Showing posts with label VI przykazanie. Show all posts
Showing posts with label VI przykazanie. Show all posts

30 November 2017

Kara śmierci



Dlaczego Biblia zaleca karę śmierci, skoro w Dekalogu zabrania zabójstwa?

Gdyby Dekalog zabraniał wszelkiego rodzaju pozbawienia kogoś życia, Bóg sam sobie by zaprzeczał, gdyż w innych miejscach nakazuje zabicie ludzi, jako karę za ich straszne grzechy. Wiemy jednak, że Bóg nie kłamie a Jego Słowo sobie nie zaprzecza.
  
Przyjrzyjmy się szóstemu przykazaniu Dekalogu. W wielu przekładach Biblii oryginalne hebrajskie słowo zostało przetłumaczone: nie zabijaj, co może sugerować, że chodzi o wszelkiego rodzaju zabicie. Hebrajski tekst VI przykazania używa słowa, które oznacza: zabijać, mordować, zabijać z egoistycznych powodów. Wyraz ten jednoznacznie oznacza zabójstwo z premedytacją, z powodu nienawiści lub złośliwości. Oryginalny hebrajski wyraz nie oznacza przypadkowego lub niezaplanowanego zabójstwa i też nie oznacza zabicia, jako kary lub wroga podczas bitwy. Dla Izraelity było to bardzo jasnym: nigdy sam nie możesz decydować o pozbawieniu kogoś życia.

Biblia naucza, że grzech morderstwa ma początek w sercu. Zdarzają się przypadki zabicia kogoś, bez uprzedniego zamiaru, w afekcie, z powodu nieuwagi, lekceważenia lub wypadku (czyli: nieumyślne uśmiercenie). W takich sytuacjach nie było zamiaru pozbawienia kogoś życia i często nie istniała nienawiść lub złośliwość przeciw drugiej osobie.
Zabójstwo w takich sytuacjach jest oczywiście także grzechem. Dekalog natomiast mówi o czymś więcej, o tym, co jest w sercu. Zabójstwo z premedytacją nigdy nie zdarza się nagle, zawsze zaczyna się w sercu i tam jest problem. Według Słowa Bożego zabójstwo jest czymś więcej niż tylko fizycznym zakończeniem czyjegoś życia. Już nienawiść i złośliwość oznacza zabójstwo.

Pan Jezus potwierdza, że w przykazaniu VI chodzi o coś więcej niż tylko fizyczne zabicie kogoś. Chodzi o nastawienie serca (Ew. Mateusza 5:21-26). Czytamy to także w innych miejscach: Każdy, kto nienawidzi brata swego, jest zabójcą, a wiecie, że żaden zabójca nie ma w sobie żywota wiecznego (1 Jana 3:15).

Kara śmierci
Powyżej rozważaliśmy kwestię zabójstwa dokonanego przez osobę prywatną. Biblia mówi też o pozbawieniu życia przez państwo w imieniu całego ludu lub społeczeństwa. Przy tym jest to zawsze kara za poważne przestępstwa.
Kara jest konsekwencją grzechu oraz wyrazem sprawiedliwości. Nie każdy może ustalać i wymierzać karę, lecz tylko ten, kto posiada autorytet i władzę nad ukaranym.

Według Prawa Mojżeszowego kara śmierci miała zostać wymierzana za różne rodzaje grzechów.
Np. za zabicie (III Mojż. 24:17; IV Mojż. 35:16-21, 30-35; V Mojż. 17:6), za cudzołóstwo (III  Mojż. 20:10; V Mojż. 22:21-24), kazirodztwo (III Mojż. 20:11-14), zezwierzęcenie (II Mojż. 22:19; III Mojż. 20:15-16), stosunek homoseksualny (III Mojż. 18:22; 20:13), gwałt (V Mojż. 22:25), fałszywe świadectwo lub oskarżenie (V Mojż. 19:16-20), porwanie (II Mojż. 21:16; V Mojż. 24:7), cudzołóstwo córki kapłana (III Mojż. 21:9), czarnoksięstwo (II Mojż. 22:18), ofiarowanie ludzi (III Mojż. 20:2-5), pobicie lub przeklinanie matki lub ojca (II Mojż. 21:15, 17; III Mójż. 20:9), krnąbrność niepoprawnego młodzieńca (V Mojż. 21:18-21), bluźnierstwo (III Mojż. 24:11-14, 16,23), lekceważenie szabatu (II Mojż. 35:2; IV Mojż. 15:32-36), fałszywe proroctwo (V Mojż. 13:1-10), ofiarowanie fałszywym bogom (II Mojż. 22:20), pogardę dla kapłana lub sędziego (V Mojż. 17:12).

