bóg powtarza obietnicę ziemi i potomstwa.
Znowu Bóg wiąże obietnicę z błogosławieństwem dla wielu narodów (w. 4-7; por. 12:3). Królowie z potomstwa Abrahama będą rządzić narodami (V Mojż. 17:14-20; por. Neh. 9:7-8).

W rozdz. 15 Abraham był tylko biernym partnerem przymierza, do którego Bóg bezwarunkowo się zobowiązywał, podobnie jak w przypadku przymierza z Noem (9:1-17). Teraz Bóg wymaga od Abrahama i jego potomstwa trzymania się warunków przymierza pod karą odcięcia, co oznacza śmierć.
Dopiero, kiedy Abraham pokazuje, że przyjmuje warunki przymierza, jest wierny i posłuszny, udowadniając to przez gotowość ofiarowania syna Izaaka, Bóg przysięga, że spełni przymierze (22:15-18).
Można tylko doświadczyć błogosławieństwa przymierza, jeśli żyjesz w obliczu Bożym. Te warunki zostaną bardzo jasno wyartykułowane w przymierzu Mojżeszowym (III Mojż. 26; V Mojż. 28).

Kiedy Izrael żył na wygnaniu w Babilonie, jako skutek nieposłuszeństwa prorocy ogłosili, że Bóg obiecuje, że zawiera nowe przymierze z Izraelem, w którym wypisze zakon w sercach (Jer. 31:31-34). Wtedy lud Boży będzie posłuszny (Jer. 31:31-37; 32:40; Ez. 16:60; 37:26). W tym nowym przymierzu rzeczywiście wszystkie narody świata będą błogosławione (Iz. 55:3; 61:8).
Ostateczne przymierze zostaje spełnione w Jezusie Chrystusie (Łk. 20:20; Mt. 26:27-28). Chrystus jest Pośrednikiem nowego przymierza(Hebr. 9:15; por. Ef. 3:6) a w Nim wszystkie narody zostaną włączone do przymierza (Dz. Ap. 15:16-18; Ef. 3:1-6; Heb. 8:8-15).

Obrzezanie i chrzest.
Obrzezanie było podstawowym znakiem przymierza, które było dokonane na organie prokreacji, wskazując na to, że dzieci także są odosobnione i święte dla Boga.
Stary Testament już mówi o obrzezaniu serc (III Mojż. 26:41; V Mojż. 10:16; 30:6; Jer. 4:4). Obrzezanie fizyczne nie miało żadnego duchowego znaczenia, jeśli serce nie było obrzezane (Jer. 31), co oznacza nawrócenie i wiarę.
Apostoł Paweł ciągle na nowo podkreśla, że decydującym jest bycie w Chrystusie, relacja z Bogiem w Chrystusie (Rz. 2-4).  Albowiem nie ten jest Żydem, który jest nim na zewnątrz, i nie to jest obrzezanie, które jest widoczne na ciele, ale ten jest Żydem, który jest nim wewnętrznie, i to jest obrzezanie, które jest obrzezaniem serca, w duchu, a nie według litery; taki ma chwałę nie u ludzi, lecz u Boga (Rz. 2:28-29).
Nie tylko w Nowym, ale i też w Starym Testamencie jest bardzo jasnym, że zbawiony jest tylko ten, którego serce jest obrzezane, czyli tylko ten, kto się nawróci, uwierzy i żyje w obliczu Pana. Tylko nawrócony człowiek spełnia warunki przymierza (V Mojż. 10:16; 30:6; Jer. 4:4; Ez. 44:7-9).

Dzisiaj przynależność do ludu Bożego nie jest definiowane przez potomstwo Abrahama, lecz poprzez relację z Jezusem Chrystusem, Który jest jedynym Potomkiem Abrahama, który w pełni spełnił wszystkie obowiązki przymierza. Dlatego każdy, kto jest w Chrystusie, jest potomkiem Abrahama przez wiarę (Rz. 4:1-15).
W Chrystusie Bóg dał nowe przymierze, i daje każdemu, kto w Nim jest Ducha Świętego, który obrzezuje serce (Jer. 31:31-34; Rz. 2:28-29; 2 Kor. 3:2-6; Gal. 6:15). Krew Jezusa została wylany raz na zawsze za wszystkie nasze grzechy, dlatego nie musimy już wylewać krwi w rytuałach jak ofiary lub obrzezanie.
Pierwszy Synod Apostołów jasno deklarował, że chrześcijanie z pogan nie muszą się obrzezywać (Dz. Ap. 15:1-29). W Chrystusie nie ma już różnic miedzy Żydem a Grekiem, a przynależność do Chrystusa jest wyrażana przez chrzest (Gal. 3:27-29; por. Kol. 2:11-14). Obrzezanie straciło w tym swoje znaczenie, co wielokrotnie podkreśla Apostoł Paweł (np. Gal. 6:15).

Nowe przymierze ma nowy znak: chrzest, który wskazuje na duchową rzeczywistość, mianowicie, obrzezanie serca ochrzczonego człowieka. To obrzezanie uczyniony przez samego Chrystusa (Kol. 2:11). Chrzest jest symbolem przynależności do Kościoła, do nowego przymierza z Bogiem, oraz jest symbolem dokonanego oczyszczenia z grzechów (Rz. 6:1-14; 11:16; 1 Kor. 7:14; Kol. 2:11-12; 1 Piotra 3:20). Dlatego chrzest zawsze oznacza, że ochrzczony człowiek żyje w obliczu Boga i jest nawrócony.

Błogosławieństwo dla narodów
Psalm 78 mówi, ze Rahab i Babilon należą do Boga. W Starym Testamencie błogosławieństwo nigdy nie było ekskluzywne, tylko dla Izraela, dla biologicznych potomków Abrahama.
W Chrystusie wszystkie narody są błogosławione, każdy, kto jest w Chrystusie jest błogosławiony. Poganie nie przyjdą do Abrahama przez obrzezanie, lecz poprzez wiarę, tak jak Abraham też był zbawiony nie przez obrzezanie, lecz poprzez swoją wiarę, którą posiadał, zanim został obrzezany.
Obietnica, że Abraham będzie ojcem wielu narodów, została spełniona w Jezusie Chrystusie, który  wysłał Apostołów na krańce świata, aby czynili uczniów we wszystkich narodach (Mt. 28:19; por. Rz. 4:16-17; 15:8-12).
Jezus Chrystus jest ostatecznym Królem, który pochodzi od Abrahama (w. 6; 49:8-12) i w Nim wierzący nie otrzymają Kanaanu, lecz całą nową ziemię w dziedzictwie.