W większości przypadków podanych przez Prawo Mojżeszowe można było wykupić się od kary śmierci przez zapłacenie kary pieniężnej. Wyjątek stanowiło morderstwo. Karą za morderstwo była kara śmierci, której nie można było odkupić w inny sposób.   
31 Nie wolno wam też przyjmować okupu za życie zabójcy, którego uznano za winnego śmierci. Winien on bowiem ponieść śmierć. 32 Nie wolno wam też przyjmować okupu za tego, kto zbiegł do miasta swego schronienia, aby mógł powrócić i mieszkać w swej ziemi, zanim umrze najwyższy kapłan. 33 Nie bezcześćcie ziemi, w której mieszkacie! Krew bowiem bezcześci ziemię, a ziemi nie można oczyścić od krwi, która na niej została przelana, inaczej jak tylko krwią tego, który ją przelewa (Ks. Liczb / IV Mojż. 35:31-33)

Jest to podobne do tego, co czytamy wcześniej w Biblii, kiedy Bóg mówi do Noego:
5 Będę też żądał krwi waszej, to jest dusz waszych. Będę jej żądał od każdego zwierzęcia. A od człowieka będę żądał duszy człowieka, za życie brata jego. 6 Kto przelewa krew człowieka, tego krew przez człowieka będzie przelana, bo na obraz Boży uczynił człowieka (Ks. Rodzaju / I Mojż. 9:5-6).

Kary śmierci przewidywane w Prawie Mojżeszowym wynikały w wielu przypadkach ze świętości Izraela jako narodu Bożego, dlatego nie można stosować ich bezpośrednio w ten sam sposób dzisiaj, gdyż nie żyjemy w teokracji jak Izrael w czasie Starego Testamentu.
Jednak kara śmierci za morderstwo stanowi coś innego. Prawo Mojżeszowe zostało nadane narodowi wybranemu. Ale Bóg mówi już do Noego o karze śmierci dla mordercy w kontekście przymierza nie tylko z wybranym narodem, lecz z całym stworzeniem. To uniwersalna zasada, która dotyczy każdego człowieka, wierzącego czy nie.

Nowy Testament nie anuluje kary śmierci. Apostoł Paweł pisze o zadaniu państwa, które nosi miecz:
Chcesz się nie bać władzy? Czyń dobrze, a będziesz miał od niej pochwałę; 4 jest ona bowiem na służbie u Boga, tobie ku dobremu. Ale jeśli czynisz źle, bój się, bo nie na próżno miecz nosi, wszak jest sługą Boga, który odpłaca w gniewie temu, co czyni źle (Rzymian 13:3b-4; por. Dz. Ap. 25:11).

Pokrzywdzony sam nie ma prawa się zemścić, gdyż zemsta należy do Pana (Ks. Powt. Prawa / V Mojż. 32:35; Rzymian 12:19; Hebrajczyków 10:30). Bóg wymaga sprawiedliwości, a jeśli ktoś na podstawie osobistych krzywd wyrządzonych mu przez przestępce sam wymierzy karę, nie jest to sprawiedliwością, lecz jego prywatną zemstą.
Grzech powinien zostać ukarany. Dlatego Słowo Boże wymaga, aby państwo w imieniu ofiar i społeczeństwa wymierzyło sprawiedliwą karę przestępcy. To nie tylko prawo państwa, lecz jego obowiązek.

Każdy człowiek został stworzony na obraz Boga. Zabicie człowieka oznacza zniszczenie obrazu Boga na ziemi. Dlatego potrzebna jest tu stosowna kara. Kara śmierci jest wyrazem sprawiedliwości Bożej: życie za życie. Ten, kto celowo zabrał komuś innemu życie, sam już nie ma prawa na życie na tej ziemi.
Kara śmierci nie oznacza lekceważenia życia, lecz jest wyrazem najwyższego szacunku dla życia człowieka.

We współczesnych społeczeństwach istnieje dość silny opór przeciwko karze śmierci. Uznaje się, że kara ta jest nieludzka i niemoralna. Jednak ci, którzy tak uważają, nie rozróżniają między życiem zabitego (ofiary) oraz życiem mordercy. Morderca zabrał czyjeś życie a Biblia uczy, że przez to już nie ma prawa do życia, jak inni ludzie.
Kara śmierci nie jest wyrokiem ostatecznym, oznacza koniec życia mordercy na tej ziemi, ale ostatecznie oznacza to, że ziemskie władze oddają go w ręce Boga na sądzie ostatecznym.

W krajach europejskich w wymierzeniu kary przez sądy przeważa element repatriacji i pomocy przestępcom a sprawiedliwość i pomoc dla ofiar jest nieraz lekceważona. Jednak nie możemy zapomnieć, że fundamentalnym elementem kary jest sprawiedliwość. Kara powinna boleć, inaczej wcale nie jest karą.
Morderca zrobił coś strasznego, czego w żaden sposób nie może naprawić. Niezależnie od kary, którą dostaje przestępca, rodzina ofiary nigdy nie otrzyma go z powrotem, musi do końca życia żyć z konsekwencjami grzechu mordercy.
Głównym celem kary nie jest odstraszenie lub naprawienie charakteru przestępcy, lecz wymierzenie sprawiedliwości: przestępca musi doświadczyć konsekwencji swego grzechu.
Z pewnością nie będziemy nigdy posiadać doskonałego wymiaru sprawiedliwości na tej ziemi. Ludzcy sędziowie nie są wolni do pomyłek. To jednak nie zmienia zasady, danej nam przez Stwórcę: grzech powinien zostać ukarany, a grzech morderstwa jest szczególnym grzechem, który należy karać w szczególny sposób.

14 July 2013

Księga Rodzaju (1 Mojż.) 9,1-7



1 I pobłogosławił Bóg Noego i synów jego, i powiedział do nich: Rozradzajcie się i rozmnażajcie, i napełniajcie ziemię. 2 A bojaźń i lęk przed wami niech padnie na wszystkie zwierzęta ziemi i na wszelkie ptactwo niebios, na wszystko, co się rusza na ziemi i na wszystkie ryby morskie; wszystko to oddane jest w ręce wasze. 3 Wszystko, co się rusza i żyje, niech wam służy za pokarm; tak jak zielone jarzyny, daję wam wszystko. 4 Lecz nie będziecie jedli mięsa z duszą jego, to jest z krwią jego. 5 Będę też żądał krwi waszej, to jest dusz waszych. Będę jej żądał od każdego zwierzęcia. A od człowieka będę żądał duszy człowieka, za życie brata jego.
6 Kto przelewa krew człowieka,
tego krew przez człowieka będzie przelana,
bo na obraz Boży uczynił człowieka.
7 Wy zaś rozradzajcie się i rozmnażajcie!
Niech zaroi się od was ziemia i niech was będzie dużo na niej!



Życie człowieka jest w zasadzie dobre i należy je chronić, bo Bóg sam stworzył człowieka ku swojej chwale. To ogromny kontrast z mitami starożytności. W mezopotamskich mitach czytamy, że człowiek został stworzony jako niewolnik bogów. Czytamy dalej o przeludnieniu na ziemi, problemie który bogowie chcieli rozwiązać przez potop, a także poprzez niepłodność kobiet i wysoką śmiertelność wśród dzieci. Mity pogańskie okazują się okrutne i dalekie od objawienia jedynego prawdziwego Boga, którego znajdujemy w Biblii.
Bóg, Który objawia się w Biblii nie chce zabijać ludzi i Bóg nie widzi problemu w przeludnieniu na ziemi. Przeciwnie, Bóg chce, aby człowiek rozmnażał się i wypełnił całą Jego ziemię. Przez potop Bóg zniszczył stworzenie, ponieważ człowiek przez grzech je zniszczył (por. Ks. Rodzaju 6,12). Potop oznacza nowy początek, nową szansę dla stworzenia. Noe i jego rodzina znajdują się wychodząc z Arki w podobnej sytuacji jak Adam i Ewa w raju.
Pierwsze co czytamy po potopie, jest błogosławieństwo i obietnica Boga, że już nigdy nie będzie potopu.
Należy zatem fragment, który omawiamy, czytać w kontekście obietnicy Bożej, że już nigdy nie zniszczy ziemi (Ks. Rodzaju 8,20-22) oraz przymierza, które Bóg zawiera z całą ludzkością (Ks. Rodzaju 9,8-17).

Pierwszy i ostatni werset tego fragmentu mówią o nakazie rozmnażania się. Te wersety tworzą ramę wokół części środkowej. Mówią o błogosławieństwie, rozradzaniu i rozmnażaniu się w celu zapełnienia ziemi ludźmi. Podobnie jak Adam, Noe, a w nim cała ludzkość, otrzymuje zadanie, aby rozmnożyć się na całej ziemi.

Spożywanie mięsa
Tak jak w raju, mimo grzechu, człowiek nadal posiada władzę nad zwierzętami. Człowiek ma prawo zabijania zwierząt na potrzeby jedzenia, ale zwierzęta nie mają prawa, aby zabijać ludzi.
W raju człowiek mógł jeść wszelkie rośliny, owoce (Ks. Rodz. 1,29). Po upadku i po potopie, Bóg daje wszystko co żyje jako pokarm dla człowieka.
Zabierając zwierzęta do arki, Noe rozróżniał miedzy czystymi i nieczystymi (7,2), ale jeśli chodzi o jedzenie, Bóg teraz nie rozróżnia tego.
Potem Bóg daje Izraelowi bardzo dokładne przepisy dotyczące czystych zwierząt, które można jeść, a nieczystych, których jeść nie wolno. Te przepisy, jak wiele innych (jak np. zakaz mieszania dwóch rodzajów tkanin, mieszanie mleka i mięsa itd.) oznaczają odgraniczenie Izraela od pogan (Ks. Kapłańska 11; Ks. Powt. Prawa 14,3-21). Izrael jako święty naród, miał być inny niż poganie i oddzielony od nich.  
W Nowym Testamencie te przepisy już nie obowiązują (Ew. Marka 7,19; Dz. Apostolskie 10,9-16; 1 Tymoteusza 4,3). Choć zasada duchowa odróżnienia nadal istnieje, tylko w innej formie (2 Koryntian 6,14-18). Kościół Nowotestamentowy gromadzi ludzi pochodzących z każdego narodu. Jedzenie nie oznacza już granicy między świętym ludem Bożym a niewiernymi poganami.

Bóg pozwala człowiekowi jeść zwierzęta, pod jednym warunkiem: życie musi całkowicie wypłynąć z zwierzęcia, czyli, nie może być już krwi. Nie wolno jeść krwi. W Starym Testamencie krew jest jednoznaczna z życiem (por. Ks. Kapłańska 17,11). Zakaz jedzenia krwi oznacza respekt dla świętości życia. Każde życie jest w pewnym sensie święte, ponieważ sam Bóg jest jego Dawcą. Oznacza to też zakaz wyjmowania organów z żyjącego zwierzęcia – okrutna praktyka, którą mają niektóre ludy (np. wyciągają serce ze zwierzęcia od razu jedząc, sądząc, że daje to szczególną siłę).
Poza esencją siedzibą życia, krew ma jeszcze mocne znaczenie teologiczne, ponieważ przez wylanie krwi zostaje dokonane przebłaganie za grzechy, co umożliwia pojednanie z Bogiem. W kulcie ofiarnym jest to krew zwierząt a ostatecznie została wylana krew Chrystusa jako zapłata i zadośćuczynienie za nasze grzechy.
W Nowym Testamencie wszystkie te prawa zostały zawieszone. Jednak, aby nie obrażać Żydów, chrześcijanie nie jedli krwi (Dz. Apostolskie 15,19-21).
To, że człowiek może zabijać zwierzęta aby jeść nie oznacza więc pozwolenia na barbarzyństwo. Są nadal granice, człowiek powinien okazać respekt także dla życia zwierząt.

Obraz Boga
Człowiek został stworzony na obraz Boga (Ks. Rodz. 1,27) co jest naturalną podstawą godności człowieka. Tekst potwierdza, że mimo grzechu, człowiek nadal ‘zawiera’ obraz Boga. Dlatego człowiek jest unikalny i odróżniony od wszelkiego innego stworzenia. Człowiek jest ponad wszelkie zwierzęta lub inne stworzenia, ma unikalną pozycję w Bożym stworzeniu. Zabicie człowieka oznacza okradzenie go z jego godności i osobowości, okradzenie z życia, które sam Bóg Stworzyciel mu dał. Dlatego zabicie człowieka jest bardzo poważnym grzechem przeciwko Bogu.
Celem Boga w stworzeniu było, aby człowiek samowolnie poddał się Bogu, a zwierzęta poddały się człowiekowi (por. Izajasza 11,6-8). Ale zarówno człowiek jak i zwierzęta zgrzeszyły i już nie znają swojego miejsca w stworzeniu.
Dlatego potrzebne jest to, że zwierzęta są pełne lęku przed człowiekiem. Chroni to zarówno zwierzęta jak i ludzi, ponieważ gdyby tak nie było, zwierzęta stałyby się w grzesznym świecie zbyt dużym zagrożeniem dla człowieka i w tym dla nakazu Boga aby rozmnożyć się.

Kara śmierci
Jeśli życie zwierząt należy traktować z szacunkiem, to tym bardziej życie ludzkie. Można zabijać zwierzęta na potrzeby jedzenia, ale w żadnym przypadku nie można zabić człowieka.
Za zabicie zwierząt, także takie bez potrzeby, nie ma kary, ale za zabicie człowieka jest ostra kara.
Jeśli ktoś zabije człowieka, jest to przestępstwo przeciw zabitemu i jego rodzinie, ale przede wszystkim jest to przestępstwo przeciw samemu Bogu, ponieważ Bóg jest Dawcą życia, które morderca zabrał. Życie człowieka jest tak wartościowe dla Boga, że rekompensatą za zabicie może być tylko kara śmierci. To dotyczy zarówno ludzi jak i zwierząt.
Jeżeli zwierzę zabije człowieka, musi także zostać zabite jako kara (por. Ks. Wyjścia / 2 Mojż. 21,28-32).

Bóg nie daje możliwości ani pozwolenia na karę śmierci, lecz wymaga kary (por. Ks. Liczb 35,16-21; 35,22-28, por. też Ks. Powt. Prawa 21,7-9). Aż trzy razy czytamy w jednym wersecie (w. 5), że Bóg będzie żądał zapłaty za zabicie człowieka. Żądać oznacza wymagać rekompensaty.
Bóg chroni przy tym niewinnych. Dlatego nie można za łatwo wymierzać kary; muszą być przynajmniej dwaj lub trzej świadkowie (Ks. Powt. Prawa 19,15). Fałszywy świadek powinien zostać bardzo ostro ukarany (Ks. Powt. Prawa 19,16-21). To też potwierdza jak poważnie Bóg traktuje morderstwo.
Ale morderca, który prawdziwie się nawróci, powinien znaleźć łaskę (Ks. Przysłów 28,13; por. 2 Samuela 12,13-14; Psalm 51). Krew Jezusa zapłaciła za grzechy wiernych na zawsze (Hebrajczyków 7,23-28).

Władza
Bóg przekazuje człowiekowi zadanie wykonania kary śmierci (w. 6), ale ostatecznie nie jest to człowiek, lecz Bóg, który wymaga rekompensaty za zabójstwo. Dlatego zemsta poprzez zabicie mordercy nigdy nie może być sprawą prywatną między dwiema rodzinami, jak to w różnych krajach jest w zwyczaju. Życie jest święte, dlatego człowiek nie może prywatnie wymierzać sprawiedliwości, gdyż zabicie nie jest tylko grzechem przeciwko zabitemu i jego rodzinie, ale jest to przede wszystkim grzech przeciwko samemu Bogu Stworzycielowi. Dlatego Bóg wymaga rekompensaty. Bóg przekazał władzę nad stworzeniem człowiekowi, w tym też władzę wymiaru sprawiedliwości. Człowiek przy tym rządzi ziemią w imieniu Boga (por. Ks, Rodzaju 1,26), ale nie rządzi jako właściciel stworzenia, lecz jako namiestnik w imieniu Boga.
To oznacza w praktyce, że człowiek sam nie może się mścić zabijając mordercę, lecz jest to zadanie i odpowiedzialność władz (por. Rzymian 12,19; 13,1-5). Bóg się mści i daje władzom prawo ale i obowiązek wykonania kary.
Wszelkie inne przestępstwa można zrekompensować zapłaceniem pewnej sumy pieniędzy, ale życia człowieka nie można zrekompensować w ten sposób (Ks. Liczba 35,31).

Zakaz zabijania
Zakaz zabijania człowieka zostaje dalej w Prawie Mojżeszowym rozwinięty. Najpierw znajdujemy zakaz zabijania w Dziesięciu Przykazaniach (Szóste przykazanie, Ks. Wyjścia 20,13). To przykazanie zostaje szeroko zinterpretowane. Np. Mojżesz nakazuje budowanie poręczy na dachu, aby nikt nie spadł z dachu i nie stracił przez to życia. Nie wykonanie takiej poręczy oznacza dla Mojżesza przekroczenie szóstego przykazania (Ks. Powt. Prawa 22,8). Albo jeśli ktoś posiada niebezpiecznie zwierzę, jest winny w momencie kiedy jego zwierzę zabije kogoś (Ks. Wyjścia 22,28-32).
Dzisiaj oznacza to w praktyce np., ktoś przekracza szóste przykazanie, jeśli jeździ niesprawnym samochodem, które może spowodować wypadek, lub jeśli jeździ pod wpływem alkoholu.  

Nakaz życia
Po słowach o zabijaniu i karze śmierci, tekst wraca do tematu początkowego:
Wy zaś rozradzajcie się i rozmnażajcie! Niech zaroi się od was ziemia i niech was będzie dużo na niej!
Człowiekowi nie wolno zabić, też jeśli uważa, że istnieje problem przeludnienia, nie wolno zabijać nie narodzonych dzieci, tylko dlatego, bo są chore, z syndromem Downa, czy po prostu dlatego, że nie chcemy mieć dziecka, bo nie pasuje ono w naszym wygodnym życiu. Nie wolno zabijać starszych osób, które już nie chcą lub nie mogą żyć, które tylko ‘kosztują’ społeczeństwo (takie argumenty można już usłyszeć dziś od niektórych polityków …). Nie można narażać życia ludzkiego prowadząc wojny dla „wyższych celów”.
Nie, Bóg nie akceptuje żadnego zabójstwa, ponieważ życie jest święte, a człowiek jest stworzony na obraz Boga. Człowiek powinien żyć! Dlatego Bóg daje nakaz, aby żyć, aby się rozmnażać, aby wypełnić całą ziemię ludźmi. Ku Bożej chwale.